II SA/Łd 3/15

Dnia 15 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi T. O. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2013 roku w sprawie II SAB/Łd 5/13 dotyczącego przewlekłości postępowania organu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego T. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 roku, sygn. akt IISAB/Łd 5/13, uwzględniając skargę T. O. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem T. O. i M. O. z dnia [...] września 2007 roku w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; stwierdził, iż przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; ponadto wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych i zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 25 czerwca 2013 roku, zaś akta zwrócono organowi w dniu 8 lipca 2013 roku. Następnie w dniu 8 stycznia 2014 roku skarżący zwrócił się do organu z pismem zatytułowanym "żądanie" w sprawie "wykonania prawomocnego wyroku Sądu WSA w Łodzi sygn.akt II SAB/Łd 5/13". Z kolei w dniu 2 grudnia 2014 roku T. O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II SAB/Łd 5/13. Skarżący podniósł, iż wielokrotnie składał żądania wykonania wyroku, jednak bez skutku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż pisemnie poinformował stronę, iż jego wniosek z dnia [...] września 2007 roku złożony został w trakcie toczącego się z urzędu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania a nadto powiadomił stronę o treści art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...] organ odmówił wszczęcia postępowania na wniosek T. O. i M. O. o "dopuszczenie do użytkowania jako obiekt mieszkalny budynku znajdującego się w R. przy ul. A 7". Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a kpa (inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania), bowiem wniosek złożono po zmianie sposobu użytkowania. Organ stanął na stanowisku, iż postępowanie z wniosku stron zostało rozstrzygnięte i zakończone, zaś zakończenie postępowania z wniosku nie wpłynęło na toczące się postępowanie z urzędu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Zdaniem organu wydanie nowego postanowienia w tej samej sprawie nie jest możliwe, ponieważ skutkowałoby to nieważnością postępowania. Organ uznał zatem, że wykonał zobowiązanie WSA w Łodzi do załatwienia sprawy z wniosku T. i M. O. z dnia [...] września 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art.154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanych wyżej przepisów wynikają przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Niezbędne jest zatem ustalenie, czy organ pozostaje w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania albo po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Ponadto strona przed wniesieniem skargi do Sądu musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarżący przed złożeniem skargi do Sądu na niewykonanie wyroku, pismem z dnia 8 stycznia 2014 r., wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 5/13. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2013, s. 596). W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin do jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin ten jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu wynikającego z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) i nie podlega przedłużeniu. Przenosząc powyższe na grunt sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie sygn. Akt II SAB/Łd 5/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w punkcie pierwszym sentencji wyroku zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem T. O. i M. O. z dnia [...] września 2007 roku w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. Wyrok uzyskał przymiot prawomocności od dnia 25 czerwca 2014 r. Organ otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi w dniu 7 lipca 2014r. W dacie wydawania tego wyroku sądowi nie znana była okoliczność wydania postanowienia z dnia [...] odmawiającego wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2007 r. Akta administracyjne ze skargą na przewlekłość wpłynęły do sądu w dniu 14 stycznia 2013 roku, zaś w toku postępowania sądowego organ – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., będąc obecnym na sali nie potwierdził i nie poinformował o wydaniu postanowienia Nr [...] z [...] oraz z czego ono dotyczyło. W motywach rozstrzygnięcia sąd przyjął, iż przewlekłość datuje się od 2002 roku i ma charakter rażący, a organ zignorował nadto wniosek skarżącego z [...] września 2007 r. Tym samym od dnia przekazania akt sprawy do organu wraz z prawomocnym wyrokiem do dnia złożenia skargi o wymierzenie grzywny minęło 4 miesiące. Tymczasem - stosownie do przepisu art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodzić się należy ze skarżącym, że organ przekroczył terminy wyznaczone w Kodeksie postępowania administracyjnego przewidziane dla rozpoznania sprawy. Skoro zatem organ, w wyznaczonym przepisami Kodeksu terminie, sprawy nie załatwił, to wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 p.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego, a przepisy procedury administracyjnej do uczynienia tego w odpowiednim terminie. W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o tym, że od tejże daty organ przeprowadził jakiekolwiek czynności w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2007 roku. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ nie podjął żadnych działań w celu wykonania przedmiotowego wyroku, a sytuacja tak nie może być akceptowana w demokratycznym państwie prawnym, w którym organy państwowe są obowiązane do stosowania prawa i respektowania wyroków sądowych. W odpowiedzi na skargę organ zwrócił uwagę, że pisemnie informował skarżącego, iż jego wniosek z dnia [...] września 2007 roku złożony został w trakcie toczącego się z urzędu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania a nadto powiadomił stronę o treści art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego. Należy jednak podkreślić, iż pisemna informacja nie jest właściwą formą załatwienia sprawy, bowiem nie przewiduje takiej Kodeks postępowania administracyjnego. Organ powołuje się na postanowienie z dnia [...] nr [...], znak: [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania na wniosek T. O. i M. O. o "dopuszczenie do użytkowania jako obiekt mieszkalny budynku znajdującego się w R. przy ul. A 7", jednak powyższego postanowienia nie załączył do akt sprawy, jak również nie podnosił tej okoliczności przed wydaniem wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 roku w sprawie II SAB/Łd 5/13. W tym miejscu wyjaśnić należy, że grzywna wymierzana na podstawie art. 154 p.p.s.a. ma charakter represyjny. Ma za zadanie dyscyplinowanie organów administracji do wykonywania w sposób zgodny z prawem wyroków sądów administracyjnych. Żądanie wymierzenia grzywny zawarte w skardze jest dla sądu administracyjnego wiążące w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl wskazanego przepisu grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a zwłaszcza okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte działania w celu załatwienia sprawy. Uwzględniając przytoczone powyżej okoliczności Sąd w niniejszej sprawie wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł uznając, iż kwota ta będzie stanowić wystarczający i adekwatny do stopnia naruszenia prawa środek dyscyplinujący Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i przymuszający do wykonania przedmiotowego wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 kwietnia 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 5/13., a w konsekwencji załatwienia sprawy zmiany sposobu użytkowania nieruchomości przez skarżącego, która swój początek datuje na grudzień 2002 roku. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. LS .