II SA/Łd 22/10

WyrokWSA w Łodzi2010-02-19

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne jest zasadne, gdy członek rodziny osoby uprawnionej przebywa i pracuje w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne jest zasadne, gdy organ ustali, że członek rodziny osoby uprawnionej przebywa i pracuje w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji organ właściwy jest zobligowany uchylić decyzję i przekazać sprawę marszałkowi województwa, który następnie wyda nową decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. C.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. uchylającą pierwotną decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Uchylenie nastąpiło w związku z informacją, że były mąż skarżącej, K. P., od 2004 roku przebywa i pracuje w N., co uruchamia przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca kwestionowała zasadność uchylenia decyzji oraz zaliczenia byłego męża do członków jej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 roku sprawy ze skargi A. C.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) , art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. C.-P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych z dodatkami, utrzymało w mocy decyzję organy I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przywołał ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, iż decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. przyznał stronie zasiłek rodzinny i dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz rozpoczęcia roku szkolnego. W dniu 10 sierpnia 2009r. wpłynęło do organu pismo Regionalnego Centrum Polityki Społecznej informujące, iż K. P., były mąż A. C-P., od dnia 1 maja 2004r. do chwili obecnej zatrudniony był w N. i od daty tej w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W następstwie decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. w oparciu o art. 32 ust. 1 w związku z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylił powyższą decyzję własną z dnia [...]r. W uzasadnieniu organ przytoczył przepis art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego w przypadku, gdy marszałek województwa w sytuacji, gdy ustali, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 art. 5 ustawy, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych. Podkreślił, iż wobec ustalenia, iż K. P. od dnia 1 maja 2004r. do chwili obecnej przebywa w N. i od tego dnia w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zasadne było rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenia. W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożyła A. C.-P. wyjaśniając, iż K. P. nie jest członkiem jej rodziny. Zaznaczyła, iż organ I instancji wskazuje na fakt zatrudnienia K. P. w N. ale nie wyjaśnił czy nabył tam prawo do świadczeń rodzinnych. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Wskazując na zasadność podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z treścią art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy członek rodziny osoby uprawnionej na mocy ostatecznej decyzji do świadczeń rodzinnych, przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku takim, marszałek województwa ustala, czy w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 3). Stosownie do treści ust. 5 tego przepisu w przypadku, gdy marszałek województwa ustali, iż mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei zgodnie z treścią ust. 6 tego przepisu, w sytuacji takiej marszałek województwa wydaje nową decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych. W oparciu o przywołane normy prawne oraz wobec treści pisma Regionalnego Centrum Polityki Społecznej z dnia 10 sierpnia 2009 r., z którego wynika, iż w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Prezydent Miasta uznał się za organ niewłaściwy w sprawie ustalenia prawa do świadczeń i przekazał akta sprawy zgodnie z właściwością rzeczową, Marszałkowi Województwa [...]. Kolegium wyjaśniło, iż w konsekwencji powyższego oraz wobec treści art. 23a ust. 5 w/w ustawy Prezydent Miasta jako organ, który wydał decyzję w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych obowiązany był uchylić swoje rozstrzygniecie i przekazać sprawę marszałkowi województwa, co uczynił. Organ odwoławczy podkreślił, iż art. 23a ust. 5 ustawy nie pozostawia organowi administracji żadnej swobody co do możliwego sposobu załatwienia sprawy, regulacja przepisu jest jednoznaczna. Kończąc organ odwoławczy zaznaczył, iż uchylenie decyzji z dnia [...]r. nie jest jednoznaczne z odebraniem prawa do świadczeń A. C.-P., oznacza jedynie, iż sprawa ta będzie rozpoznawana ponownie przez Marszałka Województwa [...], ten organ bowiem jest władny do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych w sytuacji, gdy w grę wchodzą przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustosunkowując się do argumentu odwołania, iż K. P. nie jest członkiem rodziny strony, organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 3 pkt 16 członkami rodziny są m.in. rodzice dzieci i w tym sensie pan K. P. pozostaje członkiem rodziny strony. Nadto z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wystąpić mogą oboje rodzice, niezależnie od tego jakie są między nimi relacje prawne oraz faktyczne, zatem sam fakt rozwodu nie przesądza o pozbawieniu możliwości ubiegania się o przyznanie prawa do świadczeń. A. C.-P. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podtrzymując argumentację odwołania podkreśliła, iż Regionalne Centrum Polityki Społecznej kilkukrotnie było informowane, iż K. P. przebywa i pracuje w N., w tej sytuacji nie jest zrozumiałe uchylenie decyzji sprzed kilku lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skarg, organy obu instancji nie naruszyły bowiem przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), stosownie do którego w przypadku, gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 1), w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W myśl natomiast ust. 2 art. 23a ustawy w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w sprawie niniejszej ustalono bowiem, na podstawie pisma Regionalnego Centrum Polityki Społecznej z dnia 10 sierpnia 2009r., iż były mąż skarżącej K. P. od dnia 1 maja 2004r. do chwili obecnej przebywa w N. i od dnia 1 maja 2004r. w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle przywołanej regulacji prawnej art. 23a ust. 5 w/w ustawy i przywołanego stanu faktycznego, organ administracji zobligowany był do wydania decyzji uchylającej decyzję z dnia [...]r. przyznającą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Wyjaśnić należy, iż wbrew stanowisku skarżącej, K. P. były mąż strony, jest członkiem jej rodziny. Jak wynika bowiem wprost z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, członkami rodziny w rozumieniu jej przepisów są: małżonkowie, rodzice dzieci, opiekun faktyczny dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Sąd w składzie orzekającym podziela w tym zakresie stanowisko, iż ojciec dziecka, niezależnie od faktu utrzymywania z dzieckiem kontaktów i przyczyniania się do jego utrzymywania uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwy organ zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (wyrok WSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn.akt II SA/Łd 646/09, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 531612). W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej, iż organ administracji bezpodstawnie zaliczył w poczet jej rodziny byłego męża. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego organ I instancji jako organ, który wydał decyzję z dnia [...]r. przyznającą stronie prawo do zasiłku wraz z dodatkami, wobec uzyskania informacji, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie zatrudnienia K. P. w N., zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Jednocześnie na mocy art. 23a ust. 5 ustawy był obowiązany do przekazania sprawy marszałkowi województwa jako organowi właściwemu, co też uczynił. Dopiero marszałek województwa w oparciu o art. 23a ust. 6 w/w ustawy wyda decyzję w sprawie przedmiotowych świadczeń rodzinnych i na tym etapie organ ten rozważy poczynione ustalenia faktyczne i przeprowadzi odpowiednią subsumcję prawną. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło