II SA/Łd 221/05

Dnia 8 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi [...] Spółdzielni A w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), 2. zasądza na rzecz strony skarżącej – [...] Spółdzielni "A" w G. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...], Nr [...](znak: [...]) w przedmiocie zobowiązania W. S., Prezesa [...] Spółdzielni "A" w G. do uporządkowania terenu działki o nr ewid. [...] położonej w G. przy ul. A, poprzez usunięcie składowanych w miejscu na ten cel nie przeznaczonym: gruzu betonowego, śmieci w workach foliowych oraz innych odpadów, w terminie do 31 stycznia 2005 roku, poprzez wywiezienie odpadów na składowisko odpadów komunalnych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji I instancji, pismem z dnia 20 lipca 2004 roku zobowiązano właściciela działki o nr ewid. [...] położonej w G. ul. A do uporządkowania nieruchomości. Stwierdzono, że do dnia wydania decyzji teren działki nie został uporządkowany tym samym stan stwarza zagrożenie sanitarne. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) burmistrz miasta w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji strona postępowania – Gminna Spółdzielnia "A" wniosła o uchylenie decyzji w całości wywodząc, iż nieruchomość jest zajmowana przez dzikich lokatorów, którzy zajmują się zbieractwem i zanieczyścili działkę. Byli oni bezskutecznie wzywani do wywozu składowanych śmieci i opuszczenia działki. Strona podjęła działania w celu eksmisji mieszkańców i nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku posprzątania posesji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach organ podał, że zgodnie z treścią art. 34 ust. l i 2 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Decyzja ta wydawana jest z urzędu. Jak wynika z akt sprawy właścicielem działki nr ewid. [...] jest Gminna Spółdzielnia "A" w G. Jak wywodził organ, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 13 ustawy o odpadach - posiadacz odpadów to każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Przepisy zawarte w art. 34 ustawy o odpadach, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zobowiązują wójta (burmistrza lub prezydenta) w razie stwierdzenia magazynowania odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym, do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów, przy czym decyzja taka ma być wydana z urzędu. W świetle przedstawionej argumentacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało zasadności odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona postępowania – Gminna Spółdzielnia "A" wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. Strona wskazała, że do naruszenia prawa doszło poprzez uznanie, iż posiadaczem odpadów jest Spółdzielnia jako właściciel działki, podczas gdy z ustawy wynika, że obowiązek usunięcia odpadów spoczywa na ich posiadaczu. Posiadaczami śmieci są lokatorzy zajmujący nieruchomość. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kontestowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga [...] Spółdzielni "A" z siedzibą w G. jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podane w jej treści. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu Postępowania Administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie, Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów postępowania, co poskutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...]. Organ I instancji decyzją datowaną na [...] nałożył obowiązek na W. S., Prezesa [...] Spółdzielni "A" z siedzibą w G.. Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, kto jest stroną postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 29 kpa stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W sprawie zatem stroną postępowania ponad wszelką wątpliwość jest Gminna Spółdzielnia "A" z siedzibą w G., która posiada osobowość prawną. To, że Prezes Spółdzielni, czy jej zarząd są organami spółdzielni bądź też reprezentują ją na zewnątrz, nie zmienia faktu, że podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest wyłącznie Spółdzielnia jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje w tym i taka, że podmiotem praw i obowiązków jest Spółdzielnia, a nie jej organy. Stąd też adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba prawna, a nie jej prezes. Wskazanie jako adresata decyzji imiennie prezesa Spółdzielni jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, co w konsekwencji powoduje, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Przedstawione stanowisko potwierdza orzecznictwo (por. np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2003 roku, II SA/Ka 559/02, nie publ.; wyrok NSA z dnia 30 września 1999 roku, IV SA 1357/97, Lex Nr 47899; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 roku, IV SA 538/97, Lex Nr 48157; wyrok NSA z dnia 27 maja 1998 roku, IV SA 1167/96, nie publ.; wyrok NSA z dnia 31 marca 1998 roku, IV SA 884-885/96, nie publ.; wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1993 roku, SA/Ka 229/93, nie publ.; wyrok NSA z dnia 10 listopada 1992 roku, V SA 494/92, ONSA 1993/4/102). Skład orzekający chciałby ponadto zwrócić uwagę na jeszcze inne uchybienia proceduralne dostrzeżone podczas kontroli zaskarżonych decyzji. Przede wszystkim Sąd chciałby zwrócić uwagę na brak wśród dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru przez stronę decyzji I instancji, co nie pozwala na sprawdzenie terminowości wniesienia odwołania. Co więcej w aktach nie ma również informacji o dacie powiadomienia stron o terminie wizji lokalnej, która była przeprowadzona w dniu 27 stycznia 2003 roku. Nie jest możliwe zatem stwierdzenie, iż obowiązek określony w przepisie art. 79 § 1 kpa został spełniony. Konkludując, Sąd uznał, iż skierowanie decyzji I, jak i II instancji do imiennie wskazanego pracownika strony postępowania wypełnia dyspozycję przepisu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Orzeczono jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy regulacji art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.