II SA/Łd 226/08

Dnia 24 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 20 września 2007 r. H. M. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku, podnosząc, że jej sytuacja nie uległa zmianie. Wskazała, iż pozostaje bez pracy i bez dochodów. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia [...] działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przyznał H.M. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności na miesiąc październik 2007 r., w wysokości 120 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ stwierdził, że sytuacja życiowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie tego świadczenia. W piśmie zatytułowanym "odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...]", złożonym w siedzibie organu I instancji w dniu 22 listopada 2007 r., H. M. wniosła o zmianę decyzji, od której się odwołuje i przyznanie zasiłku celowego oraz zasiłku okresowego także na miesiąc wrzesień 2007 r. bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony, organ I instancji powinien przyznać jej świadczenie także za miesiąc wrzesień 2007 r., albowiem właśnie w tym miesiącu złożyła kompletny wniosek o przyznanie pomocy społecznej i przeprowadzony został wywiad środowiskowy wraz z pełną aktualizacją danych dotyczących jej sytuacji życiowej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wspomniane rozstrzygnięcie zostało doręczone H. M. w trybie art. 44 kpa w dniu 14 stycznia 2008 r. W dniu 23 stycznia 2008 r. strona stawiła się w siedzibie organu odwoławczego i własnoręcznym podpisem pokwitowała odbiór decyzji. W dniu 15 lutego 2008 r. H.M. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniosła, iż złożyła wniosek o udzielenie pomocy nie na jeden miesiąc, lecz na taki okres, w trakcie którego mogłaby rozwiązać trudną sytuację życiową, w jakiej się znalazła. Podkreśliła, że jest osobą samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Prowadzone wcześniej i obecnie postępowania egzekucyjne przeciwko byłemu mężowi o alimenty na jej rzecz są nieskuteczne. W przekonaniu skarżącej, organy orzekające w sprawie winny kierować się przede wszystkim przepisami zawartymi w art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz treścią Konstytucji RP. Sporna decyzja, jest w przekonaniu strony krzywdząca, albowiem pozbawia ją środków do życia, nie dając szansy na podjęcie pracy, czy nawet możliwości zakupienia najskromniejszego wyżywienia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie stawiła się skarżąca, która poparła skargę i oświadczyła, że korzystała z zasiłku celowego i okresowego w lipcu i sierpniu 2007 r. Wyjaśniła, iż decyzję Kolegium odebrała osobiście w organie. Decyzję organu I instancji również odebrała osobiście w dniu 6 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, albowiem złożona została z uchybieniem terminu przewidzianego do jej wniesienia. Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., będąca przedmiotem niniejszej skargi, została doręczona H. M. w trybie art. 44 kpa. Po myśli tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ- § 1. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata – § 2. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia - § 3. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - § 4. Doręczenie przewidziane w tym przepisie określane jest, jako doręczenie zastępcze. Stwarza ono bowiem domniemanie doręczenia. Przesłanką zastosowania doręczenia tego rodzaju jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa. Chodzi tu mianowicie o sytuacje, gdy pisma nie można doręczyć stronie w jej mieszkaniu, miejscu pracy czy też siedzibie organu, a także wówczas, gdy pismo nie zostało doręczone dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. Koniecznym jest również, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem. Domniemanie doręczenia nie ma bowiem zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 r. sygn. III RN 141/99, OSNAPiUS z 2001 r. Nr 1, poz. 6). Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 kpa jest przechowywanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym wypadku, ustawodawca określił kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie, co oznacza, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to może to uczynić w ten sposób, że umieści zawiadomienie albo w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na nieruchomości np. na bramie. Umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu niż wymienione w tym przepisie jest prawnie bezskuteczne. W wypadku, gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest zobowiązany pozostawić powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni, od daty pisemnego zawiadomienia. I wreszcie, ostatnim warunkiem, koniecznym dla stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane, jest albo odebranie przechowywanego w placówce pocztowej bądź urzędzie gminy pisma przez adresata, albo upływ ustalonego w tym przepisie czternastodniowego terminu. W pierwszym przypadku datą doręczenia pisma jest dzień jego odbioru przez adresata w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, pod warunkiem, że odbiór nastąpił w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pisma w tych miejscach. Jeśli jednak adresat nie zgłosi się po odbiór pisma, datą doręczenia jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru, liczony od dnia następnego, po złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. W takiej sytuacji, pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podkreślić trzeba, że adresat może odebrać pismo po upływie określonego wyżej terminu, niemniej jednak dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005, wyd. II; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Tom I i II, Zakamycze 2005). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, podnieść według Sądu trzeba, że zaskarżona decyzja została przesłana na adres H. M., wskazany we wniosku o przyznanie pomocy społecznej. Z uwagi na to, iż doręczyciel nie zastał adresatki w miejscu zamieszkania, w dniu 31 grudnia 2007 r. pozostawił przesyłkę w placówce pocztowej, umieszczając o tym zawiadomienie w skrzynce na korespondencję. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki poleconej umieścił informację o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej i o sposobie zawiadomienia adresatki o przesyłce. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie siedmiu dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 8 stycznia 2008 r. O tym fakcie, podmiot doręczający umieścił stosowną adnotację, którą opatrzył datą i własnoręcznym podpisem. Ze względu na bezskuteczny upływ terminu do odbioru przesyłki, w dniu 16 stycznia 2008 r. zwrócono ją nadawcy. W tym stanie rzeczy, uwzględniając dyspozycję art. 44 § 4 kpa stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została doręczona H.M. w terminie 14 dni, liczonych od dnia następnego po dniu złożenia przesyłki w placówce pocztowej (31 grudnia 2007 r.), a więc w dniu 14 stycznia 2008 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, biegł więc od dnia 15 stycznia 2008 r. do dnia 13 lutego 2008 r. i jak wynika z akt sprawy upłynął bezskutecznie, albowiem skarżąca nadała skargę w placówce pocztowej w dniu 15 lutego 2008 r. Podkreślić przy tym trzeba, że późniejsze doręczenie decyzji w dniu 23 stycznia 2008 r., która została uprzednio doręczona zastępczo, nie mogło otworzyć na nowo biegu terminu do wniesienia skargi. Skoro zatem, skarga H. M. została wniesiona z uchybieniem terminu o którym stanowi art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie mógł zbadać legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Nie posiadał również kompetencji do oceny zasadności zarzutów podniesionych przez H.M. w skardze. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Z tego też powodu, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). B.C.