II SA/Łd 326/10

Dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. A. S. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika dla kur niosek na jaja spożywcze dla 39.500 sztuk w klatkach piętrowych EUROVENT, planowanego do realizacji na działkach nr 97/4 i 97/2 przy ul. A.139a w Z.. Wobec powyższego Prezydent Miasta Z. zwrócił się do Starosty [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o opinie, co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. opinią z dnia [...] roku oraz Starosta [...] opinią z dnia [...] roku uznali, iż dla wskazanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prezydent Miasta Z. postanowieniem z dnia [...] roku nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu w zakresie wskazanym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 roku, nr 199, poz. 1227, ze zm.). Następnie, po złożeniu przez stronę żądanego raportu, Prezydent Miasta Z. zwrócił się o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań do Starosty [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.. Uzgodnienia obu tych organów były pozytywne. W dniu [...] roku Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...], po stwierdzeniu, że została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika dla kur niosek na jaja spożywcze dla 39.500 sztuk w klatkach piętrowych EUROVENT, planowanego do realizacji na działkach nr 97/4 i 97/2 przy ul. A.139a w Z., wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie wymagania: w zakresie ochrony przed hałasem, ochrony powietrza, ochrony środowiska gruntowo-wodnego, gospodarki odpadami, ochrony przyrody. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na treści przepisów art. 71, art. 72, art. 73, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77, art. 79, art. 79, art. 80, art. 85 ustawy środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004 roku, Nr 257, poz. 2573). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż z raportu wynika, że inwestycja będzie realizowana w Z. przy ul. A.139a (nr ewid. działek 97/4 i 97/2 w obrębie 134), a inwestor zamierza wybudować murowany obiekt dwuczęściowy, składający się z właściwej części hodowlanej i magazynu. Na podstawie raportu ustalono również, że obok planowanej inwestycji istnieje ferma kurza J. S. (działka nr ewid. 7/2 i 97/4, kurnik o obsadzie 36290 szt.) oraz ferma kurza Z. i H. S. (działka nr ewid. 97/3, kurnik obsadzie 26400 szt.). Ponadto w raporcie podano, iż Z. i H. S. zamierzają wybudować kurnik w systemie klatkowym, na terenie posesji przy ul. A.139 (nr ewid. działki 97/3) o obsadzie 39500szt. kur niosek. Stwierdzono, że istniejące dwie hodowle i trzecia, projektowana przez A. S., nie będą powiązane instalacyjnie a zatem, wymienione instalacje hodowlane ze względów formalno – prawnych potraktowano odrębnie. Organ podniósł, iż zastosowane rozwiązania nie spowodują przekroczenia standardów akustycznych, zaś intensywność zapachu na granicach działek inwestora i sąsiada od strony zachodniej nie powinna powodować uciążliwości. Jednocześnie jednak zobowiązano inwestora do zaprojektowania i wykonania pasa zieleni izolacyjnej od strony zachodniej o wys. 7 m i szer. 2,5 m. Z uwagi na istniejącą zabudowę mieszkalną organ nałożył też obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w terminie 6 miesięcy od oddania obiektu do użytkowania. Od powyższej decyzji odwołali się C. i A. S., M. i E. B. oraz A. G.. Wszyscy odwołujący nie wyrazili zgody na realizację inwestycji, argumentując, iż już w obecnej chwili uciążliwość zapachowa i hałas są bardzo duże, a kolejny kurnik zintensyfikuje te doznania. W wyniku rozpoznania odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 2 K.p.a., art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 73 ust. 1, art. 77, art. 79, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zdaniem Kolegium, dokonana przez organ I instancji ocena sporządzonego raportu w niniejszej sprawie nie odnosi się do planowanego przedsięwzięcia w aspekcie całościowego spojrzenia na ewentualne zmiany zachodzące w środowisku. W ocenie organu odwoławczego nie można pomijać faktu, że w sąsiedztwie istnieją już dwa podobne obiekty, co oznacza skumulowanie uciążliwości. Ponadto organ, po analizie zebranego materiału, wskazał na rozbieżności co do ilości faktycznie istniejących i planowanych obiektów hodowlanych: raz mowa o dwóch obiektach istniejących na działce nr 97/2, jednym obiekcie na działce sąsiedniej oraz dwóch planowanych, innym razem o dwóch obiektach istniejących oraz dwóch projektowanych. Zdaniem organu odwoławczego niewystarczające jest tylko wskazać powyższe okoliczności bez odniesienia się do nich, skoro istniejące i projektowane obiekty mogą być źródłem skumulowanego działania z uwagi na ich liczbę, skalę i charakter hodowli. Organ odwoławczy uznał, iż brak całościowej oceny planowanego zamierzenia skutkuje naruszeniem art. 7 , 77 § 7, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. S.. Nie zgodziła się ona z oceną Kolegium, iż raport oddziaływania jest nieprawidłowy, bowiem – jak podkreśliła – dokument ten opracowano z uwzględnieniem oddziaływania wszystkich pięciu kurników jednocześnie. Ponadto zauważyła, iż zastosowanie technologii osuszania pomiotu 10-krotnie zmniejszy emisję amoniaku, a więc zmniejszy uciążliwości zapachowe. Powołała się też na projekt nowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym działkę skarżącej zaliczono do terenów działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała również, iż w polskim porządku prawnym tereny upraw rolnych nie podlegają normom akustyki, zaś norm co do uciążliwości zapachowej w ogóle nie ma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, iż podstawą rozstrzygnięcia nie było odmówienie wiarygodności danym zawartym w raporcie, lecz okoliczność braku weryfikacji tego raportu przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...] roku, którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Z. zezwalającą na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu, organ II instancji słusznie wskazał na uchybienia w zakresie procedowania przed organem I instancji, w szczególności co do konieczności wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności w stopniu, który nie mógł być zbadany jedynie przez organ odwoławczy z uwagi na zasadę dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), jak również wobec tego, że jedynie prawidłowo ustalone fakty i okoliczności dają możliwość właściwego zastosowania prawa materialnego. Wszak zawsze pamiętać należy o treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., z których wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zaś niewątpliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy ma dla każdego postępowania kluczowe znaczenie, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Kolegium trafnie zatem uznało, że organ I instancji nie dokonał analizy całokształtu zgromadzonego materiału, do czego obliguje go art. 80 K.p.a. Podkreślenia wymaga, iż zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). (por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., sygn. akt III ARN 55/94, Lex nr 9409). Powyższa regulacja skutkuje po stronie organu obowiązkiem rozpatrzenia wszystkich zebranych dowodów mających odzwierciedlenie w aktach sprawy, które organ powinien rozpatrzyć we wzajemnej ich łączności. Zgodzić należy się z poglądem Kolegium, że przepis art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 roku, nr 199, poz. 1227, ze zm.) nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem uwarunkowań w przepisie tym przewidzianych. Tak więc zadaniem organu jest ocena rodzaju i charakterystyki planowanej inwestycji w powiązaniu z innym przedsięwzięciami istniejącym lub podejmowanymi w obszarze oddziaływania obiektu z punktu widzenia standardów ochrony środowiska. Organ orzekający winien dbać również, aby raport miał charakter kompleksowy, pełny i uwzględniający wszelkie możliwe zagrożenia dla środowiska jaki może wywołać rozważane przedsięwzięcie tym bardziej, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie na sąsiednich działkach, należących nota bene do osób bliskich, posadowione są inne obiekty (kurniki), które niewątpliwie nie są obojętne dla środowiska. Słusznie podkreśliło Kolegium, że raport przedstawiony przez inwestorkę A. S. nie przedstawia należycie ewentualnych zagrożeń dla środowiska, jakie wynikają ze skumulowania w bezpośrednim sąsiedztwie kurników o znacznej obsadzie drobiu a tym samym nie pozwala na należytą weryfikację argumentów prezentowanych przez strony postępowania. Prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób zgodny z przepisem art. 8 K.p.a. - ustanawiającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa - wymaga, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało wnikliwie rozważone, zaś w razie wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż stanowisko strony, iż jego przyczyną były istotne powody znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach. Uzasadnienie decyzji, mające na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia, uwarunkowane jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadzając postępowanie nie dostrzegł sprzeczności w zebranym materiale dowodowym (mowa o rozbieżnych informacjach dotyczących liczbie istniejących i planowanych kurników), a ponadto tych wątpliwości nie wyjaśnił, to naraził się na zarzut nieprzeprowadzenia wnikliwego i wyczerpującego postępowania dowodowego, które spełniałoby wyżej wskazane wymogi. Nadto, organ I instancji w istocie nie odniósł się do zarzutów odwołań (dotyczących uciążliwości zapachowej i hałasu), wbrew zasadzie art. 7 i 8 K.p.a. i nie wyjaśnił czemu nie uwzględnił żądań odwołujących się a jednocześnie dopuścił się niekonsekwencji, gdyż wskazał, że uciążliwości zapachowej nie powinno się wyczuć na granicach działki, a mimo to zobowiązał do utworzenia psa zieleni izolacyjnej. Sąd podziela pogląd Kolegium, iż tylko całościowe spojrzenie na zaistniałą sytuację oraz odniesienie się do argumentów wszystkich stron będzie pozostawało w zgodzie z zasadami K.p.a. W świetle cytowanych przepisów oraz w oparciu o przedstawione akta administracyjne Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa a Kolegium prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. Organ II instancji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym dokonał powtórnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego a także oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa i w wyniku powyższego w sposób jednoznaczny określił własne stanowisko w kwestii wszystkich wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. m.ch.