II SA/Łd 304/25

WyrokWSA w Łodzi2025-08-13

Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Jarosław Czerw

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. była zasadna, mimo argumentacji o wpływie pandemii COVID-19 jako siły wyższej?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. była zasadna, ponieważ przedsiębiorca nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego między pandemią COVID-19 a brakiem osiągnięcia poziomu recyklingu. Pandemia nie stanowiła siły wyższej w rozumieniu przepisów, a przepisy dotyczące obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie przewidując możliwości uwolnienia się od obowiązku z powodu okoliczności zewnętrznych.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (5,46% zamiast wymaganego 25%). Spółka odwołała się od decyzji, argumentując m.in. wpływem pandemii COVID-19 jako siły wyższej oraz wadliwym ustaleniem stanu faktycznego. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając argumenty spółki za nieuzasadnione. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędzia WSA Jarosław Czerw, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 lutego 2025 r. znak: KO.463.4.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę. dc Zaskarżoną decyzją z 20 lutego 2025 r., znak: SKO.463.4.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., powoływanej dalej jako: "strona skarżąca", "Spółka" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z 30 grudnia 2024 r. znak: ROS.624.4.2023 wydaną na podstawie art. art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9zb ust. 1 w zw. z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g." oraz art. 104, art. 107 k.p.a. o nałożeniu na F. Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości: 360 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca odbierała w 2022 r. odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie gminy G. na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej z 16 marca 2022 r. pod nr [...] W 2022 r. Spółka nie działała na podstawie umowy zawartej z Gminą, o której mowa w art. 6d ust. 1 u.c.p.g., czyli nie odbierała odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy, lecz na podstawie umów indywidualnie zawieranych z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych. W wyniku analizy rocznego sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nr 2022/OOKW/000010425/26/1, złożonego 23 stycznia 2023 r. poprzez system teleinformatyczny BDO stwierdzono nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Z ww. sprawozdania za rok 2022 wynika, że łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 0,3530 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 6,46 Mg. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obliczany na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, powoływanego dalej jako: "rozporządzenie" wyniósł 5,46 %, podczas gdy wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. zgodnie z art. 3b ust. 1, pkt. 2 u.c.p.g. wynosił co najmniej 25 %. Mając na uwadze łączną masę odebranych wytworzonych odpadów komunalnych, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych winien wynosić 1,615 Mg (według wyliczenia 25% x 6,46 Mg : 100%). Tym samym brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniosła 1,262 Mg (1,615 Mg -0,3530 Mg). W związku z tym przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie 360 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stawka opłat za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych wynosiła 285,60 zł/Mg, zatem kara pieniężna, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. wynosi 1,262 Mg * 285,60 zł = 360,43 zł. Strona nie wykazała, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Z informacji przedstawionych przez stronę nie wynika też, żeby podjęto jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa. Jednocześnie organ stwierdził, że nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a. Organ nie mógł uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. W 2022 r. Spółka z wymaganego 25 % poziomu recyklingu osiągnęła 5,46 %. Uchybiono ciążącemu z mocy art. 9g pkt. 1 u.c.p.g. obowiązkowi w ponad 3/4 (prawie w 4/5) wymaganego poziomu, czego nie można było uznać za nieznaczne, niewielkie czy błahe. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągnięty przez całą gminę wyniósł 74,86 %. Organ stwierdził ponadto, że nie doszło do zaprzestania naruszania prawa, ponieważ spełnienie tej przesłanki w roku 2022 nie jest możliwe. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do zwiększenia osiąganego przez Spółkę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych. Poza tym w 2023 r. Spółka również nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Został osiągnięty poziom 12,21 % przy wymaganym co najmniej 35 %. Od ww. decyzji Spółka wniosła odwołanie nie zgadzając się z jej treścią. W jej ocenie naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji, albowiem doprowadziły do orzeczenia obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie, jako bezprzedmiotowego, postępowania organu I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenie decyzji i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ stwierdził, że bezpodstawne są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 prawa przedsiębiorców. Organ nie obciążył jej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Spółkę obciąża tylko i wyłącznie jej własne zachowanie polegające na prowadzeniu takiej, a nie innej działalności gospodarczej i podejmowanie dla zysku takiego, a nie innego ryzyka biznesowego w tym zakresie. Następnie Kolegium przywołało treść art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 9g pkt 1, art. 9n, ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 7, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., art. 291 ust. 1, ust. 2 Prawa ochrony środowiska, art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i wskazało, że zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II - jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku na 2022 rok, Lp. tabeli 1051, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022, stawka opłaty za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych wynosi 285,60 zł/Mg. Organ wyjaśnił, że bezspornym jest, że Spółka w 2022 r. prowadziła na terenie gminy G. działalność usługową w zakresie odbierania odpadów komunalnych, która została wpisana w dniu 16 marca 2022 r., pod numerem [...], do prowadzonego przez Wójta Gminy G. rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy G. w oparciu o umowy zawarte z właścicielami nieruchomości, co potwierdza też skarżąca Spółka w sprawozdaniu za 2022 r. Strona skarżąca nie kwestionuje faktu posiadania stosownych umów z właścicielami nieruchomości, z których są odbierane odpady. Wymagany w roku 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 25%. Z danych przedstawionych przez Spółkę w zatwierdzonym sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z dnia 23 stycznia 2023 r. wynika, że w roku 2022 łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła 0,3530 Mg, a łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wynosiła 6,4600 Mg. Spółka w 2022 r. osiągnęła więc poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (P) 5,46%. Natomiast, mając na uwadze łączną masę odebranych wytworzonych odpadów komunalnych, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych winien wynosić 1,6150 Mg (według wyliczenia 25 x 6,4600 Mg : 100). Tym samym brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 1,2620 Mg (1,6150 Mg - 0,3530 Mg). Wobec tego kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 360,42 zł (1,2620 Mg x 285,60 zł/Mg). Kara za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. przez Spółkę, po zaokrągleniu do pełnych złotych wynosi 360 zł. W ocenie organu bezsporne jest, że strona skarżąca nie osiągnęła w 2022 r. wymaganego prawem 25% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Nieosiągnięcie przez Spółkę wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie niewypełnienie ciążącego na Spółce obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., stanowiło podstawę do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. W ocenie Kolegium zarzut dotyczący naruszenia art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zf u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022 jest nieuzasadniony. Zdaniem organu podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że stan zagrożenia epidemiologicznego i stan epidemii COVID-19 w 2022 roku nie stanowi siły wyżej i nie miał wpływu na nieosiągnięcie przez stronę w 2022 roku wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nałożenie na stronę administracyjnej kary pieniężnej, pomimo faktu, iż w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło w skutek siły wyższej, tym samym strona nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone przez organ I instancji jako bezprzedmiotowe) oraz uznanie, że strona nie wykazała, że stan epidemii i zagrożenia epidemicznego COVID-19 w 2022 r. miał wpływ na brak osiągnięcia przez stronę w roku 2022 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy strona wykazała, że pandemia COVID-19 w 2022 r., jako siła wyższa (przesłanka obiektywnie niezależna od strony), miała wpływ na brak wykonania przez stronę w 2022 r. obowiązku, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., są bezpodstawne. Przywołując treść art. 189e k.p.a. organ wskazał, że nie sposób uznać pandemii COVID-19 w 2022 r. za działanie siły wyższej. Pandemia COVID-19 zaczęła się na początku 2020 r., a nałożona kara dotyczy niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zatem Spółka w 2022 r. nie została zaskoczona sytuacją faktyczną związaną z epidemią, ale miała już obraz funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi wynikający z obowiązujących przepisów. Nadto Spółka poza wskazaniem zaistnienia samego zdarzenia i okoliczności z tym związanych nie wykazała istnienia związku przyczynowo-skutkowego epidemii COVID-19 w 2022 roku ze stwierdzonym naruszeniem. Stan epidemii/zagrożenia epidemicznego miał wpływ na ilość odbieranych odpadów, a nie na kwestię możliwości osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Przywołując treść art. 189a i art. 189f k.p.a. organ wskazał, że nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia stronie skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. na podstawie ww. przepisów. Z brzmienia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Zdaniem Kolegium w sprawie waga naruszenia prawa nie jest znikoma z uwagi na fakt, że w przypadku strony skarżącej różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2022 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 19,54% (25% poziom, który strona powinna osiągnąć 5,46%) poziom, który strona faktycznie osiągnęła). Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych. Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska. W rozpatrywanej sprawie ww. cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte. W sprawie nie doszło też do zaprzestania naruszania prawa, bowiem strona nie osiągnęła w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona nie zaprzestała naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Spółka w zakończonym roku kalendarzowym 2022 nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W związku z powyższym zaprzestanie tego naruszania prawa w 2022 r. jest niemożliwe. Nawet jeżeli strona skarżąca w kolejnym roku kalendarzowym osiągnęłaby wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obowiązek ustawowy został zrealizowany w tym roku, co nie pozwala na stwierdzenie o zaprzestaniu naruszania prawa, które miało miejsce w 2022 r. i zostało udokumentowane w sprawozdaniu. Nadto Spółka również w 2023 r. nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Kolegium z urzędu jest wiadomym, że Spółka również w 2023 r. nie osiągnęła wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie Gminy T. Nadto na terenie Gminy T. Spółka nie osiągnęła również wymaganych poziomów recyklingu w latach 2021-2022, na terenie Miasta R. w 2021 r. i na terenie Miasta T. w 2022 r. Zatem naruszenie ww. przepisów dotyczących obowiązku dotrzymania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych nie jest jednorazowe lecz powtarzające się. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., bowiem usunięcie naruszenia prawa jest w okolicznościach sprawy niemożliwe. Strona może podejmować działania zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale to mogłoby mieć skutek na stan obecny, a nie na 2022 r. Prowadzenie akcji promujących działania i postawy proekologiczne mające na celu m.in. zwiększenie świadomości mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów nie rodzą skutku usunięcia naruszeń. Następnie Kolegium wskazało, że na podjęte rozstrzygnięcie nie może wpłynąć podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych. Strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Podkreślić należy, że strona skarżąca jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać jak najwyższy poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować mieszkańców, do ich segregowania. Godząc się na odbieranie odpadów w formie nieselektywnej Spółka musi się liczyć z tym, iż będzie to finalnie rzutować na poziom recyklingu. Prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Dla zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów strona winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak wdrożenia już na etapie trwania postępowania administracyjnego środków naprawczych może rodzić za sobą skutki nieosiągnięcia wymaganych poziomów w następnych latach. Samo zamieszczenie na stronie internetowej zasad segregowania odpadów nie świadczy o prowadzeniu akcji edukacyjnej zachęcającej do segregowania odpadów. Trudno uznać, że strona podjęła wszelkie czynności zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów. Przyczyną odstąpienia od nałożenia na stronę skarżącą kary nie może być okoliczność braku możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych zbierania odpadów w sposób selektywny. Skoro Spółka zdecydowała się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na terenie gminy G. na odbiór odpadów niesegregowanych to winna mieć świadomość konsekwencji wiążących się z tym. To przedsiębiorca sam decyduje z kim zawiera umowy i na odbiór jakich odpadów (segregowanych czy nie). Ponadto brak po stronie skarżącej wykorzystania trybu powiadomienia z art. 6ka u.c.p.g. Konkludując Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Ze sprawy nie wynika też, żeby podjęto jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie: 1. art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi; 2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania; 3. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez: a. zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b. uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.; c. uznanie, że stan epidemii i zagrożenia epidemicznego COVID - 19 w 2022 r. nie stanowił działania siły wyższej, a w konsekwencji brak uwzględnienia wpływu działania pandemii COVID-19 jako przesłanki obiektywnie niezależnej od strony skarżącej na brak osiągnięcia przez stronę skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 4. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że nie wykazała żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku jej zawinienia przy realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podczas gdy Spółka w załączeniu do odwołania przedłożyła wydruki ze strony internetowej Spółki na okoliczność wykazania, że prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Gminy G. do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, a poza prowadzeniem działań takich jak kampania edukacyjna, Spółka nie dysponuje żadnymi narzędziami, które umożliwiałyby wyegzekwowanie od właścicieli nieruchomości spełnienie obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., jak również wykazała, że brak osiągnięcia w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika także z wystąpienia w 2022 r. stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego COVID-19; 5. art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez akceptację zaniechania organu I instancji polegającego na niezawarciu w decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec Spółki administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara; 6. art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że nie sposób uznać pandemii COVID-19 za działanie siły wyższej i nie ma ona wpływu na nieosiągnięcie przez Spółkę w 2022 r. wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło w skutek siły wyższej, tym samym Spółka nie powinna podlegać ukaraniu, a postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe; 7. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące takie odstąpienie i poprzestanie na pouczeniu które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Spółkę w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym; 8. art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2022; 9. art. 10 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: a. niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Spółki; b. uznania, że nie miało miejsce działanie siły wyższej, podczas gdy pandemia COVID-19 w 2022 r. stanowiła działanie siły wyższej (przesłankę obiektywnie niezależną od Spółki, która miała wpływ na brak wykonania przez Spółkę w 2022 r. o obowiązku o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., w związku z czym Spółka nie podlega ukaraniu; c. niedokonania w decyzji organu I instancji oceny wystąpienia przesłanek warunkujących możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu; 10. art. 8 p.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i obciążenie Spółki odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania nie miała wpływu. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu załączonego do niniejszej skargi w postaci: Analizy Stanu Gospodarki Odpadami Komunalnymi na terenie Gminy G. za rok 2022 na okoliczność treści dokumentu, w szczególności poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez Gminę G. w 2022 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozszerzyła argumentację uzasadniającą podniesione powyżej zarzuty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpili: skarżąca spółka w treści wniesionej skargi oraz organ w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 20 lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. z 30 grudnia 2024 r. o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 360 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g.". Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25 % wagowo - za rok 2022. W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.). Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.). Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2. Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1. Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II, lp. 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 960), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 285,60 zł/Mg. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1530), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych wynika, że w roku 2022 Spółka, odbierała odpady komunalne na terenie gminy G., w oparciu o zawarte umowy pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. Z danych zawartych w przedłożonym przez Spółkę, za pośrednictwem systemu BDO, sprawozdaniu za rok 2022 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 6,4600 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 0,3530 Mg. Wartość ta stanowiła 5,46% wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2022 odpadów komunalnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2022, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 25% wagowo. W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 360 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, że zarówno sposób obliczenia kary za ww. okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2022. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, że uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka, poza powoływanymi działaniami, zamieszczonymi na swojej stronie internetowej, polegającymi w zasadzie jedynie na wskazaniu zasad segregacji, w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a., w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja skarżącej, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a, Spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2022 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w wcześniej brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w 2022 r. brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, że sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2022. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 25% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 5,46%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2022 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2022. Nadto, Sąd z urzędu posiada wiedzę, że stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce w latach poprzednich i następnych. Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 189e k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, że przepis art. 189e k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Sąd stoi na stanowisku, że powoływana przez stronę skarżącą pandemia COVID-19 nie może być uznana za siłę wyższą. Jakkolwiek zgodzić się trzeba z twierdzeniem skarżącej, że w związku z występującym stanem zagrożenia epidemiologicznego i stanem epidemii COVID-19 zwiększyły się przypadki realizowania pracy zdalnej, to nie może ulegać wątpliwości, że w związku z tym mogło dojść nie tylko do zmniejszenia odbieranych na terenach nieruchomości niezamieszkałych (a takie obsługiwała skarżąca) odpadów opakowaniowych, ale również odpadów zmieszanych (niesegregowanych), których masa ma tożsamy wpływ na wywiązanie się przez przedsiębiorcę z ciążącego na nim z mocy art. 9g u.u.c.p.g. obowiązku oraz w konsekwencji na wysokość kary wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g. Jednakże w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, spółka poza ogólnikowym odwołaniem się do wprowadzonych wówczas ograniczeń, nakazów, zakazów, zmiany funkcjonowania zakładów pracy itd. nie wykazała jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy pandemią COVID-19 w spornym okresie, a stwierdzonym naruszeniem prawa w każdym w rozważanych okresów sprawozdawczych. Nie może nadto ujść uwadze Sądu, że sprawa dotyczy roku 2022 r., w którym sytuacja związana z epidemią była już w zasadzie opanowana, przy czym należy podkreślić, że jest to fakt notoryjny, a stosownie do art. 77 § 4 zd. pierwsze k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. k.p.a. nie definiuje pojęcia siły wyższej. Jednakże przyjmuje się powszechnie, że za siłę wyższą rozumie się zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom (por. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 919/15, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 prawa przedsiębiorców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 prawa przedsiębiorców) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie Spółki odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu wskazanego w skardze. Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wniosek dowodowy Spółki zawarty w skardze nie mógł zostać zatem uwzględniony z uwagi na to, że okoliczności faktyczne w sprawie są bezsporne, a powołany dokument nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Ponadto kwestia osiągnięcia przez Gminę wymaganego poziomu recyklingu nie ma jakiegokolwiek wpływu na sytuację przedsiębiorcy. Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzje organów obu instancji zostały wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego. W szczególności w kontrolowanej decyzji zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, odpowiada zatem prawu także uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zawierające m.in. odniesienie się do istotnych zarzutów Spółki. Zarzuty skargi okazały się natomiast niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami Spółki nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa. W wyniku kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy ani podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi. a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło