II SA/Łd 28/22

WyrokWSA w Łodzi2022-03-17

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinno było przeprowadzić postępowanie dowodowe samodzielnie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione stwierdzonymi brakami w postępowaniu dowodowym dotyczącymi wykorzystania lokali na cele mieszkaniowe oraz istnienia zaległości finansowych, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i zastosowanie bonifikaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu E. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., twierdząc, że organ II instancji powinien był samodzielnie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Spór dotyczył m.in. prawidłowości ustaleń w zakresie wykorzystania lokali na cele mieszkaniowe oraz istnienia zaległości finansowych, które wpływały na przyznanie bonifikaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 roku sprawy ze sprzeciwu E. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 25 listopada 2021 roku nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala sprzeciw. B.A. Decyzją z 25 listopada 2021 r., nr SKO.4160.206.2021, SKO.4160.209.2021, SKO.4160.241-242.2021, SKO.4160.294-295.2021, SKO.4160.298-307.2021, SKO.4160.309-313.2021, SKO.4160.328-329.2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – w zw. z art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 6 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.), art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1716 ze zm.) – § 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i § 5 uchwały Nr XXX/535/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie warunków udzielania bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zmienionej uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi Nr LXXXVI/1787/14 z dnia 7 maja 2014 r. i Nr XXXVI/941/16 z dnia 19 października 2016 r. (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z dnia 15 lutego 2012 r., poz. 511, z dnia 16 maja 2014 r., poz. 2189 i z dnia 8 listopada 2016 r., poz. 4572), uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r. nr VII/W/6/2021, znak: DM-ZNN-VTL6826.5.69.2020, w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 3490 m2, w obrębie [...], posiadającej urządzoną księgę wieczystą nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, którego wynikało, że z wnioskami o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości wystąpili 11 stycznia 2012 r. właściciele lokali, posiadający odpowiednie udziały w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Wnioski zostały złożone zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponieważ postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zostało zakończone wydaniem do dnia 31 grudnia 2018 r. decyzji ostatecznej, w dniach 26 i 29 marca 2019 r. większość współużytkowników wieczystych nieruchomości na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 916) złożyła skuteczne oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Złożenie oświadczeń przez współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości spowodowało, że prawo użytkowania wieczystego opisanej na wstępie nieruchomości nie przekształciło się z dniem 1 stycznia 2019 r. w prawo własności, a nieruchomość nadal pozostaje we współużytkowaniu wieczystym. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w wyniku rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że spełnione są przesłanki niezbędne do uwzględnienia wniosków o przekształcenie. Wobec powyższego, na podstawie art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości opłaty wyliczono dla wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości jako różnicę pomiędzy określonymi przez rzeczoznawcę majątkowego: wartością udziału w prawie własności i wartością udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Operat szacunkowy gruntu został przyjęty przez organ I instancji jako dowód w sprawie bez zastrzeżeń. Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutów dotyczących operatu szacunkowego i wyjaśnił, że operat szacunkowy musi zostać sporządzony zgodnie z przepisami prawa, a zwłaszcza z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 555). Sformułowane w operacie wnioski muszą być czytelne i umożliwiać ich jednoznaczną interpretację. Operat szacunkowy musi odzwierciedlać stan faktyczny i opierać się na dokumentach urzędowych. Kolegium stwierdziło, że analizując załączony do akt sprawy operat szacunkowy nie dostrzegło, by zawierał on jakiekolwiek braki w zakresie opisanym powyżej, a zatem pod względem formalnoprawnym operat załączony do akt sprawy nie budzi zastrzeżeń i prawidłowo został on uznany za dowód w sprawie. Natomiast w świetle orzecznictwa, merytoryczna zawartość operatu została wyłączona spod oceny organu nadzoru. Z kolei odnosząc się do zarzutów dotyczących możliwości zastosowania bonifikaty wobec osoby fizycznej - właściciela lokalu mieszkalnego - wykorzystywanego na cele prowadzenia działalności gospodarczej organ odwoławczy wyjaśnił, że celem prawodawcy było zapewnienie możliwości skorzystania z bonifikaty osobom fizycznym korzystającym w przewidziany w przepisach prawa sposób z lokali mieszkalnych. Zgodnie zaś z przepisami art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. 2021 r., poz. 1048) samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Istotą lokalu mieszkalnego jest zatem służenie zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem organ II instancji nie ma zatem wątpliwości, że lokal wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej nie może zostać uznany za służący zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych i z tego względu rozstrzygnięcie organu I instancji uznać należy za prawidłowe w zakresie, w jakim z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej w lokalu mieszkalnym odmówiono przyznania bonifikaty przy ustalaniu opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Niemniej jednak Kolegium uznało, że organ I instancji winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy działalność gospodarcza w lokalu rzeczywiście jest prowadzona. Z akt sprawy wynika bowiem, że przynajmniej w zakresie niektórych lokali (lokal [...]), kwestia ta nie została wyjaśniona. Co więcej, według organu odwoławczego, uzasadnione wątpliwości budzą ustalenia organu I instancji w zakresie zaległości finansowych wnioskodawców, które zadecydowały o odmowie udzielenia bonifikaty. W przypadku niektórych z nich organ sam bowiem dostrzegł, że na dzień wydawania decyzji posiadał informacje o zaległościach, które - jak się okazało po wniesieniu przez strony odwołania - zostały wcześniej uregulowane. Zaległości te - nieistniejące w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej - doprowadziły zaś do odmowy przyznania bonifikaty. Kolegium podkreślił, że kwestia istnienia bądź nieistnienia zaległości finansowych jest zaś kwestią kluczową determinującą wysokość opłaty przekształceniowej. Z powyższych względów organ II instancji uznał, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że ponowienie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do prawidłowego i wnikliwego zweryfikowania czy zachodzą przesłanki pozytywne decydujące o możliwości udzielenia bonifikaty oraz czy nie zachodzą ku temu przesłanki negatywne w tym w szczególności: 1. czy przekształcane lokale są wykorzystywane przez osoby fizyczne na cele mieszkaniowe oraz 2. czy aktualnie istnieją jakiekolwiek zaległości pieniężne Wnioskodawców wobec Miasta Łodzi. Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania stanie się podstawą do wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Organ II instancji podkreślił, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, zatem zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wskazania dowodów, oceny tych dowodów jak i rozważań prawnych, które mają w tej sprawie zastosowanie. Zadaniem organu II instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji. Konieczne jest by rozstrzygniecie każdego z organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W niniejszej sprawie Kolegium uznało ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji za niewystarczające do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i w związku z tym, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Od ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E. S., zarzucając naruszenie przepisu art. 138 § 1 k.p.a., wobec uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy było możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ II instancji i poczynienie samodzielnych ustaleń, bez konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach postępowania na jej rzecz. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: "p.p.s.a." - od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że kontrola decyzji kasacyjnej dokonywana przez sąd administracyjny w ramach sprzeciwu ma co do zasady wyłącznie charakter formalny i ogranicza się w tym wypadku do zbadania, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej (por. np. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. I GSK 3515/18, CBOSA) przyjmuje się, że decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. W związku z powyższym sąd nie bada w tym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Rozpoznając sprzeciw sąd zobligowany jest zatem jedynie dokonać oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., mając na uwadze wykładnię prawa materialnego przyjętą przez organ II instancji. Reasumując, sąd rozpoznając sprzeciw ogranicza się do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., a zatem do badania, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji kasatoryjnej. Uwzględniając lub oddalając sprzeciw sąd nie jest uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu. Przepis ten wymaga zatem, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien również uwzględnić obowiązywanie art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym nie wyłącza dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Z zasady prawdy obiektywnej wypływa dla organu odwoławczego obowiązek uwzględnienia tych "nowości", chyba że prowadzą one do nowej sprawy. Jeżeli w wyniku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy kasuje decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. W tej ostatniej sytuacji powinien jednak szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, względnie dlaczego nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym organ odwoławczy powinien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach k.p.a. wymaga wydania decyzji merytorycznej, tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy kwestią zasadniczą, dla której niemożliwe było merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy był, jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak ustalenia okoliczności, które mogły mieć wpływ na zastosowanie bonifikaty przy określaniu przez organ I instancji opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej na wstępie nieruchomości. Jak słusznie zauważyło Kolegium organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy we wszystkich lokalach mieszczących się w budynku przy ulicy [...] w Ł., rzeczywiście prowadzona jest działalność gospodarcza. W piśmie z 14 czerwca 2021 r., znak: DGM-ZNN-IV.6826.5.69.2020, wysłanego do poszczególnych właścicieli ww. lokali organ I instancji stwierdził jedynie, że z analizy sposobu wykorzystywania tych lokali wynika, że nie są one wykorzystywane wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe, lecz również na prowadzenia działalności gospodarczej. W aktach sprawy brak jest jednak utrwalenia czynności dowodowych, które potwierdzałby przyjęte przez organ I ustalenia. Z akt sprawy wynika natomiast, że przynajmniej w zakresie niektórych lokali, kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona. Na przykład w odwołaniu od decyzji organu I instancji M.Ł. – właściciel lokalu nr [...] – zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia miejsca prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a co za tym idzie błędne ustalenie, że działalność ta prowadzona jest w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł., co skutkowało nieudzieleniem bonifikaty w wysokości 98 %. Właściciel lokalu nr [...] wyjaśnił, że miejsce wykonywania przez niego działalności gospodarczej w Polsce określona jest w Ł. przy ulicy [...], natomiast adres [...] w Ł. do listopada 2018 r. zgłoszony był jako dodatkowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie lokal, o którym mowa wykorzystywany jest wyłącznie na cele mieszkaniowe i służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. M.Ł. dodał, że jedynym dowodem, na podstawie którego ustalono, że prowadzi w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Ł. był wydruk z wyszukiwarki google.com., co nie spełnia wymagań w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podzielić należy również wątpliwości organu odwoławczego, co do ustalenia przez organ I instancji zaległości finansowych wnioskodawców, które zadecydowały o odmowie udzielenia bonifikaty. W przypadku niektórych z nich organ sam bowiem dostrzegł, że na dzień wydawania decyzji posiadał informacje o zaległościach, które - jak się okazało po wniesieniu przez strony odwołania - zostały wcześniej uregulowane. Zaległości te - nieistniejące w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej - doprowadziły zaś do odmowy przyznania bonifikaty. Taka sytuacja miała miejsce np. w stosunku do E. i D. M. współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Ł. Jak wynika bowiem z dokonanych po wpłynięciu odwołania wyjaśnień z Wydziałem Finansowym ustalono, że wszystkie zaległości finansowe uregulowano wraz z odsetkami wyliczonymi na dzień 28 maja 2021 r., a więc przed wydaniem decyzji z 28 lipca 2021 r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ I instancji przyznał, że na dzień orzekania nie posiadał potwierdzenia wpłaty dokonanej przez E. i D. M., dlatego też podstawą do ustalenia stanu zaległości była informacja Wydziału Finansowego UMŁ. W związku z tym zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że kwestia istnienia bądź nieistnienia zaległości finansowych jest kluczowa, gdyż determinuje wysokość opłaty przekształceniowej. Zasadnie zatem organ II instancji uznał, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jednocześnie należy podkreślić, że zaistniałych obiektywnych przeszkód do wykonania merytorycznej kompetencji orzeczniczej przez organ odwoławczy nie można było usunąć w trybie art. 136 k.p.a., zaś rozstrzyganie co do meritum na tym etapie było przedwczesne. Usunięcie przez organ odwoławczy braków w ustaleniach faktycznych naraziłoby ten organ na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., bowiem nie poczyniono zasadniczych ustaleń, przesądzających o możliwości zastosowania w stosunku do konkretnych osób bonifikaty w wysokości 98% na dzień wydania decyzji przekształceniowej. Należy również podkreślić, że Kolegium stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. wskazało jednocześnie, że ponowienie rozpatrując sprawę, organ I instancji zobowiązany będzie do prawidłowego i wnikliwego zweryfikowania, czy zachodzą przesłanki pozytywne decydujące o możliwości udzielenia bonifikaty oraz czy nie zachodzą ku temu przesłanki negatywne w tym w szczególności: 1. czy przekształcane lokale są wykorzystywane przez osoby fizyczne na cele mieszkaniowe oraz 2. czy aktualnie istnieją jakiekolwiek zaległości pieniężne Wnioskodawców wobec Miasta Ł. Z tego wniosek, że organ odwoławczy w całości wypełnił dyspozycję z ww. przepisu. Reasumując, należało uznać, że organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, czym dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tego powodu organ II instancji miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i w konsekwencji uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, celem wyeliminowania uchybień stwierdzonych w postępowaniu odwoławczym. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w oparciu o art. 151a § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprzeciw oddalił. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło