II SA/Łd 3/07

Dnia 13 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent Joanna Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] numer [...]. II SA/Łd 3/07 UZASADNIENIE Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka pomocy Społecznej w T. na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 14, art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r. Nr 105 poz. 881 oraz ze zm. Dz. U. z 2005r. Nr 116 póz. 976, Dz. U. z 2006r. Nr 58 poz. 401), art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 130 poz. 903), odmówiono M.C. przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcie roku szkolnego na dzieci K. i S. C.. W uzasadnianiu powyższej decyzji podniesiono, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach rodzinnych. Powołując się na regulację art. 5 ust 1 i ust. 3 powyższej ustawy zważono, iż skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dwoje dzieci. Z przedstawionych dokumentów wynikało, iż członkowie rodziny wnioskodawczyni osiągnęli w roku 2005 dochód w wysokości 25.793,72 zł (po odliczeniu należnego podatku oraz składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne). Miesięczny dochód członków rodziny za rok 2005 wyniósł 2.149,48zł, co w przeliczeniu na osobę stanowiło kwotę 537, 37 zł. Stwierdzono, iż w rozpatrywanym przypadku nie miał zastosowania art.5 ust.3 powołanej ustawy ponieważ miesięczny dochód rodziny wynoszący 2.149,48 zł przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego tj. 2.016,00 zł ( 504,00 zł x 4) o kwotę 133,48 zł tj. kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (48,00 zł). Od powyższej decyzji M. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Skarżąca podniosła, że w dochodzie rodziny ustalonym na podstawie przedłożonych dokumentów ujęty był dochód, który uzyskała jej rodzina z wykonywanej pracy oraz z wypłaty należności ściągniętych przez komornika w kwocie 7.910,95 zł. Stwierdziła, że był to dochód utracony, który nie powinien być wliczany do dochodu rodziny za 2005 r. Poinformowała, że aktualnie dochód nie przekracza ustawowej kwoty 504 zł na osobę. Rozpatrując wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinny utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji, powołując się na art. 3 i art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreślono, iż nie można było pomniejszyć dochodu rodziny o kwotę 7.910,95 zł (należną od pracodawcy za lata ubiegłe), bowiem żadna z wymienionych w ustawie okoliczności uznawanych za utratę dochodu nie wystąpiła. Wobec powyższego dochód z 2005 r. musiał być ustalony z uwzględnieniem kwot wynikających z zaświadczeń urzędów skarbowych. Stwierdzono, że rodzina skarżącej nie spełniła ustawowego kryterium do przyznania zasiłku rodzinnego, ponieważ w 2005 roku uzyskała dochód w wysokości 25.793,72 zł, który w przeliczeniu na dochód miesięczny wyniósł 2.149,48 zł. Ta zaś kwota stanowiła, zdaniem organu, dochód rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł 537,37 zł i przekroczył kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.C. podniosła identyczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto wskazać trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu uchybienia organów stwierdzone przy rozpoznawaniu skargi. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, doszło bowiem do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a które nie zostało objęte zarzutami skargi. Wniosek M.C. dotyczył przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci K. i S. C.. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Natomiast art. 5 ust. 3 ustawy przewidywał, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dodatki do zasiłków przysługują w razie spełnienia określonych w ustawie przesłanek jedynie w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego. Organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu rodziny opierając się na zaświadczeniach urzędu skarbowego. Prawidłowo również uznały, iż brak jest podstaw do pomniejszenia dochodu rodziny skarżącej w 2005 r. z tytułu kwoty należnej od pracodawcy za lata poprzednie. Mając na względzie powyższe ustalenia organ orzekający zasadnie przyjął, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, ustalony zgodnie z art. 47 ust. 2 powołanej ustawy, przekroczył kwotę 504 zł, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Zatem organ administracji w dalszej kolejności był obowiązany zbadać, czy w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Sąd w niniejszym składzie podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd (wyrok WSA w Warszawie z 14 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa, 191/06 LEX 197471, wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1469/04, LEX 192954), iż stosując wykładnię celowościową należy przyjąć, że pojęcie "dochodu rodziny" nie występuje w tym przepisie samodzielnie jako pojęcie zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym - jak to przyjął organ orzekający, lecz jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Za zasadnością takiej interpretacji przemawia ponadto umiejscowienie tych dwóch unormowań w jednym artykule. Zgodnie z dyrektywą systematyzacji wewnętrznej aktu prawnego należy ustalać znaczenie zwrotu prawnego przy uwzględnieniu wewnętrznej spójności aktu, w którym mieści się ten zwrot. Wobec tego dochód uzyskany w roku 2005 r. przez rodzinę M.C. na osobę wynoszący 537, 37 zł nie przekraczał powiększonej o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego kwoty uprawniającej do nabycia świadczenia, tj. kwoty 552 zł (504 zł + 48 zł). Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego i w konsekwencji błędne ustalenie "dochodu rodziny" skarżącej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Ponownie rozpatrując sprawę, organy winny uwzględnić powyższe wytyczne i ustalić dochód rodziny skarżącej na użytek regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy w sposób wskazany przez Sąd, a następnie rozstrzygnąć wniosek w zakresie każdego z dochodzonych świadczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.