II SA/Łd 222/10
WyrokWSA w Łodzi2010-05-25
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w ramach postępowania wznowionego na wniosek strony, która twierdzi, że bez własnej winy nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, może ograniczyć się jedynie do ustalenia przesłanki wznowienia, czy też jest zobowiązany do kompleksowej analizy sprawy, w tym ponownej oceny raportu oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 4 K.p.a., nie może ograniczyć się jedynie do ustalenia przesłanki wznowienia, ale jest zobowiązany do kompleksowej analizy sprawy, w tym do ponownej oceny raportu oddziaływania na środowisko. Brak takiej analizy i bezkrytyczne przyjęcie wniosków raportu, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony dotyczących jego nierzetelności, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas asfaltowych. Skarżący zarzucali nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko i zawężenie kręgu stron postępowania. Organy administracji obu instancji uznały raport za wiarygodny i odmówiły uchylenia decyzji, twierdząc, że oddziaływanie inwestycji nie wykracza poza teren działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. – Prokuratora R. K. sprawy ze skarg P. D. i Stowarzyszenia Zwykłego A w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących: a) P. D. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; b) Stowarzyszenia Zwykłego A w S kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta B. na podstawie art. 151 §1 pkt 1 w związku z art. 145 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym przeprowadzeniu wznowionego postępowania, orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...]r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni do produkcji mas asfaltowych o wydajności maksymalnej do 240 Mg/h, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym 419/4, położonej w B.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, iż w dniu 20 lutego 2008r. H. M. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uzyskaniu odpowiednich uzgodnień, w dniu [...]r. wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, którą doręczono ustalonemu kręgowi stron postępowania. W dniu 20 stycznia 2009r. wniosek o wznowienie postępowania złożył P. D., wskazując jako przesłankę wznowienia art. 145 § 4 K.p.a. zarzucając, iż krąg stron postępowania o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia został bezprawnie zawężony na skutek sporządzenia niewiarygodnego raportu oddziaływania na środowisko. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 roku Burmistrz wznowił postępowanie we wskazanej sprawie i w dniu 23 marca 2009 roku wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]roku. Decyzja ta, w wyniku rozpoznania odwołania P. D., została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r., który zwrócił uwagę na konieczność weryfikacji raportu i w oparciu o nią ustalenie właściwego kręgu stron postępowania.
Dalej Burmistrz wyjaśnił, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. Zaznaczył, iż w ramach kontroli przedłożonego do akt raportu oddziaływania na środowisko wystąpił do Przedsiębiorstwa [...], autora raportu, o ustosunkowanie się do zarzutów złożonych przez P.D. w odwołaniu. Z odpowiedzi [...]organ wywiódł, iż sporny raport opracowany został na podstawie informacji uzyskanych od inwestora (bilansu surowcowo-materiałowego) oraz planowanego zużycia surowców dla nowej inwestycji, danych technicznych uzyskanych od inwestora i dostawcy urządzeń do produkcji mas bitumicznych, wiedzy i doświadczenia autorów raportu uzyskanej przy realizacji podobnych zleceń. Organ I instancji, w oparciu o wnioski raportu, wskazał, iż w przypadku planowanej inwestycji nie stwierdzono przekroczeń wartości stanu zanieczyszczenia dla środowiska, przedsięwzięcie nie jest również zaliczone do stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W analizowanym raporcie znajdują się wyniki symulacji oraz obliczeń sprawdzających czy planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych norm, standardów emisyjnych. Organ podniósł, iż wobec ustalenia, że oddziaływanie inwestycji nie wykracza poza granicę nieruchomości, na której jest zrealizowana to w konsekwencji nie można uznać P. D. za stronę postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożył P.D. i Stowarzyszenie Zwykłe A. w S., wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu pisma odwołujący, powołując się na fakt wznowienia postępowania wywiedli, iż zawężenie postępowania wznowieniowego wyłącznie do badania przymiotu strony czyni pozornym to postępowanie, w ramach którego organ powinien był skupić się na analizie raportu oddziaływania na środowisko i analizie wszystkich przesłanek z art. 145 §1 K.p.a. Odwołujący wskazali, iż w odpowiedzi na wezwanie organu do wyjaśnienia nieścisłości raportu jego autor wyjaśnił, iż opracowanie oparte zostało na informacjach i danych technologicznych uzyskanych od inwestora oraz dostawcy urządzenia oraz na wiedzy i doświadczeniu autora raportu. Jednakże zdaniem strony, autor raportu w żaden sposób nie ustosunkował się do wykazywanych przez stronę błędów raportu. Nadto organy administracji nie przeprowadziły żadnej analizy poprawności raportu i ograniczyły się do przyjęcia wniosków opracowania. Odwołujący podkreślili, iż sporny raport jest niewiarygodny, zawiera informacje nieprawdziwe, wszelkie wyliczenia emisji oparte są na nieudokumentowanych danych, zawiera m.in. rażące błędy rachunkowe, obliczenia emisji zanieczyszczeń dokonano przy zaniżonym czasie pracy, nie dokonano oceny oddziaływania na zdrowie ludzi, nie przedstawiono zbiorczego zestawienia rodzaju zanieczyszczeń. Zwrócili uwagę, iż dotychczas funkcjonująca wytwórnia o wydajności 100 Mg/h (na działce nr 420/8) i przy zużyciu oleju opałowego 1,6 m³/h wyprodukowała w 2007 roku 33 740 Mg mieszanki masy asfaltowej, wydajność dzienna przy 10 godzinnej pracy wynosi 1000 Mg, zatem wytwórnia pracowała tylko prze 34 dni w roku, jej możliwości produkcyjne wykorzystane zostały w 13 %. Zdaniem odwołujących tak niewielka skala wykorzystania starej wytwórni uzasadnia zakwestionowanie celowości powstania nowej. Podkreślili, iż inwestor dysponuje decyzją, ważną do dnia 10 października 2016r., pozwoleniem na wprowadzania pyłów i gazów do powietrza z instalacji wytwórni dotychczas funkcjonującej, w wielkości rocznej 10 000 Mg. Strona zwróciła uwagę, iż oznacza to, że w 2007 roku stara wytwórnia przekroczyła przyznany ustalony decyzją limit, gdy jednocześnie nowa ma pracować 255 dni w roku na jednej 8 godzinnej zmianie, co daje roczną produkcję 489 600 Mg. Odwołujący przywołali szereg wyliczeń dla zobrazowania nieścisłości w spornym raporcie, wnieśli o zlecenie Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego przeprowadzenie pomiarów emisji zanieczyszczeń wprowadzonych do powietrza przez obie wytwórnie.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 151 §1 i art. 149 §2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podało, iż w ramach postępowania odwoławczego przedsiębiorstwo [...] ustosunkowało się do zarzutów odwołania i argumentację tę należy podzielić. Organ zgodził się zatem, iż podstawą sporządzenia raportu jest opis planowanego przedsięwzięcia dołączony przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Sporządzony dla potrzeb sprawy raport zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone tak w ustawie, jak i w postanowieniu zobowiązującym do jego przygotowania. Na podstawie tych danych dokonywane są stosowne obliczenia w zakresie oddziaływania poszczególnych czynników na środowisko. Kolegium wskazało, iż słusznie autor raportu podkreślił, że inwestor planujący określone przedsięwzięcie wskazuje w jaki sposób zamierza wykorzystywać urządzenia zainstalowane w ramach przedsięwzięcia np. czas pracy urządzeń, rozmiary przewidywanej produkcji, zatem wątpliwości co do prawidłowości przyjętego czasu pracy wytwórni czy planowanego wykorzystania jej mocy przerobowej uznać należy za bezzasadne. Dalej, iż o rzetelności raportu nie może przesądzać subiektywne przekonanie odwołujących o możliwych sposobach wykorzystania mocy przerobowych urządzeń składających się na planowane przedsięwzięcie. Nadto, iż nie jest wymagane oparcie raportu na dokumentacji techniczno-ruchowej wytwórni, ponieważ nie wymagają tego przepisy ustawy, dokumentacja taka dostarczana jest inwestorowi wraz z zakupioną technologią. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż autor raportu przy obliczaniu emisji zanieczyszczeń zastosował metodykę określoną w przepisach wykonawczych do ustawy jako referencyjną metodykę modelowania poziomów substancji w powietrzu, nadto raport wskazuje metodę obliczania ilości zanieczyszczeń emitowanych do powietrza atmosferycznego wraz z opisem. Kolegium zwróciło uwagę, iż w swoich wyjaśnieniach autor raportu zweryfikował czas emisji podczas napełniania zbiornika pyłu węglowego, mączki oraz zbiorników z bitumem, w stosunku do przyjętego w raporcie i dokonał korekty maksymalnych wartości stężeń poza granicami zakładu. Dodał, iż korekta ta nie ma jednak wpływu na sanitarny stan powietrza, ponieważ przyjęte emisje maksymalne pozostają na tym samym poziomie. Reasumując sporządzony dla potrzeb sprawy raport organ odwoławczy uznał za rzetelny i wiarygodny, w konsekwencji stwierdził, iż krąg stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji został prawidłowo oznaczony.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli P.D. oraz Stowarzyszenie Zwykłe A. w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając skargę skarżący zarzucili, iż argumentacja organu II instancji jest całkowicie chybiona. Autorzy skargi powtórzyli zarzuty odwołania, ponownie wskazali na nierzetelność raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zwracając uwagę na nieprawidłowe wyliczenia wielkości emisji zanieczyszczeń oraz na nieuprawnionym uwzględnieniu wyłącznie danych liczbowych i technicznych przedłożonych przez inwestora. Nadto zarzucili, iż organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w całości, gdyż skupił się tylko na wyjaśnieniach autora raportu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje jednakże sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o odmowie, w wyniku wznowienia postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...]r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni do produkcji mas asfaltowych o wydajności maksymalnej do 240 Mg/h.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż tryb wznowienia postępowania jest trybem nadzwyczajnym, w którego ramach organ administracji prowadzi postępowanie zmierzające do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Oznacza to, iż organ bada wszystkie materiały sprawy, szczegółowo je analizuje, aby w efekcie końcowym wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Istotne jest, iż po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ nie może ograniczyć się jedynie do wąskiego ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła podstawa wznowienia postępowania wskazywana we wniosku o wznowienie postępowania, ale obowiązany jest do kompleksowej kontroli sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący P. D. wniósł o wznowienie postępowania, podnosząc, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2009r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wytwórni mas asfaltowych. Następnie, po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. wskazując, iż sporządzony w sprawie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest rzetelny i wiarygodny. Opierając się na wnioskach raportu organ wywiódł, iż oddziaływanie inwestycji zamyka się na obszarze działki inwestycyjnej i nie ma przesłanek do przyznania P. D. przymiotu strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody.
Analiza akt niniejszej sprawy nie pozwala jednak na zajęcie tak jednoznacznego stanowiska. Jak już zostało wspomniane w ramach wznowieniowego postępowania organ obowiązany był przeprowadzić ponowną analizę prawidłowości raportu oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko, natomiast tak z uzasadnienia organu I jak i II instancji nie wynika, aby organy pokusiły się o taką analizę. Przypomnieć natomiast należy, iż powołując się na sporządzony w sprawie raport, na wnioski w nim zawarte, organy orzekły o odmowie przyznania skarżącemu przymiotu strony wskazując, iż obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamyka się w działce inwestycyjnej. Nie sposób podzielić takiego stanowiska.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, bowiem sprawa została wszczęta wnioskiem złożonym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co pozostaje w zgodzie z art. 153 ust. 1 tej ustawy. Zatem postępowanie zostało wszczęte w trybie art. 46a i nast. w/w ustawy.
Niewątpliwie również planowana inwestycja została prawidłowo zakwalifikowana do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (§3 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), raport taki został przedłożony przez inwestora.
I tak zgodnie z art. 52 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia; opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Elementy, które powinien był zawierać sporządzony dla potrzeb sprawy dokument zostały wymienione także w postanowieniu Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...]r.
Oceniając przedmiotowy raport w kontekście zarzutów skarżących, organ uznał, iż nie budzi on zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości i wobec tego nie ma podstaw, aby odmówić mu wiarygodności. Jednakże w ocenie Sądu zapisy raportu budzą szereg zastrzezeń, a tym samym przyjęcie go za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie czyni zasadnym zarzut skarżących niepodjęcia przez organ niezbędnych działań w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. Podkreślić należy, iż w postępowaniu dotyczącym oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia waga dokumentu jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Oznacza to, iż raport winien być rzetelny, spójny i wolny od wszelkich niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z wymienionych wad i niepodjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zważywszy, że w toku postępowania zgłaszano zarzuty odnośnie przedłożonego raportu, szczególnie w zakresie zapisów dotyczących oddziaływania inwestycji i jej wpływu na warunki życia okolicznych mieszkańców, rzeczą organu było wyjaśnienie tych wątpliwości w myśl art. 7 i 8 K.p.a. dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska (por. wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2009r., sygn.aktr II SA/Łd 732/08, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 487500).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż sporządzone dla potrzeb niniejszej sprawy opracowanie obejmuje wprawdzie warunki i następstwa pracy istniejącej już wytwórni mas bitumicznych i planowanej do realizacji. Jednak organ zupełnie pominął uregulowanie §4 i §5 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. i nie przeanalizował tegoż unormowania w świetle ustalonego stanu faktycznego. Z akt sprawy wynika natomiast, iż obie wytwórnie należą do tego samego inwestora i usytuowane są na przeciwległych nieruchomościach przy ulicy Polnej, organy nie wyjaśniły jednakże, czy obie wytwórnie należy kwalifikować jako dwa przedsiębiorstwa tego samego rodzaju położone na terenie jednego zakładu lub obiektu, w którym to przypadku, zgodnie z §4 w/w rozporządzenia, parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia, sumuje się. Czy może mamy do czynienia z dwoma powiązanymi przedsięwzięciami usytuowanymi na terenach sąsiednich, w których przypadku oddziaływania kumulują się, jak przewiduje §5 pkt 1b w/w rozporządzenia. Brak w aktach dokumentu, który potwierdzałby, iż organ analizował sprawę w powyższym zakresie. Nie ma natomiast wątpliwości, iż powinien był to uczynić, podobnie jak obowiązany był zweryfikować prawidłowość przedłożonego raportu w świetle decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., mocą której inwestor otrzymał pozwolenie na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza z instalacji technologicznej Wytwórni Mas Bitumicznych. Z przedmiotowej decyzji wynika, iż pozwolenie określa dopuszczalne poziomy emisji pyłów i gazów dla wytwórni TELTOMAT, dotyczy zatem wytwórni tożsamej rodzajowo co obecnie pracująca. Brak dokumentu, który stanowiłby odpowiednik takiego pozwolenia w odniesieniu do nowej jednostki produkcyjnej, a skoro tak, to autor raportu powinien był czynić odpowiednie wyliczenia mając na uwadze limity wyznaczone przywołaną decyzją. Organ administracji obowiązany był skontrolować prawidłowość raportu w tym zakresie, czego nie uczynił, brak bowiem jakiegokolwiek śladu takiej kontroli, nie odniósł się do tej kwestii także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oparł się wyłącznie na wnioskach autora raportu, w żaden sposób nie weryfikując ich. Działanie takie jest co najmniej dziwne, gdyż chodziłoby tylko o porównanie danych liczbowych.
Analiza spornego raportu w świetle uzasadnienia zaskarżonych decyzji potwierdza zarzuty skarżących, iż organ administracji zupełnie pominął i nie odniósł się do argumentacji odwołania, podnoszonej w zasadzie od początku postępowania administracyjnego. Nie można natomiast zapominać, iż właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (G. Łaszczyca, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 1, Kraków 2005, s. 183 i cytowane tam orzecznictwo). Konsekwencją takiego rozumienia zasady dwuinstancyjności jest to, że obowiązkiem organu jest rozpatrzenie wszystkich żądań i wniosków strony oraz ustosunkowanie się do tych żądań w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn.akt IV SA 385/87, publ. CAP 1987/21; wyrok NSA z dnia 1 marca 1995 r., sygn.akt SA/Wr 1980/94, dostępny Lex nr 26570). Wywiązanie się z obowiązku odniesienia się przez organ II instancji do żądań wnoszącej odwołanie strony skarżącej stanowi niezbędne minimum działań organu odwoławczego, które umożliwia właściwe zrealizowanie zasady dwuinstancyjności.
W niniejszej sprawie organy nie wywiązały się z podstawowych założeń proceduralnych, nie można bowiem przyjąć, iż zwrócenie się przez organ odwoławczy do autora raportu o wyjaśnienie określonych nieścisłości stanowi wypełnienie tych obowiązków. Konieczna jest samodzielna analiza, której w niniejszej sprawie brak, tym bardziej, że w wyjaśnieniach do raportu sporządzonych na wezwanie Kolegium, autor raportu przyznał, iż na etapie opracowywania danych wystąpiły pewne błędy, które teraz weryfikuje. Taka odpowiedź autora winna zmobilizować organ do szczegółowej kontroli, nie można bowiem wykluczyć, iż wytknięty błąd jest jedynym, chociażby z tego względu, iż wyjaśnienia dotyczyły jedynie fragmentu opracowania.
Organ nie zweryfikował również podnoszonego w odwołaniu zarzutu zasadności realizacji nowego przedsięwzięcia w sytuacji, gdy w 2007 roku wykorzystanych zostało jedynie 13% możliwości produkcyjnych istniejącej już wytwórni. Z wyliczeń skarżących wynika nadto, iż możliwości produkcyjne nowej wytwórni będą wykorzystywana jedynie w 23 %. Do żadnej z tych wielkości organ nie ustosunkował się, nie skomentował, co powinien był uczynić skoro wskazał na bezzasadność tych i szeregu innych zarzutów.
Realizując zasady sformułowane przede wszystkim w art. 7, art. 8, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 78 §1 i art. 80 K.p.a. organ administracji obowiązany był sprawdzić wszystkie wskazywane przez odwołujących nieprawidłowości i nieścisłości, nie jest uprawnione uznanie zarzutów za nieuzasadnione bez wszechstronnej weryfikacji stanowiska inwestora. Ocena organu winna być zaś w pełni uzasadniona, oparta na wiarygodnej i rzetelnej dokumentacji. W niniejszej sprawie brak takiej kontroli, organ w sposób nieuzasadniony przyjął jako podstawę swego rozstrzygnięcia wnioski raportu, tymczasem winien, odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżących, wyjaśnić ich zasadność lub bezzasadność z powołaniem konkretnych wyliczeń raportu i wskazując na konkretne dokumenty, stanowiące dla nich oparcie. Organ zupełnie przemilczał wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z pomiarów emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza przez obie wytwórnie poprzez zlecenie ich wykonania przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Brak jest regulacji prawnej, która uprawniałaby organ do przemilczenia wniosków dowodowych strony. Nawet jeśli organ uznał, iż nie jest istotne dla wyjaśnienia istoty sprawy przeprowadzenie wskazanego dowodu, obowiązany był dokładnie wyjaśnić stronie swoje stanowisko w tej kwestii.
Wobec przyjęcia ustawowych (w drodze przepisów wykonawczych do ustawy) standardów oddziaływania określonych zagrożeń na środowisko, wyznaczających wielkości graniczne w tym zakresie rola odpowiedniego organu sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, czy też je przekracza. Rola organu sprowadza się w tego rodzaju sprawach do kontroli zachowania standardów wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawne. Jest to w istocie uznanie związane (wyrok WSA z dnia 9 listopada 2007r., sygn.akt IV SA/Wa 1085/07, niepubl., dostępny w LEX nr 461865).
Rozpatrując ponownie sprawę, organ winien przede wszystkim podjąć działania zmierzające do wyeliminowania wskazanych wyżej mankamentów raportu, tak by odpowiadał on przepisom prawa, wyjaśnić precyzyjnie jaki jest zakres planowanej inwestycji i czy odpowiada ona wszelkim niezbędnym normom, a także jakie będzie oddziaływanie inwestycji na środowisko z uwzględnieniem istniejącego w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu o tożsamym charakterze, biorąc również pod uwagę i rozważając argumenty i wnioski zgłaszane przez strony w toku postępowania. Należy także dokonać analizy i oceny planowanego przedsięwzięcia w myśl wskazanych wyżej wywodów, a przede wszystkim z punktu widzenia wymogów art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, obecnie uregulowanie to zawarte jest w art. 62 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływaniach na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227), a następnie przedstawić argumenty faktyczne i prawne w myśl art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że dopiero wówczas organ będzie miał możliwość ustalenia kręgu stron postępowania, a tym samym jednoznacznego wyjaśnienia, czy P.D. przysługuje przymiot strony tego postępowania.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło