II SA/Łd 314/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 roku sprawy ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata M.Ś. prowadzącego Indywidualną Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 30/9 kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją Nr [...], z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania wniesionego przez M.N. od decyzji z dnia [...], Nr [...], Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. – G., wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł., w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. –G. zmienił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] w ten sposób, że od miesiąca grudnia 2002r. ustalił wysokość zasiłku stałego wyrównawczego dla M.N. na kwotę 59,48,-zł. Od decyzji wspomnianej odwołanie do protokołu zgłosił w dniu 10 grudnia 2002r. M.N., kwestionując wliczenie do dochodu dodatku mieszkaniowego, przyznanego mu na okres od listopada 2002r. do kwietnia 2003r. Protokół wspomniany podpisany został wyłącznie przez pracownika organu I instancji, nie zawierając podpisu odwołującego. Organ I instancji przesłał wskazane wyżej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji. Organ odwoławczy natomiast, działając na podstawie art. 63 § 1 i 64 § 2 k.p.a., wezwał M.N. do złożenia podpisu pod zgłoszonymi do protokołu zastrzeżeniami, bądź oświadczenia popierającego zarzuty zawarte w niepodpisanym piśmie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pouczając jednocześnie o skutkach niezastosowania się do wezwania (tj. stwierdzenia niedopuszczalności odwołania). Wezwanie wspomniane doręczone zostało odwołującemu trzykrotnie, na dwa znane organowi adresy skarżącego, w dniach 9, 10 i 15 stycznia 2003r. W dniu 9 stycznia 2003r. M.N. pisemnie poinformował organ odwoławczy, iż nie otrzymał decyzji organu I instancji wobec czego nie może "czegokolwiek podpisać bez znajomości treści decyzji", ewentualne odwołanie składał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia Ł. – G., on natomiast stwierdził jedynie ustnie, że został okradziony i jest "notorycznie dyskryminowany". Biorąc pod uwagę treść oświadczenia złożonego przez M.N., organ II instancji orzekł o umorzeniu postępowanie odwoławczego. Skoro bowiem odwołania nie wniosła strona, której uprawnienie to przysługuje wyłącznie, postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe. Organ orzekający w I instancji nie może bowiem wnieść środka odwoławczego od własnej decyzji. Tym samym więc prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył M.N., zarzucając mu naruszenie "praw gwarantowanych w art. 32 ust. 1,2, w art. 38, 2 art. 39, w art. 40, w art. 67 ust. 1,2 Ustawy Zasadniczej (...)", w uzasadnieniu natomiast wskazując, że decyzja wspomniana stanowi "ewidentne naruszenie (...) prawa do godnego życia". Skarżący podniósł ponadto, że nie jest mu znana podstawa, pozwalająca na zrównywanie dochodu z uzyskaną ulgą (ulga to rodzaj promocji). Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2003r. zwolniono M.N. od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło ojej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 20.sierpnia 2004r., przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przy czyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach -stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134§ 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia [prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo materialne lub też przepisy postępowania w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie rozważyć należało zasadność merytorycznego rozpoznawania niniejszej sprawy, w świetle regulacji prawnej zawartej w art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, póz. 593 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią ust. 1 tegoż przepisu, z dniem wejścia w życie ustawy (co do zasady z dniem 1 maja 2004r.) wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. Nr 64 z 1998r. ze zm.) za wyjątkiem decyzji, enumeratywnie wymienionych w ust.ust. 2 i 3 art. 149. Decyzje w przedmiocie zasiłków stałych wyrównawczych nie należą do żadnej ze wspomnianych kategorii. Tym niemniej Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, reprezentuje pogląd, iż postępowanie sądowe, zmierzające do zbadania legalności aktów administracyjnych, wydanych pod rządami ustawy poprzednio obowiązującej nie może zostać umorzone, nawet jeżeli decyzje wspomniane wygasły. Ocenie podlega bowiem zgodność z prawem, poddanej kontroli sądowej, decyzji administracyjnej, ta zaś dokonywana jest w oparciu o stan prawny, obowiązujący w dacie jej wydania. Przechodząc zaś na grunt rozważań, dotyczących zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podkreślić należy w szczególności, że decyzja organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego, nie została mu doręczona. W załączonych aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia M.N. powyższego orzeczenia. Okoliczność tę podnosi zresztą również skarżący, zarówno w piśmie z dnia 9.stycznia 2003r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 110 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., póz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dopiero doręczenie przynajmniej jednej ze stron decyzji oznacza wprowadzenie tej decyzji do obrotu prawnego, (podobnie Naczelny sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.września 2001 r., w sprawie o sygn.akt SA/Sz 2652, OSP 2002/12/155). Decyzja sporządzona lecz niedoręczona nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony. Skoro zatem nie jest kwestionowane, iż skarżący decyzji organu I instancji z dnia [...], nie otrzymał (był natomiast jedyną stroną toczącego się postępowania), zatem nie mógł skutecznie zaskarżyć orzeczenia, które nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Jak wynika zaś z dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy II SA/Łd 545/03, znanych Sądowi z urzędu, decyzją Nr [...] Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Filii Ł.- G., wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] zmieniono decyzję tegoż organu z dnia [...] Nr [...], w ten sposób, że przyznany skarżącemu zasiłek stały wyrównawczy, poczynając od dnia 1 lutego 2003r., określono na kwotę 59,81,-zł. miesięcznie. Zmianie podlegała zatem decyzja z dnia [...], ta sama, którą organ próbował zmienić, niedoręczonym skarżącemu orzeczeniem z dnia [...]. Skoro zatem decyzja z dnia [...] nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego bezprzedmiotowe było rozpoznawanie odeń odwołania. Wszczęte, na skutek przekazania organowi odwoławczemu, protokołu przyjęcia odwołania (dotkniętego brakami formalnymi), postępowanie odwoławcze, należało zatem umorzyć, na podstawie art. 105 k.p.a. Kwestia nieuzupełnieia braku formalnego odwołania, złożonego do protokołu ma zatem w badanej sprawi zaznaczenie drugorzędne i sama przez się nie przesądza o treści rozstrzygnięcia. Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, wobec czego złożoną skargę uznać należało za bezzasadną. Po myśli art. 151 p.s.a. orzeczono zatem o jej oddaleniu. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, sprowadzających się w istocie do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podnieść należy, iż skarżący nie wskazał, w jakim związku regulacja ta pozostaje z treścią zaskarżonego orzeczenia (umorzenie postępowania odwoławczego). Niezależnie od tego, niejako na marginesie wskazać należy, iż przepisy Ustawy Zasadniczej nie mogą stanowić samoistnej podstawy roszczenia z opieki społecznej, (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 marca 2002r., w sprawie o sygn.akt III RN 141/01, OSNCP 2002/24/584) O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.s.a. w zw. z § 19 pkt l i w zw. z § 18 ust. l pkt l lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).