II SA/Łd 253/24

Dnia 9 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prezydenta Miasta Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 roku nr SKO.4141.77.2024 w przedmiocie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od sprzeciwu, zaksięgowaną w dniu 13 marca 2024 roku, pod pozycją [...]. Prezydent Miasta Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r. nr SKO.4141.77.2024 w przedmiocie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jednocześnie w dniu 13 marca 2024 r. skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionego sprzeciwu. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jego odrzucenie jako niedopuszczalnego. Jednocześnie Kolegium wskazało, że przedmiotowy sprzeciw wniósł organ, a ustawodawca nie nadał organowi uprawnienia do wnoszenia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - powołanej dalej jako: "p.p.s.a.", do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Powyższe obliguje Sąd do zbadania w pierwszej kolejności, czy skarga, a w niniejszej sprawie sprzeciw, pochodzi od uprawnionego podmiotu. Przedmiotowy sprzeciw wniósł Prezydent Miasta Z., który jest jednocześnie organem I instancji w postępowaniu administracyjnym, które stanowi przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Nie ulega wątpliwości, iż Prezydent Miasta Z. wydał, jako organ I instancji, decyzję z dnia 19 stycznia 2024 r., znak: GO.0640.18.2023, nakładającą na Archidiecezję [...] z siedzibą w Ł. karę pieniężną w wysokości 12739,00 zł za nieosiągnięcie w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dotyczy skargi, ale mającego również odniesienie do sprzeciwu - wynika, że organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy (postanowienie NSA w Gdańsku z dnia 19 października 2000 r., II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440). Nadto w judykaturze wskazuje się, że gmina (powiat) nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym (odwoławczym, nadzwyczajnym) w sprawie indywidualnej, w której w pierwszej instancji decyzję wydał wójt, burmistrz lub prezydent, ponieważ nie jest możliwe występowanie organu orzekającego w sprawie jednocześnie w roli strony tego postępowania. Prezydent miasta na prawach powiatu nie może w jednej sprawie występować w różnych rolach, mianowicie jako organ wykonawczy reprezentując interes prawny gminy oraz jednocześnie jako organ pełniący funkcję starosty w zakresie zadań powiatu (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2022 r., II OSK 1084/19, LEX nr 3331129 i wskazane tam orzecznictwo). Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (uchwała NSA(7n) w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115). Skarżący w tej sprawie, jako organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest zatem uprawniony do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego, albowiem przedmiot zaskarżonej decyzji nie dotyczy jego interesu prawnego, a tylko taki interes stanowi podstawę do wywiedzenia przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. Mając na uwadze przesłankę innych przyczyn niedopuszczalności sprzeciwu należy wskazać, że stanowi ją wniesienie sprzeciwu przez nieuprawniony podmiot. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd – odnoszący się do skargi, ale mający zastosowanie również do sprzeciwu, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3181/19, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04). Podzielając zaprezentowane powyżej stanowiska judykatury, Sąd stwierdził, że przedmiotowy sprzeciw wniesiony przez Prezydenta Miasta Z. jest niedopuszczalny, ponieważ skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.