II SA/Łd 283/11
WyrokWSA w Łodzi2011-07-19
Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa na rzecz okupanta w okresie II wojny światowej może być uznana za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a w konsekwencji czy można zmienić ostateczną decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 K.p.a.?Ratio decidendi
Praca przymusowa na rzecz okupanta nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a zatem nie może być uznana za działalność kombatancką. W związku z tym, organ nie był uprawniony do zmiany ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 K.p.a., gdyż skarżąca nie wykazała ustawowych przesłanek do ich przyznania. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Skarżąca J. D. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich, wskazując na okres pracy przymusowej w niemieckiej tkalni w latach 1942-1945. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że praca przymusowa nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach. Po kolejnych pismach skarżącej, organ odmówił zmiany decyzji w trybie art. 154 K.p.a., podtrzymując swoje stanowisko. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podtrzymując, że okres robót przymusowych stanowi okres równorzędny z działalnością kombatancką. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa radcy prawnemu A. J. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. J. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w G. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i dwadzieścia groszy) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]roku, Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku J.D. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]roku nr [...], którą odmówiono zmiany decyzji własnej z dnia [...]roku o nr [...].
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych w dniu 11 marca 2010 roku J.D. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jako 12-letnie dziecko została sama z siostrą, bowiem ich matka zachorowała na gruźlicę i zmarła, zaś ojca skierowano do pracy przymusowej przy budowie bunkrów i wrócił do domu dopiero w maju 1945r. Skarżącą skierowano do pracy w tkalni mechanicznej E. K. w P., gdzie pracowała od 1 września 1942 roku do 19 stycznia 1945 roku. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie ZUS na powyższą okoliczność.
Organ decyzją z dnia [...]roku nr [...] odmówił przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 1-4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego, podnosząc w uzasadnieniu pracę przymusową w niemieckiej tkalni w P. w latach 1942-1945. Zdaniem organu praca niewolnicza w okupowanej Polsce nie stanowi represji (działalności kombatanckiej) w rozumieniu przepisów art.1-4 ustawy. Organ wyjaśnił, że zagadnienia prac przymusowych podlegają innym przepisom: osoby deportowane do pracy przymusowej w Polsce, w latach 1939-1945 winny wystąpić do Kierownika Urzędu z udokumentowanym wnioskiem o przyznanie uprawnień na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej....(Dz. U. z dnia 23 lipca 1996r. Nr 87, poz.395) oraz stosownie do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 grudnia 1999r. Powyższą decyzję doręczono stronie 19 kwietnia 2010 roku.
Pismem z dnia 7 września 2010 roku skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odnoszące się do pojęcia represji w czasie II wojny światowej.
Organ wezwał skarżącą do wskazania intencji powyższego pisma, wskazując przepisy, na których można oprzeć żądanie, jednak strona w piśmie z dnia 13 października 2010 roku nie sprecyzowała charakteru pisma.
Na kolejne wezwanie organu, czy pismo stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich czy było ono wnioskiem o wzruszenie w trybie nadzwyczajnym decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego skarżąca pismem z dnia 29 listopada 2010 roku wskazała, że jej pismo jest wnioskiem o wzruszenie w trybie nadzwyczajnym, przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego, decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia [...]roku nr [...] organ – na podstawie art. 154 K.p.a. w związku z art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...]roku nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie podała w jakim trybie nadzwyczajnym należy rozpoznać jej wniosek, więc na podstawie art. 235 § 1 K.p.a. organ zakwalifikował to pismo jako wniosek o zmianę w trybie art. 154 K.p.a.
W ocenie organu podnoszone okoliczności nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i dlatego praca przymusowa nie może być uznana za działalność kombatancką.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. D. wskazała, że czuje się bardzo pokrzywdzona decyzją odmowną.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]roku organ utrzymał mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W skardze na powyższą decyzję J. D. podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej z urzędu podniósł, że skarżąca stoi na stanowisku, iż okres robót przymusowych na rzecz III Rzeszy stanowił okres równorzędny z działalnością kombatancką. Jednocześnie w decyzji z dnia [...]r. Kierownik stwierdził, iż zagadnienia prac przymusowych podlegają innym przepisom a mianowicie ustawie z dnia 31 maja 1996 o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej ..., jednak nie wziął pod uwagę okoliczności, iż uprzednio decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił skarżącej przyznania takiego świadczenia. Wnioskiem z dnia 6 lipca 2010 roku, skarżącą wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy . Kierownik decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji. Skarżąca znalazła się zatem w sytuacji, w której organ odmówił jej zarówno przyznania uprawnień kombatanckich, jak i świadczeń z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym. Postępowania administracyjne w przedmiocie przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich i świadczeń z ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym toczyły się równolegle i wzajemnie przenikały.
W ocenie pełnomocnika strony skarżącej organ nie wziął pod uwagę okoliczności , iż skarżąca - z uwagi na wiek i stan zdrowia -traktuje okres robót przymusowych jako represję, której została poddana w młodym wieku. Skarżąca okres robót przymusowych traktuje jako zdarzenie wynikające z działań wojennych i utożsamia z działalnością równorzędną z działalnością kombatancką. Zdaniem strony w sposobie prowadzenia przez organ postępowania w niniejszej sprawie przejawia się nadmierny formalizm. Strona otrzymywała wiele pism odnoszących się do zagadnień formalnych i proceduralnych, których treści w pełni nie mogła zrozumieć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo – o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie kontroli podlega decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, którą organ utrzymał w mocy odmowę zmiany własnego odmownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zastosowany przez organ nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, przewidziany w art. 154 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek. Po pierwsze, by decyzja ostateczna nie tworzyła praw dla żadnej ze stron postępowania, a po drugie, by za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem obowiązkiem właściwego organu administracji publicznej - związanego w tym zakresie art. 7 k.p.a. - jest ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Powyższe oznacza, że przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nadto zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Bez wątpienia słuszny interes strony w rozumieniu analizowanego przepisu musi być interesem znajdującym oparcie, zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., w obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., II OSK 1406/06, Lex nr 427601). Ponadto w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być poddane kontroli w innych postępowaniach nadzwyczajnych, np. art. 145 lub art. 156 k.p.a., ponieważ pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencji. Natomiast art. 154 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji konstytutywnych i uznaniowych, a nie decyzji związanych, które zostały wydane na podstawie przepisów niedających właściwemu organowi żadnego luzu decyzyjnego (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2010 roku, sygn. akt II OSK 18/09,LEX nr 597386).
Sąd, kontrolując zgodność z prawem decyzji wydanych w trybie art. 154 K.p.a., ma obowiązek badania, czy organ orzekający nie przekroczył granic uznania wyznaczonych przesłankami określonymi w tym przepisie, to jest interesem społecznym lub słusznym interesem strony, a także ustalenia czy przesłanki cytowanego przepisu zostały prawidłowo przez organ zastosowane. Analiza kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście materiału zgromadzonego w aktach sprawy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że organ należycie ocenił okoliczności sprawy i prawidłowo zastosował normę art. 154 K.p.a.
W obliczu powyższego zatem stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcie o przyznaniu bądź odmowie przyznania uprawnień kombatanckich nie leży w granicach uznania administracyjnego, lecz zależne jest od spełnienia ustawowych przesłanek. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 przywołanej ustawy kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś za działalność kombatancką uznaje się: pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie, uczestniczenie w ramach polskich formacji i organizacji wojskowych w I wojnie światowej, w powstaniach narodowych i walkach o odzyskanie lub utrzymanie terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej, pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945, pełnienie służby wojskowej w armiach sojuszniczych, a także w sojuszniczych organizacjach ruchu oporu w okresie wojny 1939-1945, z wyjątkiem formacji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) oraz innych specjalnych formacji, które prowadziły działalność przeciwko ludności polskiej, pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej, uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, uczestniczenie w tzw. Niszczycielskich Batalionach ("Istriebitielnych Batalionach") na dawnych ziemiach polskich w województwach: lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami, w latach 1944-1945. (art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach ...). Z kolei za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się: pełnienie funkcji cywilnych we władzach powstań narodowych oraz w administracji podziemnego Państwa Polskiego w okresie wojny 1939-1945, a także w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach 1945-1956, udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych, prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży, dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci, zaokrętowanie marynarzy polskich w charakterze członków załogi na statku bandery własnej lub bandery koalicyjnej, przeznaczonym do działań wojennych w okresie wojny 1939-1945, uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polskość i wolność narodową Śląska, Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Gdańska, Pomorza i Ziemi Kaszubskiej oraz Warmii i Mazur, a także innych ziem zagarniętych przez zaborców, czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r., który spowodował śmierć lub uszczerbek na zdrowiu, poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych (art.2 przywołanej ustawy). Natomiast art. 3 ustawy wskazuje, że do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również czas przebywania: w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2, w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2.
Nadto podnieść należy, że zgodnie z art. 4 analizowanej ustawy przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania:
1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach,
3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:
a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR,
b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR,
4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
Przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.
Wyżej poczynione szczegółowe wyliczenie ustawowych przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich pozwala na stwierdzenie, iż stanowisko organu o odmowie zmiany decyzji odmawiającej przyznania tychże uprawnień zasługuje na aprobatę. Nie ulega wątpliwości, iż okoliczności przytaczane przez skarżącą nie wskazują na wcześniej opisane, lecz odnoszą się do wykonywania pracy przymusowej na rzecz okupanta, które to ewentualnie stanowić mogłyby – po wykazaniu przesłanek wskazanych w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) - podstawę do przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Z akt sprawy wynika jednak, że i ta kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia organu w innym postępowaniu. Fakt odmowy przyznania świadczenia pieniężnego sam przez się nie świadczy o zasadności roszczenia strony o przyznanie uprawnień kombatanckich.
W tym miejscu wyraźnie trzeba wyjaśnić, iż uprawnienia kombatanckie oraz świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej to odmienne instytucje, których przyznanie ustawodawca uzależnił od spełnienia zupełnie różnych wymogów.
Należy więc uznać stanowisko organu za prawidłowe, gdyż doznane przez skarżącą krzywdy w okresie okupacji nie stanowiły represji, o której ustawodawca mówi w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, bowiem – co jest niesporne – skarżąca w szczególności nie powołała się na przebywanie w obozie zagłady bądź w niewoli, udział w walkach, uczestniczenie w polskich organizacjach podziemnych czy prowadzenie tajnego nauczania. Natomiast skarżąca podnosiła, że pracowała przymusowo na rzecz okupanta. Zatem raz jeszcze zaakcentować warto, iż ustawodawca uznał, że deportacja do pracy przymusowej na rzecz okupanta na okres co najmniej 6 miesięcy owszem stanowi represję, lecz jej ocena następuje w trybie innego aktu prawnego - ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, a i tę kwestię organ uprzednio, w odrębnym postępowaniu rozstrzygnął, co potwierdza również pismo pełnomocnika strony z dnia 27 czerwca 2011 roku.
W obliczu powyższych rozważań Sąd uznał, że organ – wobec treści art. 154 i art. 6 K.p.a. - nie był uprawniony do zmiany decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich stronie, która nie wykazała przesłanek ustawowych zawartych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w związku z
§ 2 ust. 1 – 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło