II SA/Łd 242/17
WyrokWSA w Łodzi2017-09-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jeśli projekt ten nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w przepisach prawa budowlanego, a także czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły kompletność projektu i zgodność z przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, nie oceniając prawidłowo kompletności projektu budowlanego zamiennego oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany zamienny, aby mógł zostać zatwierdzony, musi spełniać wymogi formalne i merytoryczne określone w przepisach prawa, a jego niekompletność lub niezgodność z przepisami stanowi podstawę do odmowy zatwierdzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Inwestycja polegała na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące wadliwości projektu budowlanego zamiennego, jego niekompletności oraz niezgodności z przepisami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 roku sprawy ze skargi E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...] znak: [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23) - powoływanej dalej jako "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane" – po rozpatrzeniu wniosku B. i W. K., zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielono pozwolenia na wznowienie robót, obejmujących budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez przyłączy oraz nałożono obowiązek uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że na skutek interwencji E. i J. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wszczął postępowanie w sprawie budowy jednorodzinnego domu mieszkalnego na działce nr ewid. 23 w U. przy ul. A, realizowanej przez B. K. oraz W. K.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymał budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego "wolnostojącego bez przyłączy", prowadzoną na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...].
Następnie decyzją z dnia [...]., nr [...], organ I instancji nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, na B. K. oraz W. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2008r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
W toku postępowania odwoławczego organ II instancji decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...]., nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie oraz wezwał inwestorów do złożenia wniosku do Burmistrza Miasta U. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla realizowanej inwestycji w terminie do dnia 15 grudnia 2008r.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ stopnia powiatowego postanowieniem z dnia [...], nr [...], zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Starostę [...] w sprawie dotyczącej wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...]., nr [...] i uzupełnioną postanowieniem z dnia [...]., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...], nr [...], Starosty [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. K. i W. K. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego w U. przy ul. A.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ szczebla podstawowego postanowił z urzędu podjąć postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z dnia [...], nr [...], zobowiązał inwestorów do dostarczenia: - ekspertyzy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w m. U., ul. A, działka o nr ewid. gr. 23 w terminie do dnia 30 marca 2014r.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1229/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. K. na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...].
Po przedłożeniu przez inwestorów żądanej ekspertyzy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., decyzją z dnia [...], nr [...] nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego B. K. i W. K. rozbiórkę budynku mieszkalnego o wymiarach 8,61 mx 12,60 m wykonanego "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach", zlokalizowanego na działce nr ewid. 23 w U. przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja z dnia [...] Burmistrza Miasta U. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określała "odległość ww. budynku na 1,5 m od granicy z działką nr 22/2", a organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości nakazania doprowadzenia do "zgodności usytuowania budynku z decyzją o warunkach zabudowy w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią".
W toku postępowania odwoławczego organ wojewódzki decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił w całości decyzję z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Kontynuując postępowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...], nr [...], nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego inwestorom sporządzenie i przedstawienie, w terminie do dnia 15 lipca 2015r. zamiennego projektu budowlanego jednorodzinnego budynku mieszkalnego wolnostojącego, bez przyłączy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego w oparciu o przepis art. 123 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przedłużył na wniosek inwestorów termin wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...], nr [...] do dnia 30 września 2015r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...].
W dniu 30 września 2015r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestorów zawierające w swej treści prośbę o przesunięcie terminu złożenia projektu zamiennego do dnia 30 kwietnia 2016r.
Pismem z dnia 15 października 2015r. Burmistrz U. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., że w dniu [...] została wydana przez Burmistrza Miasta U. decyzja o warunkach zabudowy znak: [...], od której odwołanie wniosła E. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego budynku mieszkalnego jest na etapie ponownego uzgodnienia.
W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Burmistrza U. w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla ww. obiektu.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta [...] na podstawie art. 36a ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., uchylił w całości własną decyzję, wydaną w dniu [...], Nr [...], dotyczącą udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego wolnostojącego bez przyłączy na działce nr 23 w m. U. przy ul. A, zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę.
W toku postępowania zażaleniowego organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...], nr [...], uchylił postanowienie z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z dnia 13 stycznia 2016r. Burmistrz U. poinformował organ stopnia podstawowego, że w dniu [...] wydał decyzję o warunkach zabudowy znak: [...], od której odwołanie wniosła E. K. Jednocześnie poinformowano, że teren, na którym wzniesiono przedmiotowy budynek znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz wydaną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...], nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. o warunkach zabudowy z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 23, obręb [...], gm. U.
W dniu 19 lutego 2016r. do organu I instancji wpłynął wniosek B. K. oraz W. K. o: przywrócenie terminu do złożenia projektu zamiennego na budowę domu jednorodzinnego na działce nr ew. 23 w U. przy ul. A oraz o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., uwzględnił prośbę inwestorów o przywrócenie terminu do złożenia projektu zamiennego na budowę domu jednorodzinnego na działce nr ewid. gr. 23 w m. U., ul. A. Z kolei decyzją z dnia [...], nr [...] organ I instancji odmówił zmiany decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w zakresie zmiany terminu wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót obejmujących budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez przyłączy zlokalizowanego na dz. nr ewid. gr. 23 w m. U., ul. A. realizowanego przez B. K. oraz W. K. oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W toku postpowania odwoławczego organ II instancji decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], w oparciu o dyspozycję art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na B. K. oraz W. K. obowiązek uzupełnienia przedłożonego projektu zamiennego spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez przyłączy o opracowanie szczegółu odprowadzenia wody na własną działkę w terminie do dnia 30 września 2016r.
Przy piśmie z dnia 23 września 2016r. inwestorzy przedłożyli "Projekt budowlany przyłącza kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem na wody deszczowe do budynku mieszkalnego i terenów utwardzonych".
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót obejmujących budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez przyłączy zlokalizowanego na dz. nr ewid. gr. 23 w m. U., ul. A, realizowanego przez B. i W. K. według projektu indywidualnego sporządzonego przez tech. S. K. uprawnionego do projektowania w specjalności architektonicznej oraz konstrukcyjno-budowlanej o nr ewid. upr. bud. 1/79 wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...] oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Od powyższej decyzji odwołała się E. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji.
Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i wyjaśnił, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego. Oznacza to, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującym w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza m.in.: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań, organ może na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.
Zdaniem organu II instancji wykładnia art. 51 Prawa budowlanego, pozwala na przyjęcie, że przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki nie może zostać zatwierdzony. W omawianej sprawie za istotne odstępstwa organ I instancji uznał między innymi wprowadzenie następujących zmian: 1. posadowienie budynku mieszkalnego niezgodnie z projektem zagospodarowania działki (zatwierdzono posadowienie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką 22/2, zaś budynek wybudowano w granicy); 2. okap dachu o szerokości ok. 50 cm wykracza poza granicę działki. Powyższe ustalenia uzasadniały nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.
Dalej organ odwoławczy, nawiązując do treści § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1422) stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż działka budowlana, na której usytuowano obiekt ma szerokość 14,11m (z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2014r. wynika, że szerokość działki wynosi 13,09m), a zatem mniejszą niż wskazana w § 12 ust. 3 rozporządzenia. Ze względu na posadowienie budynku bezpośrednio przy granicy działki, zgodnie z § 272 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przedmiotowy budynek powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. W ocenie organu II instancji przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny zawiera wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego odpowiadającą ww. rozporządzeniu. Rozstrzygnięcie organu I instancji było zatem prawidłowe i nie było podstaw do jego uchylenia lub zmiany.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła E. K. podnosząc, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do jej zarzutów zawartych w odwołaniu, a w jej ocenie wskazujących, że obowiązek nałożony na inwestora nie został wykonany ponieważ projekt budowlany nie odpowiada przepisom, w tym także przepisom zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skarżąca wyjaśniła, że w odwołaniu wskazała między innymi, że brak jest w projekcie zamiennym rozwiązania w zakresie szczegółu odprowadzenia wody opadowej z dachu na własną działkę inwestora nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] Ponadto w projekcie zagospodarowania terenu jest mowa o dwóch miejscach postojowych które zgodnie z warunkami powinny być oddalone o 3 metry od granicy działki budowlanej oraz 7 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. W projekcie zagospodarowania terenu nie podano wymiarów miejsc postojowych oraz ich zlokalizowania względem granic i okien - zarówno w części opisowej jak i graficznej projektu zagospodarowania terenu. W projekcie zagospodarowania terenu, zarówno w części graficznej jak i opisowej, brak jest zwymiarowania zbiornika na wody opadowe, w tym odległości od granic nieruchomości sąsiednich. Brak wskazania, w którą stronę i gdzie będzie wypływała woda ze zbiornika w przypadku przelewu, brak informacji o odległości od granicy działki nieruchomości sąsiedniej kanalizacji łączącej rurę spustową z kanalizacją.
Zdaniem skarżącej, w przedłożonym projekcie budowlanym brak jest inwentaryzacji budynku w stanie istniejącym zgodnie ze stanem faktycznym. Projekt architektoniczno-konstrukcyjny, w tym orzeczenie techniczne, zawiera nieprawdziwe informacje. W orzeczeniu i projekcie jest napisane że ściany są grubości 38 cm, w tym 19 cm pustak ceramiczny, 10 cm styropian i 9 cm cegła modularna ceramiczna. W ocenie skarżącej, jest to nieprawda, bowiem ściany zewnętrzne są zbudowane z bloczków z betonu komórkowego grubości 24 cm i nie jest możliwe wykonanie i budowa murku ogniowego grubości 25 cm, w sytuacji gdy na murku grubości 24 cm w jego osi zamontowana jest murłata o wymiarach 14cmx14cm, na której oparte zostały na całej długości budynku krokwie dachowe.
Skarżąca wskazała również, że brak jest rysunku oparcia krokwi na murłacie, wykonania wieńca 25 x 25 cm i wzniesienia muru ogniowego o szer. 25 cm oraz miejsca i sposobu montażu rynny odprowadzającej wody opadowe z połaci dachu skierowanej w stronę nieruchomości sąsiedniej. Brak jest wskazania zabezpieczenia murkiem ogniowym tych części połaci dachu skierowanej w stronę nieruchomości sąsiedniej, które wystają poza szczyty budynku. Są to odcinki dachu o szerokości 80 cm z obu stron połaci dachu. Zawieszona na dachu od strony nieruchomości skarżącej drabina przeciwpożarowa i włazowa dla kominiarza już wielokrotnie spadała na jej nieruchomość, czyniąc tym zagrożenie dla życia.
Skarżąca podniosła także, że w projekcie budowlanym zamiennym brak informacji o obszarze oddziaływania budynku. Ponadto w projekcie budowlanym zamiennym brak analizy możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. W projekcie budowlanym zamiennym brak jest również opisu warunków ochrony przeciwpożarowej.
Skarżąca wskazała także, że z rysunku fundamentów, zawartego w projekcie zamiennym wynika, że fundamenty są szer. 38 cm przy szerokości ścian 38 cm, w projekcie pierwotnym jest 60 cm. Nie wiadomo zatem jaka jest rzeczywista szerokość fundamentów wybudowanego budynku i po czyjej stronie działki jest odsadzka o szerokości 18 cm. Takiej informacji nie ma w dokumentach. Skarżąca zaznaczyła, że organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę faktu, że jej działka też ma szerokość mniejszą niż 16 m i można ją, zgodnie z obowiązującym prawem, zabudować w granicy. W przypadku gdy odsadzka ławy fundamentowej budynku sąsiada przekracza granice, niemożliwa jest zabudowa jej działki w granicy.
Skarżąca zarzuciła także, że w projekcie budowlanym zamiennym brak jest autora projektu zbiornika na wodę opadową. W projekcie zamieszczono jedynie "skan" z ulotki reklamowej producenta, która nie jest elementem projektu budowlanego.
Skarżąca zauważyła także, że w spisie treści projektu budowlanego zamiennego jest wskazane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a faktycznie takiego dokumentu nie było, a dodatkowo można mówić o prawdopodobnym zajęciu nieruchomości skarżącej (odsadzka fundamentu). Poza tym brak jest numeracji stron projektu budowlanego.
Skarżąca wskazała również na rozbieżności w ustaleniu rzeczywistej szerokości działki inwestorów. Zdaniem skarżącej, kierownik budowy dokonywał wpisów w dzienniku nr [...], który nie był wydany przez Starostę, gdyż w rejestrach tego organu nie ma śladu, że dziennik o takim numerze był wydany temu inwestorowi (jest, że wydano w 2001 roku dziennik budowy nr [...]).
Skarżąca wskazała, że zgłaszała też, że pomimo wstrzymania robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego inwestor nadal prowadził roboty budowlane z naruszeniem art. 50 Prawa budowlanego - bez reakcji ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego w przepisanej wysokości.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369, powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa, co skutkuje wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego.
Powyższe decyzje zostały poprzedzone decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]- nakładającymi na inwestorów obowiązek z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w trybie tzw. postępowania naprawczego.
Postępowanie naprawcze, dotyczące przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, prowadzone jest na podstawie art. 50 i art. 51 tej ustawy. Jego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 ustawy - Prawo budowlane nie są wprost wymienione. Mając na uwadze główny cel postępowania naprawczego, nie można prezentować ogólnych formuł rozumienia poszczególnych regulacji art. 51 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ stosowanie konkretnych postanowień należy odnosić do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane, jest jednak jasny. Polega on na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), wykonywane lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy - Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który - na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, który polega na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym.
Wyjaśnić przy tym należy, że fakt posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę w czasie realizacji budowy ma jedynie znaczenie dla stwierdzenia, że wobec uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w odniesieniu do określonego obiektu budowlanego uzasadnione jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane, bowiem w przypadku realizacji prac budowlanych bez pozwolenia na budowę konieczne byłoby wszczęcie postępowania opartego na art. 48 tejże ustawy.
W warunkach przedmiotowej sprawy konieczność prowadzenia postępowania opartego na art. 51 ustawy - Prawo budowlane wynika z bezspornego faktu, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś w toku postępowania naprawczego decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę usunięto z obrotu prawnego na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, a inwestorzy przedmiotowy obiekt budowlany realizowali w czasie, kiedy pozwolenie na budowę pozostawało w obrocie prawnym. Jeśli inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a odstąpił od warunków tego pozwolenia, to najpierw wdraża się postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane, nakładając obowiązki na inwestora, a w przypadku ich niewypełnienia - można rozważać rozbiórkę obiektu budowlanego.
Podkreślić również należy, że tryb postępowania dotyczący prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane), w pierwszej kolejności wymaga od organu nadzoru budowlanego dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, mających na celu wykazanie, czy w konkretnym przypadku doszło do wykonania robót budowlanych w opisany sposób.
Po ustaleniu jakie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę miały miejsce w toku prowadzonych robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego winien - w decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, nałożyć na inwestora obowiązek zarówno przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jak również - w razie konieczności - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Należy również zauważyć, że istotne odstąpienia od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji, oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane.
Zobowiązując inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ obowiązany jest więc stwierdzić, iż doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe (takie stanowisko zajęły: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 517/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 846/11. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalenie przez organ powyższych kwestii decyduje o tym, jakie rozstrzygnięcie zostanie podjęte przez organ, czy organ nałoży na inwestora jedynie obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, czy też również zobowiąże go do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z art. 51 ustawy - Prawo budowlane, po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5 tejże ustawy.
Należy również wyjaśnić, że z uwagi na obligatoryjne uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji, o której mowa w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane (art. 36a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane), inwestycja stanowiąca przedmiot postępowania naprawczego - do czasu przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego zamiennego - pozbawiona jest jakiejkolwiek dokumentacji zatwierdzonej przez właściwy organ administracji publicznej. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza zatem, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane powinna zakresem swojego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydana na podstawie tego przepisu decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę (tak też Andrzej Gliniecki w: "Prawo budowlane. Komentarz." pod redakcją Andrzeja Glinieckiego, wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2014, str. 692).
Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Projekt ten winien zatem uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że projekt budowlany zamienny nie pełni funkcji inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Jest on sporządzany w konkretnym celu przewidzianym w art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane kończy zatem postępowanie legalizacyjne i oznacza zaakceptowanie inwestycji tj. uznanie jej za legalną, a więc zgodną z prawem. Również z tej przyczyny należy uznać, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, zastępując w istocie wydaną pierwotnie decyzję o pozwoleniu na budowę, musi dotyczyć całości zrealizowanych robót budowlanych. Oczywiste przy tym w ocenie Sądu pozostaje, że organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa.
Art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4. wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Art. 35 ust. 3 i 4 ustawy stanowi z kolei, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Konstrukcja przywołanych przepisów prawa materialnego wskazuje, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego; przeciwnie - jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli inwestor nie spełnił określonych prawem wymogów, nie może zostać wydane rozstrzygnięcie uwzględniające jego wniosek o pozwolenie na budowę, natomiast jeśli spełnił wszystkie warunki określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 - organ ma obowiązek wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1222/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć w tym miejscu jednak należy, że kontrola projektu budowlanego dokonywana przez organ administracji ma inny zakres w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu, a inny w odniesieniu do projektu architektoniczno - budowlanego dotyczącego bezpośrednio obiektu budowlanego. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega pełnej weryfikacji pod względem zgodności z prawem, a więc zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i przepisami techniczno - budowlanymi oraz pod względem kompletności i wykonania przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Natomiast projekt architektoniczno - budowlany jest sprawdzany pod względem zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach, kompletności oraz wykonania przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Zatem zakres jego weryfikacji przez organ jest węższy, bo nie obejmuje oceny zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Odpowiedzialność za prawidłowość tych elementów projektu architektoniczno - budowlanego spoczywa na projektancie. W związku z tym przepis art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wymaga, aby to projektant zapewnił sprawdzenie zgodności projektu architektoniczno - budowlanego z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Ustawodawca konsekwentnie przyjął, że zakres tej weryfikacji pokrywa się z ograniczeniem zakresu kontroli ze strony organu administracji. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, biorąc za to odpowiedzialność.
W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły bezspornie, że inwestorzy realizują inwestycję z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego w związku z jego przesunięciem i usytuowaniem w granicy nieruchomości oraz konstrukcją dachu, której okap wykracza poza granice działki. Mając na uwadze to ustalenie, zobowiązano inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który winien uwzględniać zmiany, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowalnych oraz zawierać rozwiązania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organów obu instancji, przedłożony przez inwestorów projekt zamienny, spełnia wymagania, określone w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, co obligowało do jego zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót.
W ocenie Sądu konkluzja ta jest nieuprawniona. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że już adnotacja projektanta, uczyniona w części opisowej o potrzebie sporządzenia projektu wykonawczego, w związku z tym, że projekt budowlany "zawiera jedynie podstawowe rozwiązania w zakresie konstrukcji budynku i wewnętrznych instalacji sanitarnych, elektrycznych", które wymagają uściślenia, budzi wątpliwości co do jego kompletności. Podkreślić bowiem należy, że obowiązujące przepisy prawa nie operują pojęciem "projektu wykonawczego", zaś wymagania, dotyczące projektu budowlanego, zawarte są w przepisach Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r., poz. 462 ze zm.). Projekt kompletny w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, winien zatem zawierać rozwiązania, wymagane przepisami § 3-13 a rozporządzenia, nie zaś odsyłać do nieznanych prawu projektów wykonawczych, w zakresie "rozwiązań szczegółowych" (bliżej nieokreślonych zresztą). Skoro zaś przedłożony projekt kompletny nie jest, nie mógł stanowić przedmiotu zatwierdzenia przez organ. Nie chodzi przy tym o kontrolę zastosowanych rozwiązań projektowych, za które, jak wspomniano, odpowiedzialność ponosi projektant, lecz o sprawdzenie czy zawartość opracowania, stanowiąca przedmiot zatwierdzenia, odpowiada wymogom prawa.
Podzielić również należy stanowisko strony skarżącej, że projekt zagospodarowania działki, który organ winien ocenić z punktu widzenia przepisów techniczno – budowlanych (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne), nie jest sporządzony prawidłowo. Zgodnie bowiem z treścią § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, część rysunkowa projektu powinna określać granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary, a także oznaczenie przebiegu dróg pożarowych oraz dojść łączących wyjścia z obiektów budowlanych z drogą pożarową. Przedłożony projekt zagospodarowania nie zawiera zwymiarowania wszystkich sytuowanych obiektów i urządzeń budowlanych (miejsc postojowych, zbiornika na deszczówkę), dodatkowo zaś rysunek znajdujący się w projekcie budowlanym nie przystaje do rysunku stanowiącego element projektu przyłącza kanalizacji deszczowej (w zakresie choćby usytuowania zbiornika na wodę deszczową, której miejsce w projekcie budowlanym zajmują miejsca postojowe usytuowane na kostce betonowej).
Jak z powyższego wynika, choć inwestorzy wykonali obowiązek wynikający z wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] decyzji i przedłożyli projekt budowlany zamienny, nie oznacza to, że projekt ten kwalifikował się do zatwierdzenia. Sam fakt przedłożenia projektu zamiennego nie nakłada bowiem na organ obowiązku wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Nie można przy tym wykluczyć, że w przypadku, gdy inwestor sporządzi i przedstawi zamienny projekt budowlany, którego założenia nie będą odpowiadały przepisom techniczno-budowlanym, przepisom o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także nie będą spełniały wymagań z zakresu poszanowania interesów osób trzecich, orzeczony zostanie nakaz rozbiórki obiektu.
W warunkach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji nie oceniły w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane kompletności projektu budowlanego oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi czym naruszyły przepisy postępowania, tj. zarówno zasady postępowania administracyjnego wynikające z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również dyspozycję art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że ocena prawidłowości poszczególnych rozwiązań projektowych (prócz projektu zagospodarowania) jak również prawdziwości zawartych w projekcie zapisów nie należy do kompetencji organów architektoniczno – budowalnych. Nie jest również rolą organów "wyjaśnianie kwestii rzeczywistej szerokości działki", choć niewątpliwie przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki nie powinien zawierać sprzeczności pomiędzy częścią graficzną a opisową. Natomiast podzielić należy stanowisko skarżącej, że dokumentem niezbędnym do zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót jest złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wynika wprost z treści art. 33 ust. 2 pkt 2, stosowanego odpowiednio w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne. Jak bowiem wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10, jedynie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne nie stanowi podstawy do wydania decyzji, nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono natomiast, że obowiązek ten jest oczywisty w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Jeśli natomiast chodzi o zarzut prowadzenia robót budowlanych pomimo ich wstrzymania wskazać należy, że sporządzona przez organy dokumentacja (protokoły oględzin oraz dokumentacja fotograficzna) okoliczności tej nie potwierdza. Skarżąca natomiast nie przestawiła żadnego dowodu, który by zarzut tego rodzaju uwiarygadniał.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.
Na podstawie art. 250 p.p.s.a. orzeczono natomiast o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu żądanego przezeń wynagrodzenia w związku ze złożonym oświadczeniem, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały uiszczone nawet w części. Kwotę wynagrodzenia ustalono na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (DZ.U. z 2016r., poz. 1715), nie znajdując podstaw do podwyższenia wynagrodzenia z uwagi na brak przesłanek, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Nie znaleziono także podstaw do zwrotu wydatków, związanych z udzieleniem substytucji, bowiem kwota opłaty skarbowej z tego tytułu nie może być zaliczona do niezbędnych wydatków radcy prawnego w rozumieniu § 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Udzielenie pełnomocnictwa dalszego, jakkolwiek dopuszczalne, nie może być bowiem zaliczone do działań niezbędnych ustanowionego z urzędu pełnomocnika.
Prowadząc ponownie postępowanie, organ uwzględni sformułowane powyżej poglądy prawne a w zależności od poczynionych ustaleń, podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło