II SA/Łd 305/08

Dnia 20 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda Lenczewska Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1, 3, 4 i art. 24 ust. 3a, 3b i 4 ustawy z dnia 28. listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania J. G. zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1. stycznia 2008 r. do dnia 31. grudnia 2010 r. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał J. G. zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1. stycznia 2008 r. do 31. grudnia 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, iż przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego nastąpiło ze względu na spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od powyższej decyzji, złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z zachowaniem terminu J. G. twierdząc, iż decyzja ta jest dla niego bardzo krzywdząca, ponieważ jest osobą niepełnosprawną od urodzenia i od tego też momentu otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny. Poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności było ważne do dnia 31. sierpnia 2007 r. Wniosek o kontynuację świadczenia złożył przed upływem terminu jego ważności i ostatecznie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31. grudnia 2010 r. W związku z powyższym wniósł o przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia 1. września 2007 r., gdyż w jego ocenie jest to kontynuacja niepełnosprawności. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przytaczając treść przepisów art. 16 ust. 1, ust. 3 i art. 24 ust. 3a, ust. 3b i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazało, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w rozpatrywanym przypadku ma miejsce kontynuacja poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Odwołujący się złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Filii ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych w dniu 4. stycznia 2008 r., nie dopełnił jednak obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 24 ust. 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie nie przedłożył w organie właściwym dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności . Zatem zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od miesiąca, w którym został złożony wniosek do organu ustalającego i wypłacającego świadczenie, a więc od dnia 1. stycznia 2008 roku, gdyż wniosek o przyznanie świadczenia wraz z kompletem dokumentów został złożony przez wnioskodawcę dopiero w dniu 4. stycznia 2008 r. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc, iż utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji organu pierwszej instancji jest dla niego bardzo krzywdzące, ponieważ został pominięty czteromiesięczny okres wypłacenia zasiłku; tj. od dnia 1. września 2007 r. do dnia 31.grudnia 2007 r. Wyjaśnił ponadto, iż jestem osobą niepełnosprawną od urodzenia, jak również od urodzenia otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny. Poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności ważne było do dnia 31. sierpnia 2007 r. Po złożonym wniosku w dniu 29. maja 2007 r. o wydanie orzeczenia, otrzymał w dniu 26. września 2007 r. orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Po złożeniu odwołania z dnia 22. października 2007 r., Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i orzekł o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego. Orzeczenie to było kontynuacją orzeczenia o nieprzerwanej niepełnosprawności skarżącego i w związku z powyższym w jego ocenie w takiej sytuacji winien być wypłacony zasiłek pielęgnacyjny przyznany w celu częściowego pokrycia wydatków związanych z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Podniósł także, iż zgodnie z art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dołączył do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności, zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności, gdyż nie składał wniosku o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego po raz pierwszy, lecz po raz kolejny. Stąd też okres oczekiwania na komisję orzekającą winien być uznany jako jego kontynuacja. Ponadto skarżący wskazał, iż żaden z urzędów, który skończył wypłacać przedmiotowe świadczenie z dniem 31. sierpnia 2007 r., jak również Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł., który przyjmował kolejny wniosek o ustalenie niepełnosprawności nie poinformował skarżącego i nie wydał wniosku jaki powinien załączyć w takiej sytuacji. Skarżący jest uczniem trzeciej klasy Liceum Ogólnokształcącego i jego dochodem jest najniższa renta rodzinna po zmarłym ojcu w wysokości 525,69 zł miesięcznie. Niewypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego za okres czterech miesięcy jest bardzo znaczącym dla niego uszczerbkiem finansowym w związku z czym wniósł o pozytywne podejście do jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie przyznania J. G. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od utraty ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do momentu uzyskania ponownie orzeczenia o niepełnosprawności. Jako podstawę prawną decyzji odmawiającej przyznania zaległego świadczenia organy administracji wskazały w decyzjach między innymi art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28. listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie do treści art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że generalną zasadą jest, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, lecz wyjątkiem od tej zasady są świadczenia przewidziane w art. 9, art. 14 -16 i art. 15b ustawy. Wynika to z treści art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, 14 - 16 i 15b. W przepisie art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca określił zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego. Jest to świadczenie przyznawane w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 r. życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 r. życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 lat. Prawo do świadczeń dla tak określonego kręgu osób ustala się, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast odrębnie ustawodawca uregulował przyznanie świadczeń pielęgnacyjnych uzależnionych od ponownego ustalenia stopnia niepełnosprawności, stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia. Regulacja ta została zamieszczona w przytoczonym na wstępie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 29. maja 2007 r. skarżący złożył do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. wniosek wydanie orzeczenia o stopniu swojej niepełnosprawności w związku z utratą ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzja Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] była dla strony skarżącej negatywna. W wyniku zaskarżenia przez J. G. powyższej decyzji, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] ostatecznie decyzją z dnia [...]. zaliczył J. G. do osób umiarkowanie niepełnosprawnych, przed ukończeniem 16 roku życia. Poza sporem pozostaje, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego skarżący złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Filii ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych w dniu 4. stycznia 2008 r. Od miesiąca stycznia 2008 r. przyznany został skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny z tytułu stopnia niepełnosprawności. W niniejszej sprawie spór sprowadza się więc do oceny, czy w danym stanie faktycznym i prawnym organy uprawnione do orzekania w sprawach pomocy społecznej miały prawo do przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego za okres od utraty ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do końca grudnia 2007 r. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dokonały słusznej oceny, iż nie jest możliwe przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny, przed złożeniem wniosku o przyznanie tego świadczenia, niezależnie od przyczyny późnego złożenia wniosku. Przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych ma jednoznaczne brzmienie i wynika z niego bezspornie, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w sytuacji kontynuacji poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ustala się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia. Od tej zasady ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14. marca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 217/07, LEX Nr 316645, ). Na marginesie należy się także odnieść do podnoszonej przez skarżącego trudnej sytuacji materialnej w jakie się znalazł na skutek pozbawienia go świadczenia w spornym okresie. Sytuacja ta nie mogła być wzięta pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, przyznawanie zasiłków rodzinnych nie zależy od uznania organów administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą z dnia 28. listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione (vide. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26. sierpnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1381/04, LEX Nr 191823). Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.