II SA/Łd 27/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. S. i K. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 8 listopada 2022 r. nr 176/2022 znak: WOP.7722.993.2022.BZ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nakazujące wstrzymanie budowy budynku letniskowego oddala skargę. MR Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. nr 176/2022 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) (dalej także jako: "k.p.a."), stwierdził, że zażalenie K. S. i J. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu Nr 87/2021 z dnia 5 sierpnia 2021 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego postanowienia Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie, którym na podstawie art. 48 ust. 1-5 w zw. z art. 48a Prawa budowlanego nakazał J. S. oraz K. S. wstrzymanie budowy budynku letniskowego wraz z instalacjami, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], A. o wymiarach 6,35 m x 4,50 m z zadaszonym gankiem o wymiarach 2,20 m x 2,60 m oraz bezzwłoczne zabezpieczenie budynku poprzez wykonanie balustrady zabezpieczającej okno balkonowe, zlokalizowane w poziomie poddasza, prowadzące na zadaszenie ganku. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że przy piśmie z dnia 20 października 2022 r. (data wpływu do organu: 24 października 2022 r.) organ I instancji przekazał wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu Nr 87/2021 z dnia 5 sierpnia 2021 r. W jego uzasadnieniu skarżący wskazali, że uchybili terminowi nie z własnej winy, wyrazili także niezadowolenie z treści zapadłego rozstrzygnięcia, co w świetle orzecznictwa uznać należy za dochowanie wymogu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., tj. dopełnienia złożenia podania, którego tyczy się wniosek o przywrócenie terminu. W dalszej kolejności Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało odebrane przez pełnomocnika skarżących w dniu 17 sierpnia 2021 r. (wtorek), co wynika bezpośrednio z potwierdzenia odbioru załączonego do akt niniejszej sprawy. Przy obliczaniu siedmiodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono rozstrzygnięcie (art. 57 § 1 k.p.a.). Zatem ustawowy termin do wniesienia zażalenia przez skarżących bądź ich pełnomocnika, czy to osobiście, czy poprzez operatora wyznaczonego, upłynął w dniu 24 sierpnia 2021 r. (wtorek). Dzień ten nie był dniem ustawowo wolnym od pracy ani sobotą. Natomiast ww. zażalenie zostało wniesione osobiście przez skarżących w dniu 14 października 2022 r. za pośrednictwem organu I instancji, a więc już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Końcowo Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi dodał, że odrębnym postanowieniem odmówił K. S. oraz J. S. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z dnia 5 sierpnia 2021 r., Nr 87/2021. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli K. S. i J. S., zarzucając naruszenie: 1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji gdy niedochowanie terminu nastąpiło z przyczyn całkowicie niezależnych do stron postępowania - z winy ich pełnomocnika - a okoliczność ta została uprawdopodobniona; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, a konsekwencji potwierdzenie, że niedopełnienie określonych czynności w terminie nastąpiło bez winy wnioskujących, a jedynie z winy ich pełnomocnika. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że niedochowanie terminu nastąpiło tylko i wyłącznie z winy ich pełnomocnika i tym samym nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbać pełnomocnika, który poprzez swoje zaniedbania pozbawia ich prawa do rozpoznania sprawy i prawa do dwuinstancyjności postępowań. Odwołując się do orzecznictwa skarżący wskazali, że niepodjęcie przez pełnomocnika niezbędnych czynności mających zapewnić skuteczne wszczęcie postępowania sądowego w sprawie, nie mogą wpływać negatywnie na interes prawny skarżącego. Jeżeli bowiem na kwestię dochowania terminu nie miała w sprawie wpływu strona skarżąca oraz zostało uprawdopodobnione w sprawie, że pełnomocnik nie dochował należytej staranności, której można było od niego wymagać, co wynika z okoliczności sprawy, a przyczyną uchybienia terminu był w istocie jego błąd, to ze względu na wagę prawa do sądu należało stwierdzić, że skarżący wypełnił przesłanki do przywrócenia terminu. W odpowiedzi na tę skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że za niedopuszczalną uznać próbę przerzucenia na organ konieczność ustalania powodów, dla których skarżący nie dochowali ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Złożenie zażalenia po upływie roku od upływu terminu w żaden sposób nie może przynieść zamierzonego skutku. Argumenty zawarte w skardze – zdaniem organu odwoławczego - uznać należy jedynie za polemiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), (dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Należy także wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Poddane kontroli tutejszego Sądu rozstrzygnięcie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2022 r., stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego, jak oczekuje tego strona skarżąca. Podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Jak wynika z art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (§ 1). Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). Po myśli art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Przesłankę do wydania przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. - stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania - stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia zażalenia po upływie ustawowego terminu, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Przyjmuje się, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 983/11, LEX nr 1971483). W związku z powyższym należało wskazać, że w kontrolowanej sprawie postanowieniem Nr 208/I/2022 z dnia 7 listopada 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu Nr 87/2021 z dnia 5 sierpnia 2021 r. Wyjaśnić wypada, że użyty w przywołanym wyżej art. 134 k.p.a. zwrot "stwierdza uchybienie terminu" dowodzi, że organ w każdym przypadku nawet nieznacznego przekroczenia terminu do wniesienia odwołania ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające jego uchybienie. Podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie powinno zostać poprzedzone jednoznacznym ustaleniem przez organ odwoławczy, na podstawie zebranego materiału dowodowego, daty doręczenia stronie decyzji i daty, w której strona wniosła odwołanie. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu, obowiązek taki wynika wprost z ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym, na podstawie którego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych wynika, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu Nr 87/2021 z dnia 5 sierpnia 2021 r. zostało wysłane listem poleconym na adres pełnomocnika skarżących, I. G. . Pełnomocnik odebrała przesyłkę w dniu 17 sierpnia 2021 r., co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem złożonym na potwierdzeniu odbioru. Ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do złożenia odwołania był zatem 24 sierpnia 2021 r. Był to dzień powszedni (wtorek), nie był to dzień ustawowo wolny od pracy. Tymczasem dopiero w dniu 14 października 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżących zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie 87/2021 z dnia 05.08.21 r Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w Zgierzu". Z treści tego pisma wynika, że skarżący są niezadowoleni z rozstrzygnięcia organu zawartego w postanowieniu z 5 sierpnia 2021 r., co trafnie zostało uznane przez organ za zażalenie na to postanowienie. W związku z tym, że zażalenie zostało złożone po upływie ponad trzynastu miesięcy od ostatniego dnia siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., w realiach kontrolowanej sprawy organ był zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy przede wszystkim zauważyć, że dotyczą one błędnej zdaniem skarżących wykładni art. 58 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wypada zatem podkreślić, że przywrócenie terminu na złożenie zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w Zgierzu z dnia 5 sierpnia 2021 r. nie jest przedmiotem kontrolowanej sprawy. W niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., które to regulacje, jak to zostało już wyżej wyjaśnione, obligują organ do stwierdzenia uchybienia terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Natomiast przywrócenie terminu jest przedmiotem odrębnego postępowania. Z tego też powodu niezasadne są podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanych z brakiem winy po stronie skarżących. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. dj