II SA/Łd 290/14

Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...] w zakresie daty jego podjęcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania A. S., działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak[...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej Starosta [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie dotyczące wycięcia drzew z lasu o pow. 0,01 ha, położonego w miejscowości P., gm. S., działka nr ewid. 505, obręb [...] P., stanowiącego własność A. S. z uwagi na to, iż teren, na którym nastąpiło wycięcie drzew położony jest w granicach działki nr ewid. 438/2, stanowiącej własność T. S. i nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. nr 12, poz. 59 ze zm.), wobec czego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu do tej decyzji A. S. zakwestionowała ustalenia organu I instancji w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. 505 i 438/2 oraz istnienie lasu na działce nr ewid. 438/2. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, argumentując w motywach rozstrzygnięcia, że decyzja organu I instancji została doręczona A. S. w dniu 9 grudnia 2013 r., czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania liczony, zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., od dnia w którym decyzja została doręczona, upłynął w dniu 23 grudnia 2013 r. Odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 24 grudnia 2013 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, w której zostało nadane odwołanie. Zatem odwołanie zostało złożone po upływie 14 - dniowego terminu do jego złożenia. Kolegium dodało, że strona wraz z odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał więc podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. S. wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium i zasądzenie kosztów postępowania. Nadto wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] znak:[...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 6-9 K.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niepouczenie skarżącej o prawidłowym trybie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w tym o braku pouczenia strony w toku postępowania administracyjnego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, a także niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezałatwienie sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W motywach skargi A. S. wyjaśniła, że nie zachowała terminu do wniesienia odwołania i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, z powodów przez siebie niezawinionych, bowiem nie została w ogóle pouczona ani na piśmie, ani ustnie o takiej możliwości. Nie wiedziała, że wnosząc odwołanie po terminie, który był uzasadniony jej problemami zdrowotnymi w dniu 24 grudnia 2013 r. powinna dołączyć wiosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nadto podkreśliła, że w odwołaniu od decyzji podniosła, iż przeprasza za niewyraźne pismo ponieważ miała dwie operacje chirurgiczne: złamanego nadgarstka a ostatnio złamanie wyrostka kości łokciowej - złamanie prawej ręki. Tym samym - w jej przekonaniu - podniosła w odwołaniu okoliczności świadczące o niezawinionych przyczynach spóźnienia się z wniesieniem odwołania, a organ winien ją w takiej sytuacji pouczyć o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wraz z odwołaniem, czego jednak nie uczynił. Według skarżącej w toku postępowania doszło do naruszenia art. 9 K.p.a., ponieważ S. Z. ani SKO nie pouczyły skarżącej o możliwości wniesienia środka odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Żadne pismo nie zawierało stosownych pouczeń. W dalszej części skargi strona podniosła zarzuty pod adresem decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że w niniejszej sprawie skarżąca powołała się na podniesioną w odwołaniu okoliczność doznania, przed wniesieniem odwołania, złamania wyrostka kości łokciowej prawej ręki a wcześniej złamania nadgarstka. Jednakże z treści odwołania wyraźnie wynika, iż na powyższe okoliczności skarżąca powołała się usprawiedliwiając niekształtny charakter pisma w odręcznie sporządzonym odwołaniu, nie zaś jako przeszkodę do zachowania terminu do wniesienia odwołania. W żadnym innym piśmie nie przytoczyła okoliczności faktycznych, które wskazywałyby na niezawinione uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przeciwnie w piśmie opatrzonym datą 8 stycznia 2014 r., które wpłynęło do Kolegium w dniu 10 stycznia 2014 r. skarżąca stwierdziła, iż za datę doręczenia decyzji Starosty [...] uważa dzień 10 grudnia 2013 r., co w jej ocenie oznacza, że odwołanie złożyła w terminie. W takiej sytuacji podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 9 K.p.a., poprzez brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest całkowicie chybiony. W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2014 r. skarżąca przedstawiła okoliczności dotyczące jej stanu zdrowia, mające uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. A. S. poparła skargę i oświadczyła, że nie kwestionuje twierdzenia organu, co do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nadto, iż nie składała do organu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniosła, że pomyliła daty i myślała, iż decyzję otrzymała w dniu 10 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest orzeczenie o charakterze procesowym, jakim jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, zauważyć należy, iż przepis art. 134 K.p.a., w swym brzmieniu jest jednoznaczny i obliguje organ administracyjny wyższego stopnia do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, w każdym przypadku, gdy spełnione zostaną przesłanki do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, iż jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. W ocenie sądu, organ II instancji słusznie zastosował art. 134 K.p.a., jako konsekwencję uchybienia terminu do złożenia odwołania przez A. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak[...]. Zgodnie z dyspozycją art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie należało wnieść do właściwego organu odwoławczego - w tym wypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - to jest Starosty [...]. Termin do złożenia odwołania wynosił czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdyby decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2 art. 129). W świetle załączonych do akt administracyjnych dokumentów nie budzi wątpliwości fakt, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu 9 grudnia 2013 r., czego dowodem jest zawrotne potwierdzenie odbioru korespondencji z własnoręcznie naniesioną datą i podpisem. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 10 grudnia 2013 r. do dnia 23 grudnia 2013 r. Upłynął on jednak bezskutecznie, gdyż odwołanie od decyzji opatrzone datą 23 grudnia 2013 r. zostało nadane przez stronę w placówce pocztowej w dniu 24 grudnia 2013 r. Uchybienie terminu, o którym mowa w art. 129 K.p.a. było w tej sytuacji oczywiste. Zauważyć przy tym wypada, że strona składając odwołanie po terminie w żaden sposób nie wytłumaczyła przyczyn tego spóźnienia, a w szczególności nie podała, iż nastąpiło ono bez jej winy. W treści odwołania strona jasno wyraziła swoje niezadowolenie wobec decyzji Starosty [...] w sprawie umorzenia postepowania dotyczącego wycięcia drzew. Wprawdzie w ostatnim jego zdaniu brzmiącym: "Bardzo przepraszam za niekształtne pismo z powodu dwóch operacji prawej ręki, wyrostka kości łokciowej a wcześniej nadgarstka", skarżąca wyjaśniła przyczyny nieczytelnego charakteru pisma, niemniej jednak Kolegium nie mogło potraktować owego zdania – jak żąda tego skarżąca – jako wyjaśnienia przyczyn nieterminowego wniesienia odwołania, a w rezultacie jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodać nadto wypada, że taki wniosek strona powinna skierować do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., a nie do sądu, który nie posiada prawnych kompetencji do orzekania w tym zakresie. Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutów skargi o naruszeniu przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. sąd w świetle zgromadzonych dowodów uznał je za chybione. Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że - wbrew stanowisku skarżącej - nie ma żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek organu pouczania strony o ewentualnych przyszłych popełnianych przez nią błędach proceduralnych. Ponadto, obowiązku pouczenia o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za niezbędny, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2289/11- Lex nr 1296042). Na marginesie podnieść wreszcie trzeba, że poza zakresem rozważań sądu pozostawała decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wycięcia drzew, której w znacznej mierze dotyczyły zarzuty skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w tym postępowaniu było wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. d.j.