II SA/Łd 277/15
WyrokWSA w Łodzi2015-07-10
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której znajdują się odpady, jest ich posiadaczem w rozumieniu ustawy o odpadach i czy ciąży na nim obowiązek ich usunięcia, nawet jeśli nie jest ich wytwórcą?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której znajdują się odpady, jest ich posiadaczem w rozumieniu ustawy o odpadach na mocy domniemania prawnego. Obowiązek usunięcia odpadów spoczywa na nim, chyba że wykaże, iż odpadem faktycznie włada inny podmiot, wskazując wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Właściciel nie może zwolnić się z odpowiedzialności, powołując się jedynie na pisma kierowane do innych organów w celu ustalenia wytwórcy odpadów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H. Z. i innym współwłaścicielom usunięcie odpadów z działki nr 310. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnego ustalenia, że jest posiadaczem odpadów, nieokreślenia ich ilości oraz sposobu kwalifikacji. Organy administracji uznały, że jako współwłaścicielka działki, H. Z. jest posiadaczem odpadów na mocy domniemania prawnego i ciąży na niej obowiązek ich usunięcia, ponieważ nie wskazała innego posiadacza odpadów. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 roku sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów - oddala skargę. a.tp.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania H. Z. od decyzji Wójta Gminy L. znak: [...] z dnia [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał H. Z., M. Z., i J. S. - jako właścicielom działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 310 - obręb [...], gmina L. usunięcie z powyższego terenu zgromadzonych odpadów o następujących kodach: 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 04 - opakowania z metali, 1501 05 - opakowania wielomateriałowe, 15 01 07 - opakowania ze szkła, 1701 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 1701 02 - gruz ceglany. Organ ustalił, że powyższy obowiązek należy wykonać do dnia 30 czerwca 2015 roku. Ponadto określono, że wykonanie usługi usunięcia odpadów należy zlecić przedsiębiorcy wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z przekazaniem protokołu z kontroli przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł., Delegatura w P. w dniu [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów, składowanych na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 310 - obręb W., usunięcie ich z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania. Na dzień wszczęcia postępowania stan prawny działki, według danych Starostwa Powiatowego w R. wskazywał współwłaścicieli działki : M. Z., H. Z., W. Z., M. Z. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż M. Z. oraz W. Z. nie żyją i przystąpił do ustalania ich spadkobierców. Ostatecznie organ stwierdził, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 13 lutego 2012 roku, sygn. akt I Ns 1231/11 spadek po zmarłym W. Z. nabyło rodzeństwo: H. Z. oraz M. Z., zaś na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. - VIII Zamiejscowy Wydział w P. z dnia 30 sierpnia 2012 sygn. akt VIII Ns 313/12 spadek po M. Z. odziedziczyła po ½ Z. P. i S. K. (obie już nieżyjące). Następnie organ ustalił, że spadek po S. K. nabyła w całości Z. P. (postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 15 września 2014r., sygn. akt I Ns 514/14), zaś zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt VIII Ns 357/13 spadek po Z. P. nabył w całości J. S.
Pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. Wójt Gminy L. zawiadomił J. S., iż toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów, zaś w dniu 22 września 2014 r. na działce nr 310 odbyły się oględziny miejsca składowania odpadów, na których stawiła się skarżąca, pozostali właściciele nie stawili się. W dniu 24 października 2014 r. na działce nr 310 odbyły się kolejne oględziny miejsca składowania odpadów, na których nie stawiła się żadna ze stron toczącego się postępowania. Na miejscu zastano wyrobisko, najprawdopodobniej po wydobyciu kruszywa naturalnego (piasku, żwiru), zanieczyszczone odpadami o kodach: 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 04 - opakowania z metali, 1501 05 - opakowania wielomateriałowe, 15 01 07 - opakowania ze szkła, 1701 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 1701 02 - gruz ceglany.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. Z., która zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez: przyjęcie, że H. Z. jest posiadaczką odpadów składowanych na działce nr 310, nieokreślenie ilości odpadów w zakresie poszczególnych kodów, niepodanie podstaw i sposobu kwalifikacji odpadów w zakresie poszczególnych kodów odpadów.
Zdaniem skarżącej organ automatycznie, bez poczynienia w tym zakresie jakichkolwiek rozważań uznał, iż posiadaczami odpadów są właściciele działki, na której znajdują się odpady. Organ nie wyjaśnił, czy owo uznanie jest bezsporne czy też oparte na zasadzie domniemania. Skarżąca jedynie domyśla się, iż dla organu strony postępowania są jedynie domniemanymi posiadaczami odpadów. Wskazała ponadto, że owo domniemanie zostało w toku postępowania skutecznie obalone, przez fakt składania przez nią licznych pism, kierowanych zarówno do Wójta Gminy L., jak i innych organów, takich jak Starostwo Powiatowe w R., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, Posterunek Policji w L., w których to pismach wnosiła o ustalenie osób "wydobywających piasek i zaśmiecających działkę nr 310". Zdaniem strony wymienione pisma obalają więc tezę, w myśl której właściciele działki 310 są posiadaczami odpadów. Skarżąca podniosła, że stała się właścicielką przedmiotowej nieruchomości na zasadzie spadkobrania, dziedzicząc ją po swoich krewnych. Nadto od lat dziecięcych nie mieszka w miejscowości, w której jest położona działka nr 310. Dlatego zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska, że może zostać uznana za władającego działką ozn. nr ewid. 310. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek powzięcia przez Urząd Gminy w L. informacji pochodzących od samej skarżącej. Skarżąca wskazała poza tym, że organ ograniczył się w treści decyzji jedynie do wyliczenia kodów odpadów, jakie znajdują się na działce 310. Nie podał natomiast, jaki względami kierował się typizując do danego kodu poszczególne odpady. Istotnym jest również zarzut niewskazania ilości poszczególnych odpadów, co w konsekwencji skutkować może niewykonalnością decyzji, w szczególności przypadku gdyby decyzja miałaby być wykonywana w trybie egzekucji administracyjnej. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na odwołanie organ I instancji wskazał podstawę prawną zastosowania powszechnie obowiązującej klasyfikacji katalogu odpadów -rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów.
Wspomnianą na wstępie decyzją Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium podniosło, że w sprawie ustalono, że na działce ozn. nr ewid. 310 zalegają odpady, a działka ta nie jest miejscem przeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Z akt wynika też, że właścicielami działki są: skarżąca, M. Z. i J. S. Tym samym więc są też posiadaczami tychże odpadów. Organ stwierdził, że to na właścicielach działki ciąży obowiązek usunięcia zalegających na niej odpadów.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że w sprawie błędnie przyjęto, iż to skarżąca jest posiadaczem odpadów zalegających na działce ozn. nr ewid. 310 Kolegium wyjaśniło, że ustawa o odpadach nie nakłada obowiązku usunięcia odpadów magazynowanych lub składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym na sprawcę tego stanu rzeczy, lecz nakłada ten obowiązek na posiadacza odpadów. Ponadto organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że obalenie domniemani prawnego, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości jest możliwe i może nastąpić poprzez wskazanie, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot. Również w doktrynie przyjmuje się, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Omawiane domniemanie wprowadzone bowiem zostało przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazując wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów wskazujących na tę osobę, jeżeli zostaną one zgromadzone. Tak się jednak nie stało w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wskazała na innego posiadacza odpadów. Skarżąca zatem wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr 310 są posiadaczami odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, posługując się domniemaniem prawnym zawartym w tym przepisie. Skarżąca jest więc jedną z osób zobowiązanych do usunięcia ww. odpadów z tej działki.
Zdaniem Kolegium nieuzasadniony jest też zarzut dotyczący niepodania podstaw i sposobu kwalifikacji odpadów w zakresie poszczególnych kodów odpadów. Już w dniu 22 marca 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł., Delegatura w P. w toku przeprowadzonej kontroli na działce ozn. nr ewid. 310 stwierdził, że w południowej części ww. działki znajduje się wyrobisko po wydobyciu kruszywa naturalnego. W wyrobisku oraz na jego obrzeżach składowane są w kilku miejscach różnego rodzaju odpady, w tym żużle i popioły po spalaniu węgla, gruz budowlany, gałęzie, liście, elementy pojazdów, odpady komunalne, wyposażenie domów (urządzenia sanitarne, meble), odpady płyt cementowo-eternitowe. Organ I instancji ustalił także podczas przeprowadzonych w dniu 24 października 2014 r. oględzin na ww. działce, jakiego rodzaju odpady zalegają na tej działce i sklasyfikował je zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1206). Wyraźnie w protokole wskazano, że na miejscu zastano wyrobisko, najprawdopodobniej po wydobyciu kruszywa naturalnego (piasku, żwiru) zanieczyszczone określonymi rodzajami odpadów. Wbrew zatem wyjaśnieniom skarżącej można było stwierdzić, jakiego rodzaju odpady zalegają na ww. działce.
Z kolei odnośnie nieokreślenia przez organ pierwszej ilości odpadów przeznaczonych do usunięcia, Kolegium wskazało, że trudno byłoby wskazać dokładną ilość odpadów przeznaczonych do usunięcia, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy na wspomnianej działce zalegają różnorodne odpady. Wymagałoby to bowiem w praktyce usunięcia tych odpadów przez organ celem ustalenia ich kubatury i grubości, w jakiej pokryły teren, co jest działaniem zupełnie irracjonalnym. W konsekwencji uniemożliwiałoby wydanie jakiejkolwiek decyzji o nakazie usunięcia odpadów. Rzeczą stron postępowania jest doprowadzenie do takiego stanu działki, jaki istniał przed złożeniem na niej ww. odpadów. W sprawie chodzi zatem o usunięcie wszystkich odpadów złożonych w sposób nieuprawniony na działce ozn. nr ewid. 310.
Powyższą decyzję zaskarżyła H. Z., która podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, a w szczególności zarzuciła organowi błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że skarżąca jest posiadaczką odpadów składowanych na działce nr 310 - obręb [...], gmina L. oraz nieokreślenie ilości odpadów w zakresie poszczególnych kodów, niepodanie podstaw i sposobu kwalifikacji odpadów w zakresie poszczególnych kodów.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu
z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone
w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2 ustawy).
Rozważając dalej trzeba stwierdzić, że prawidłowa wykładnia art. 26 ustawy o odpadach wymaga zdefiniowania pojęcia "posiadacza odpadów". Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 19 tej ustawy "posiadaczem odpadów" jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Przepis ten ustanawia również domniemanie, wedle którego władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Wątpliwości nie budzi definicja wytwórcy odpadów, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 32 ustawy o odpadach jest nim każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Bardziej skomplikowana wydaje się natomiast wykładnia domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu trzeba bowiem przyjąć, że posiadaczem odpadów jest osoba władająca powierzchnią ziemi, na której zgromadzone są odpady. Zauważyć jednak należy, że ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2012 r. poz. 1232 z późn. zm.). Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa.
Domniemanie analogiczne do zawartego w definicji posiadacza odpadów znajdowało się także w art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. Ze względu na tę analogię za aktualny należy uznać utrwalony na podstawie ówczesnej definicji posiadacza odpadów pogląd, że domniemanie to wprowadzone zostało przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por.: W. Radecki, Ustawa o odpadach Komentarz, Warszawa 2008, s. 327, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 889/10, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1721/06, z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OSK 330/12, dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z treści art. 26 ustawy o odpadach do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usuniecie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności:
1. istnienia odpadów,
2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów,
3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).
Okoliczności te mają charakter relewantny dla odpowiedzialności z art. 26 ustawy o odpadach.
Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że na działce nr 310, która nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów, zastano wyrobisko zanieczyszczone odpadami o kodach: 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 04 - opakowania z metali, 1501 05 - opakowania wielomateriałowe, 15 01 07 - opakowania ze szkła, 1701 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 1701 02 - gruz ceglany.
Ponadto organ przeprowadził żmudne i drobiazgowe postępowanie wyjaśniające co do obecnego stanu prawnego działki i ustalił,
iż obecnymi jej właścicielami są : skarżąca, M. Z. i J. S.
Skład sądu orzekającego w niniejszej sprawie w pełni podziela wypracowaną linię orzecznictwa. Skarżąca będąca współwłaścicielką działki nr 310, obręb [...], gmina L., na której zalegają odpady, jest ich posiadaczem w rozumieniu ustawy o odpadach, na którym ciąży obowiązek usunięcia odpadów. Obowiązek skarżącej (tak jak i pozostałych współwłaścicieli działki) wynika z domniemania prawnego odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi zanieczyszczoną odpadami. Domniemania powyższego skarżąca nie obaliła, albowiem nie wskazała imiennie wytwórcy odpadów. Powoływanie się przez stronę na pisma kierowane do policji i innych organów nie prowadzi jeszcze do udowodnienia, kto jest posiadaczem spornych odpadów, lecz tylko wskazuje na istniejący w tej mierze spór. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, jakoby ustalenie wytwórcy odpadów było bezwzględnym obowiązkiem organu wydającego nakaz ich usunięcia. Pogląd taki jest nie do pogodzenia z konstrukcją ustawowej definicji posiadacza odpadów. Jednym ze skutków domniemania prawnego wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach jest bowiem przerzucenie ciężaru dowodu na osobę władająca powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady. Innymi słowy, to na skarżącej spoczywa ciężar obalenia domniemania odpowiedzialności ciążącej na właścicielu nieruchomości. Władający gruntem zaś muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości.
Ocena pod tym kątem zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku,
że odpowiada ona normom wynikającym z art. 26 ustawy o odpadach, wobec czego Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do wymogów formalnych rozstrzygnięcia wyjaśnić należy,
że decyzja nakazująca usunięcie odpadów odpowiadać musi warunkom określonym w art. 107 K.p.a. oraz zawierać niezbędne elementy określone w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, takie jak: termin, rodzaj odpadów, sposób ich usunięcia, przy czym wyliczenie w przepisie tym zawarte ma charakter otwarty. Niewątpliwie kwestionowana decyzja zawiera w/w obowiązkowe elementy decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Należy przyznać rację organom, że nie sposób oczekiwać, by organ wskazywał ilość lub wagę odpadów przeznaczonych do usunięcia, gdyż żadne z tych odpadów nie powinny się znajdować na działce nr 310, skoro nie jest to teren przeznaczony pod składowanie odpadów.
Skarżąca zakwestionowała także sposób kwalifikacji odpadów. Organ wyjaśnił, iż kwalifikacji odpadów dokonano na podstawie oględzin dokonanych przez organ I instancji i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Należy przyznać rację skarżącej, iż decyzja organu I instancji nie wskazała podstawy prawnej zakwalifikowania odpadów i dopiero w odpowiedzi na odwołanie organ I instancji wskazał podstawę prawną zastosowania powszechnie obowiązującej klasyfikacji katalogu odpadów, czyli rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów. Powyższe stanowiło naruszenie prawa, jednak nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem następnie SKO sanowało sytuację i wskazało podstawę prawną rozstrzygnięcia. Należy zwrócić uwagę, iż organ I instancji typizując rodzaje odpadów oparł się na prawidłowej postawie prawnej obowiązującej w dacie rozstrzygania. Również nowe rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923), które obowiązuje od dnia 1 stycznia 2015 roku w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy nie zmieniło sposobu klasyfikacji odpadów.
Uznać zatem należy, że uchybienia procesowe były tego rodzaju, iż nie miały wpływu na wynik postępowania, a więc nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Lp/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło