II SA/Łd 332/16
WyrokWSA w Łodzi2016-12-02
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu) zamiast art. 51 Prawa budowlanego (legalizacja istotnych odstępstw od projektu), gdy istnieje wątpliwość co do daty powstania spornego obiektu (tarasu) i jego zgodności z pierwotnym pozwoleniem na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że organy te nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego. Organy wybiórczo analizowały materiał dowodowy, nie odnosząc się do dowodów przeciwnych i nie wyjaśniając przyczyn odmowy ich wiarygodności. Kluczowe było ustalenie, czy sporny taras stanowił samowolę budowlaną (art. 48 Prawa budowlanego) czy istotne odstępstwo od projektu (art. 51 Prawa budowlanego), co wymagało rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym daty powstania tarasu i jego zgodności z pierwotnym pozwoleniem na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, polegającej na budowie tarasu. Skarżący kwestionowali zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, twierdząc, że taras powstał w okresie budowy budynku i na podstawie pozwolenia na budowę, a ewentualne odstępstwa powinny być rozpatrywane w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały taras za samowolę budowlaną, opierając się m.in. na zeznaniach świadków i braku uwidocznienia tarasu na niektórych dokumentach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i postanowienie PINB. Zasądził również od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi C. A. i P. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...], a nadto postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących C. A. i P. A. solidarnie kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania C.A. i P.A. -reprezentowanych przez adwokata M.K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...].
Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia [...] . Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) – dalej w skrócie "Prawo budowlane", nakazał C.A. oraz P.A. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej o taras (wym. 6m x 3m) od strony wschodniej (od ogrodu), części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 6.
Od powyższej decyzji odwołali się C.A. i P.A. - reprezentowani przez adwokata M.K., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem. Odwołujący zarzucili organowi I instancji naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 31 marca 2014 r. E. S. będąca pełnomocnikiem T. i S. P. oraz M. i M. P. zwróciła się do PINB w Ł. o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu wyjaśnienie zgodności
z zatwierdzonym projektem budowlanym i ostatecznym pozwoleniem na budowę obiektów budowlanych znajdujących się w Ł. przy ul. A nr nr 6 i 8.
W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 27 czerwca 2014 r. organ
I instancji ustalił, iż budynek zrealizowano w latach 1992-1997. Piwnica została zrealizowana z nieistotnymi odstępstwami. Przesunięto ściany działowe, na skutek czego powstały trzy pomieszczenia gospodarcze zamiast dwóch w poziomie piwnic, nie zrealizowano drzwi do wyjścia z poziomu piwnic na teren. Nie zrealizowano też stopni zewnętrznych do tych drzwi z poziomu piwnicy. Parter - wewnątrz budynek zrealizowano zgodnie z projektem, od strony wschodniej ogrodu zrealizowano taras płyta żelbetowa grubości około 12 - 15 cm oparta na ścianach murowanych
o wymiarach
3 x 6 cm ze schodami (5 szt.) żelbetowymi. Taras pod płytą
i przestrzeń - schowek na sprzęty ogrodowe o wys. ok. 80 cm. Pierwsze piętro + poddasze zrealizowane bez odstępstw od projektu. C.A. oświadczyła, iż akt notarialny przeniesienia własności od Spółdzielni A został sporządzony [...]. i podpisany przez nią i męża (repertorium [...] nr [...]). Budynek był w stanie surowym zamkniętym, z tarasem w obecnym stanie, bez pokrycia dachowego docelowego i drzwi wejściowych.
W dniu 16 września 2014 r. w siedzibie organu I instancji stawili się T.P.
i S.P., którzy zeznali, iż w 1998 r. w momencie zakupu domu przy ul. A nr 4 nie zauważyli tarasu przy budynku ul. A nr 6.
Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] organ I instancji nakazał C.A. i P.A. wstrzymać roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w Ł. przy ul. A nr 6 oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2014 r. następujących dokumentów: pkt 1 - zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, pkt 2 - dokumentów zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy, tj. 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego - aktualnym na dzień opracowania projektu, pkt 3 - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. , przy ul. A nr 6.
Postanowieniem z dnia [...] organ wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia [...].
Zobowiązani w wyznaczonym postanowieniem terminie nie przedłożyli żadnych dokumentów, wobec czego PINB decyzją z dnia [...] nakazał C.A. i P. A. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej - o taras (wym. 6 x 3 m) od strony wschodniej (od ogrodu), części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 6.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego [...]WINB pozyskał dokumentację projektową dotyczącą między innymi segmentu usytuowanego na ul. A nr 6
w Ł. . Urząd Miasta Ł. przekazał również posiadaną w swoich zasobach dokumentację, która była złożona przez inwestorów wraz z zawiadomieniem z dnia 26 lutego 1997 r. o oddaniu do użytkowania przedmiotowego segmentu. Przekazano między innymi złożone przez C. i P. A. zawiadomienie z dnia 26 lutego 1997 r. o zakończeniu budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na nieruchomości przy ul. A nr 6 w Ł. , zrealizowanej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; pismo z dnia 4 marca 1997 r. Urzędu Miasta Ł. informujące
o przyjęciu bez sprzeciwu powyższego zawiadomienia; oświadczenie kierownika budowy mgr inż. Z.C. z dnia 16 stycznia 1997 r. o wykonaniu przedmiotowego segmentu zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę; oraz załączone fragmenty części rysunkowej z zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowego segmentu wraz z fragmentem mapy sytuacyjnej.
[...]WINB w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wskazał, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] zatwierdził Spółdzielni Mieszkaniowej A projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku dwukondygnacyjnego, szeregowego 12 segmentowego na osiedlu A w Ł. przy ul. A nr 2-24. Następnie decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] uchylono powyższą decyzję oraz zatwierdzono zamienny plan realizacyjny na budowę dwóch budynków - budynku jednorodzinnego szeregowego - 4 sekcjowego, wysokości dwóch kondygnacji oraz budynku dwurodzinnego szeregowego - 7 sekcjowego, wysokości dwóch kondygnacji. Decyzją
z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. wyraził zgodę na przeniesienie udzielonego Spółdzielni Mieszkaniowej A powyższą decyzją pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 6 na rzecz C. i P.A.
Dalej [...]WINB podniósł, że jak wynika z analizy zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. nr [...] projektu budowlanego, w szeregowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym przy ul. A nr 6 w Ł. nie był projektowany taras (wym. 6 x 3 m) od strony wschodniej (od ogrodu), pod którym dodatkowo znajduje się przestrzeń - schowek na sprzęty ogrodowe o wys. ok. 80 cm. Taras w takim kształcie nie był projektowany w żadnym z segmentów. Jak wynika z zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego, przewidywał on jedynie małe tarasy - a w zasadzie zejścia do ogrodu o wymiarach 3x3m w poziomie 0,30 ze schodami stanowiącymi zejście do ogrodu, niepodpiwniczone bez pomieszczenia, bądź schowka pod nim. Ponadto inwestorzy nie występowali w trakcie budowy o zmianę udzielonego pozwolenia na budowę w części dotyczącej wykonania dodatkowego tarasu.
Organ odwoławczy odnosząc się zaś do pozyskanej dokumentacji odbiorowej wskazał, iż zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy mgr inż. Z.C. z dnia 16 stycznia 1997 r. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Ł. przy ul. A nr 6 została wykonana zgodnie z projektem oraz pozwoleniem na budowę z dnia 27 września 1992 r. udzielonym przez Prezydenta Miasta Ł. Ponadto taras nie został w żaden sposób uwidoczniony na załączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy kopiach rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego. Również analiza szeregu dokumentów pozyskanych przez PINB w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, między innymi mapy sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...]. Prezydenta Miasta Ł. oraz szkicu polowego pomiaru uzupełniającego z dnia 27 listopada 1998 r. wpisanego do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...], wskazuje, że spornego tarasu nie naniesiono na wykonywane mapy.
Biorąc więc pod uwagę powyższe [...]WINB uznał, że sporny taras został wykonany samowolnie w okresie po 1997 r. Nawet gdyby przyjąć za dowód dostarczone przez skarżących w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego zdjęcie lotnicze z dnia 23 kwietnia 1996 r., na którym widać, iż sporny taras jest w budowie, to i tak nie można uznać, iż taras ten powstał legalnie. Organ stwierdził, że fakt budowy tarasu został zatajony przez inwestorów w trakcie oddawania do użytkowania przedmiotowego segmentu. Wobec powyższego [...]WINB podzielił stanowisko PINB co do zasadności prowadzenia niniejszego postępowania w trybie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bowiem sporny taras powstał już pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Wskazując w następnej kolejności na regulacje art. 28 i art. 29 Prawa budowlanego [...]WINB wywiódł, że w analizowanym postępowaniu ustalono bezspornie, iż inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę tarasu, co stanowi o naruszeniu art. 48 Prawa budowlanego. Nawet gdyby przyjąć, że sporny taras powstał na etapie budowy przedmiotowego segmentu, to nie można uznać, iż przyjęcie bez sprzeciwu złożonego przez inwestorów zawiadomienia z dnia 26 lutego 1997 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej usytuowanego
w Ł. przy ul. A nr 6 automatycznie legalizuje samowolnie wykonany taras. Budowa tarasu została wyraźnie zatajona w złożonej przez inwestorów dokumentacji odbiorowej oraz przemilczana w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 16 stycznia 1997 r., który wyraźnie oświadczył, że budowa została wykonana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Nadto nie można przyjąć, iż sporny taras był przewidziany w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a jedynie został wykonany w innym kształcie niż to było projektowane, bowiem w projekcie były przewidziane jedynie zejścia do ogrodu od strony wschodniej o wymiarach 3x3m ze schodami. Natomiast inwestorzy dobudowali taras o wymiarach wym. 6 x 3 m, czyli zupełnie nowy obiekt, prawie na całą szerokość ogrodu, który pod schodami ma zamkniętą przestrzeń - schowek o wys. ok. 80 cm na sprzęty ogrodowe. Dlatego też - zdaniem [...]WINB - nie znajdzie tutaj zastosowania przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane. Nadto nie można traktować odwołujących łagodniej (przyjmując, iż sporny taras powstał na etapie budowy przedmiotowego segmentu) jedynie dlatego, że zataili fakt jego dobudowy na etapie oddawania do użytkowania obiektu.
Wyjaśniając następnie tryb postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego organ odwoławczy podniósł, że postanowieniem z dnia [...] organ I instancji nakazał C.A. i P.A. na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wstrzymać roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego, w Ł. przy ul. A nr 6 oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2014 r. określonych w nim dokumentów. Termin ten mocą postanowienia z dnia [...] został następnie wydłużony przez PINB do dnia 28 lutego 2015 r. Z akt sprawy wynika jednak, że zobowiązani nie wywiązali się z nałożonych obowiązków w zakreślonym przez organ I instancji terminie, ponadto nie podjęli żadnych kroków w kierunku zalegalizowania spornego tarasu. Do PINB nie wpłynęły żadne dokumenty, co obligowało organI instancji do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego tarasu na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C.A. i P.A. reprezentowani przez adwokata M.K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie pomimo, iż ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] Patronacka Spółdzielnia Mieszkaniowa A z siedzibą w Ł. uzyskała decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], uchylającą decyzję nr [...] z dnia [...] i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków: budynku szeregowego jednorodzinnego - 4 sekcjowego i budynku dwurodzinnego szeregowego - 7 sekcjowego, obydwu wys. II kondygnacji oraz zatwierdzającą zamienny plan realizacyjny stanowiący załącznik do przedmiotowej decyzji (k. 49-50 akt organu I instancji), zaś w pkt 7.2 sporządzonego w sierpniu 1992 r. opisu szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu budynków szeregowych mieszkaniowych 4-sekcjowych oraz 7-sekcjowych (dwurodzinnych) i 5-sekcjowych usytuowanych na Osiedlu A w Ł. przy ul. A nr i B wśród opisu urządzeń terenowych znajdują się "tarasy ogrodowe usytuowane na poziomie - 0,30 ze schodami terenowymi", co jednoznacznie wskazuje na fakt, że przedmiotowe pozwolenie na budowę obejmowało m.in. budowę budynków szeregowych mieszkaniowych 4-sekcjowych z tarasami ogrodowymi usytuowanymi na poziomie - 0,30 ze schodami terenowymi (k. 99 akt [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) i tym samym z uwagi na zakres powyższego pozwolenia na budowę wszelkie ewentualnie dokonane istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków powyższego pozwolenia na budowę w zakresie powierzchni i wysokości przedmiotowych tarasów podlegają procedurze legalizacyjnej w trybie art. 51 Prawa budowlanego, zaś procedura rozbiórki lub procedura legalizacyjna z art. 48 Prawa budowlanego nie ma w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na istnienie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę (decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]) obejmującego budowę budynków szeregowych mieszkaniowych 4-sekcjowych wraz z tarasami oraz z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Nr [...] wyrażającej zgodę na dokonanie przeniesienia pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 6 udzielonego Patronackiej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] w zakresie dotyczącym nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 6 na rzecz skarżących C.A. i P. A.;
2. art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, pomimo ustalenia przez [...]WINB w zaskarżonej decyzji, że jak wynika z zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] projektu budowlanego, przewidywał on "jedynie małe tarasy - a w zasadzie zejścia do ogrodu
o wymiarach 3 x 3 m w poziomie 0,30 ze schodami stanowiącymi zejście do ogrodu, niepodpiwniczone bez pomieszczenia, bądź schowka pod nim", a zatem wszelkie ewentualnie dokonane istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków powyższego pozwolenia na budowę w zakresie powierzchni
i wysokości przedmiotowych tarasów podlegają procedurze legalizacyjnej z art. 51 Prawa budowlanego, zaś procedura rozbiórki lub procedura legalizacyjna z art. 48 Prawa budowlanego nie ma w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na istnienie
w obrocie prawnym pozwolenia na budowę (decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] Nr [...]);
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż w niniejszej sprawie w okresie po 1997 r. doszło do samowolnej rozbudowy - o taras (wym. 6,0 x 3,0 m) od strony wschodniej (od ogrodu), części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 6, podczas gdy:
a) z dokumentów pochodzących z okresu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, w postaci "kosztorysu wstępnego rzeczowego na wykonanie stanu surowego budynku segmentowego na osiedlu A oraz "przewidywanego harmonogramu robót budowlanych w 1993 r. ul. A (moduł 9 m)" sporządzonych przez Patronacką Spółdzielnię Mieszkaniową A wynika, że na etapie robót budowlanych związanych z budową budynków mieszkalnych przy ul. A nr w Ł. zaplanowano budowę w przedmiotowych budynkach "wrót tarasowych", co wskazuje na fakt, iż taras dla przedmiotowego budynku przy ul. A nr 6 w Ł. powstał w okresie jego budowy (czyli nie wcześniej niż w 1993 r. i nie później niż w 1996 r.) jako integralna część tego budynku;
b) ze zdjęcia lotniczego [...]z dnia [...] uzyskanego przez skarżących z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. znajdującego się w aktach niniejszej sprawy wynika, że budynek przy ul. A nr 6 w Ł. posiada taras ze schodami, który stanowi jego integralną część, zaś o fakcie, że jego budowa była już wówczas zakończona świadczy doskonale widoczna sama bryła tarasu i schody prowadzące z tarasu do ogrodu, brak obecności na tarasie i w jego pobliżu robotników oraz maszyn, materiałów i narzędzi budowlanych oraz docelowe otynkowanie budynku - identyczne z obecnym;
c) z dokonanej przez geodetę mgr inż. G.K. analizy zdjęć lotniczych z lat 1996 i 2013 wraz z wykonaniem wywiadu terenowego w zakresie budowli stanowiących tarasy znajdujących się na działkach 232, 233 (obręb P-2) o numerach adresowych odpowiednio ul. A nr 6 i ul. A nr 8 w Ł. wynika, że w zakresie dokonanej analizy materiałów źródłowych w postaci zdjęć lotniczych z lat 1996 i 2013 uzyskanych z CODiK zweryfikowanych na podstawie mapy lokalizacyjnej w postaci wektorowej z dnia [...] (Licencja nr [...]) uzyskanej z [...] Ośrodka Geodezji geodeta mgr. inż. G.K. ustalił, iż na przedmiotowym silnie zurbanizowanym obszarze występowały budowle w postaci tarasów o geometrii tożsamej ze stanem obecnym, zlokalizowane przy przedmiotowych budynkach przy ul. A nr 6 i ul. A nr 8 w Ł. od ich wschodniej strony, co jednoznacznie wskazuje na fakt, że od 1996 r. nie doszło do żadnych zmian związanych z powyższymi tarasami i tym samym od 1996 r. nie mogły być wykonywane żadne roboty budowlane dotyczące tych tarasów, a przedmiotowe tarasy powstały na etapie budowy budynków mieszkalnych przy ul. A nr 6 i ul. A nr 8 w Ł. , ponieważ budynki te zostały wybudowane w 1996 r., o czym w przypadku budynku przy ul. A nr 6 w Ł. świadczy raport wykonany dla Urzędu Miasta Ł. , w którym znajduje się informacja o roku 1996 jako roku budowy tego budynku;
d) z pisemnego oświadczenia kierownika budowy mgr inż. Z.C. z dnia 16 stycznia 1997 r. wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny położony w Ł. przy ul. A nr 6 został wykonany zgodnie z projektem oraz pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...]., a jego odbiór nastąpił w dniu 14 stycznia 1997 r., co w świetle wykonanych zdjęć lotniczych z 1996 r. oraz treści ich analizy dokonanej przez geodetę mgr inż. G.K. świadczy o tym, że taras już wówczas istniał, czyli był integralną częścią tego budynku powstałą w procesie jego budowy, a jego geometria była tożsama ze stanem obecnym, a zatem został wybudowany wraz z budynkiem na podstawie pozwolenia na budowę - decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] i tym samym nie mógł stanowić samowoli budowlanej;
e) w projekcie instalacji elektrycznej budynku przy ul. A nr 6 w Ł. wykonanym w maju 1994 r. znajduje się stwierdzenie, że "na tarasie zainstalowane będą oprawy żarowe", co wskazuje na powstanie tarasu na etapie budowy przedmiotowego budynku;
4. art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż taras nie został w żaden sposób uwidoczniony na załączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy kopiach rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, podczas gdy organy nadzoru budowlanego w toku niniejszego postępowania administracyjnego nie pozyskały żadnych elementów projektu budowlanego, w tym kopii rysunków, które stanowiłyby załączniki do zawiadomienia o zakończeniu budowy, a jedynie pozyskały mapy, rzuty, przekroje i rysunki stanowiące załączniki do decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...]., a także poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwie sporządzone mapy i szkice;
5. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie daty zakończenia budowy tarasu stanowiącego część budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego na powyższą mającą znaczenie dla niniejszej sprawy okoliczność z uwagi na niedopuszczenie dowodów z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżących świadków oraz opinii biegłego, co pozwoliłoby organowi jednoznacznie ustalić, czy przedmiotowy taras powstał równocześnie i jednorazowo wraz z powyższym budynkiem w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę - decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] ., czy też został dobudowany do budynku, a jeżeli został dobudowany, to czy nastąpiło to w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę - decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. lub w okresie obowiązywania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wyrażającej zgodę na dokonanie przeniesienia pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 6 udzielonego Patronackiej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. decyzją z dnia [...] w zakresie dotyczącym nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 6 na rzecz skarżących C.A. i P.A., co wyklucza zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego.
W dalszej części skargi pełnomocnik skarżących na wypadek, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżoną decyzję oraz uchylając poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nie umorzył niniejszego postępowania, wniósł o zobowiązanie organu do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów:
a) z zeznań świadka J.R. i J. F. na okoliczność, że taras powstał na etapie budowy budynku przy ul. A nr 6 w Ł. oraz na okoliczność daty powstania przedmiotowego tarasu; zawnioskowanych przez skarżących, a których przeprowadzenie zostało odmówione postanowieniami PINB z dnia [...] i [...];
b) z załączonych do odwołania skarżących od decyzji organu I instancji dokumentów tj.:
- pisma Patronackiej Spółdzielni Mieszkaniowej A stanowiącego kosztorys wstępny rzeczowy na wykonanie stanu surowego budynku segmentowego na osiedlu "A" - na okoliczność, że rzeczony taras był integralną częścią budynku ujętą w pierwotnym projekcie budowlanym, który został zatwierdzony przez Wydział Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Ł. w roku 1992;
- raportu wykonanego dla wewnętrznych potrzeb Urzędu Miasta Ł. - na okoliczność daty budowy budynku przy ul. A nr 6 w Ł. ;
- wykonanej przez geodetę mgr inż. G.K. analizy zdjęć lotniczych z lat 1996 i 2013 wraz z wykonaniem wywiadu terenowego w zakresie budowli stanowiących tarasy znajdujących się na działkach 232, 233 (obręb [...]) o numerach adresowych odpowiednio ul. A nr 6 i ul. A nr 8 w Ł. - na okoliczność, że na nieruchomości przy ul. A nr 6 w Ł. występowała budowla w postaci tarasu o geometrii tożsamej ze stanem obecnym zlokalizowana przy budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości, co wyklucza jakiekolwiek roboty budowlane związane z tym tarasem od 1996 r. i tym samym na okoliczność, że przedmiotowy taras powstał na etapie budowy budynku mieszkalnego przy ul. A nr 6 w Ł. ;
- projektu instalacji elektrycznej budynku przy ul. A nr 6 w Ł. - na okoliczność, że taras powstał na etapie budowy przedmiotowego budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...]sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2016 r. C.A. i P.A. podnieśli, że nie zostali powiadomieni o przesłuchaniu w dniu 16 września 2014 r. w charakterze świadków S. P. i T. P., co świadczy o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a. i art. 81 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie ich zeznań PINB błędnie ustalił datę budowy tarasów jako późniejszą w stosunku do wybudowania budynku przy. ul. A nr 6. Według skarżących dowód z przesłuchania świadków został przeprowadzony w toku postępowania administracyjnego pomimo tego, że dopiero pismem z dnia 24 września 2014 r. PINB powiadomił ich o wszczęciu postępowania. Ponadto przed wszczęciem postępowania PINB przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. A nr 6. Uchybienia te nie zostały dostrzeżone na etapie postępowania odwoławczego, co świadczy o naruszeniu art. 6 i 7 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 10 października 2016 r. uczestnik postępowania S. P. – reprezentowany przez radcę prawnego U. T. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że stanowisko skarżących przedstawione w piśmie z dnia 3 sierpnia 2016 r. nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym i przepisach prawa. Rzeczony taras, jak trafnie ustaliły i wyjaśniły w motywach wydanych decyzji organy obu instancji, został wybudowany samowolnie po roku 1997. Jednocześnie pełnomocnik stwierdził, że oświadczenia złożone przez T .i S.P. w dniu 16 września 2014 r. nie są zeznaniami w rozumieniu art. 83 § 3 k.p.a.
Uzupełniając skargę C.A. i P.A. przy piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2016 r. załączyli decyzję PINB z dnia [...] nr [...], w której organ stwierdził, że w przypadku legalnego dopuszczenia przez urząd budynku do użytkowania organ nadzoru budowlanego nie posiada delegacji do podejmowania działań w sprawie realizacji obiektów budowlanych z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę.
W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2016 r. pełnomocnik uczestnika postępowania S.P. ponownie wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, argumentując że zarzuty skargi są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w zabranym materiale dowodowym i przepisach obowiązującego prawa. W dalszej części pisma pełnomocnik podniósł, że taras stanowi samowolę budowlaną, której skarżący dopuścili się po 1997 r., a zatem po przystąpieniu do użytkowania budynku oraz podzielił w całości ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy obu instancji.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżących – adwokat R. Ł. poparł skargę oraz zawarte w niej argumenty, złożył pismo Urzędu Miasta Ł. z dnia 29 marca 2016 r., którego odpis wręczył pełnomocnikowi uczestnika postępowania. Pełnomocnik skarżących P.A. poparł skargę.
Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania S.P. oświadczył, że nieruchomość przy ul. A nr 4 została nabyta przez nich aktem notarialnym w 2012 r., natomiast w 1997 i 1998 r. zostały zawarte umowy dotyczące nieruchomości przy ul. A nr 2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.
z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest decyzja [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. , wydane na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, o nakazaniu C.A. i P.A. rozbiórki samowolnie rozbudowanej o taras części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w Ł. , przy ul. A nr 6. Wspomniane rozstrzygnięcia - w ocenie sądu - niewątpliwie nie mogły się ostać w obrocie prawnym, jako że zostały podjęte z istotnymi uchybieniami proceduralnymi, który rzutowały następnie na wadliwe, bo co najmniej przedwczesne zastosowanie norm prawa materialnego.
Tytułem wstępu godzi się przypomnieć, że organy administracyjne zobligowane są działać w oparciu o przepisy obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.). W toku postępowania stoją one na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
W toku postępowania wyjaśniającego jako dowód organ winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.), przy czym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu powinno zostać uwzględnione, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), z tym, że dana okoliczność może zostać przezeń uznana za udowodnioną wyłącznie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 (art. 81 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Przywołane wyżej normy proceduralne wyznaczają fundamentalne standardy każdego postępowania administracyjnego i winny być przestrzegane kompleksowo (nie zaś wybiórczo) przez organy prowadzące postępowanie na każdym jego etapie. Innymi słowy, zadaniem organu administracyjnego jest przede wszystkim ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, na podstawie kompletnego i rzetelnie zweryfikowanego materiału dowodowego. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Następnie zaś do ustalonego stanu faktycznego sprawy organ winien zastosować właściwą normę prawa materialnego.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle przywołanych wyżej norm prawnych i uwag natury ogólnej dowodzi, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uchyliły się od prawidłowego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonując jego pobieżnej i dość wybiórczej analizy, co nie mogło zostać zaakceptowane przez sąd w demokratycznym państwie prawa. Oba organy orzekając o nakazie rozbiórki samowolnie - ich zdaniem - dobudowanego tarasu w motywach podjętych rozstrzygnięć przytoczyły jedynie te elementy stanu faktycznego sprawy i te dowody, które potwierdzają ferowane przezeń stanowisko o samowoli budowlanej, nie odnosząc się z należytą starannością do dowodów przeciwnych, uchylając się tym samym od wyjaśnienia z jakich przyczyn odmówiły im wiarygodności
i mocy dowodowej.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało wyjaśnienie zasadniczych kwestii spornych pomiędzy stronami postępowania, a mianowicie daty wykonania tarasu i ustalenie właściwego trybu legalizacyjnego, który winien mieć zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego sprawy, czy - jak twierdzą organy obu instancji - winien być to tryb z art. 48 Prawa budowlanego, czy - jak twierdzi pełnomocnik skarżących – należy stosować tryb z art. 51 Prawa budowlanego.
Wskazać trzeba, że w myśl art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego pkt 1 - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo pkt 2 - bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: pkt 1 - jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo (lit. a); ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lit. b), pkt 2 - nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: pkt 1 - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; pkt 2 - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).
Natomiast według art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: pkt 1 - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub pkt 2 - w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub pkt 3 - na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub pkt 4 - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z treścią art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: pkt 1 - nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo pkt 2 - nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo pkt 3 - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Analiza obu norm prawnych dowodzi, że zarówno art. 48, jak i art. 50 Prawa budowlanego dotyczą stanów faktycznych, w których można mówić o samowoli budowlanej inwestora realizującego budowę pomimo braku akceptacji właściwego organu administracji publicznej. Przy czym charakter tej samowoli jest zróżnicowany.
W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. Z kolei art. 50 Prawa budowlanego obejmuje takie czynności inwestora, określone jako inne niż te, których dotyczy art. 48, których wykonanie nie powoduje zawsze konieczności orzeczenia o nakazie rozbiórki, lecz organ administracji stosując art. 50 nakazuje wstrzymanie wadliwie prowadzonych robót budowlanych, a następnie korzystając z art. 51 p.b., podejmuje rozstrzygnięcie zmierzające do legalizacji tych robót i ewentualnie do wznowienia robót budowlanych. Regulacja art. 50 jest więc zdecydowanie łagodniejsza, uwzględniająca między innymi interes inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1211/10 – Lex nr 1083580). Wybór właściwego trybu legalizacyjnego, z których niewątpliwie, jeśli chodzi o skutki dla inwestora surowszy jest tryb z art. 48 Prawa budowlanego, wymaga od organów nadzoru budowlanego jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc prawidłowej kwalifikacji robót budowlanych, starannego ustalenia czy wymagały one pozwolenia na budowę, czy może zgłoszenia, wreszcie zbadania czy w dacie ich realizacji inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę bądź zgłoszeniem, czy też wybudował obiekt nie dopełniając żadnych wymaganych prawem formalności.
Rozważając na gruncie sprawy niniejszej kwestie daty wybudowania tarasu należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że z poczynionych przez [...]WINB ustaleń wynika, iż został on wybudowany po 1997 r. Jednak nawet gdyby uznać, że dowodem jest zdjęcie lotnicze z dnia 23 kwietnia 1996 r. pozyskane przez inwestorów z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., to - według organu - w tej dacie taras ten był w budowie, choć nie sposób ustalić, na jakiej podstawie wniosek tej treści został sformułowany. Analiza wspomnianego zdjęcia, które co wyraźnie umknęło uwadze organu orzekającego, posiada moc dowodową dokumentu urzędowego, potwierdza bez wątpienia istnienie spornego obiektu - widoczna jest bowiem bryła tarasu i schody, wyklucza tym samym wcześniejszą tezę organu, z całą zaś pewnością dowodzi, że [...]WINB przeczy sam sobie.
Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzją z dnia [...] nr [...]Prezydent Miasta Ł. zatwierdził dla Patronackiej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. plan realizacyjny objęty załącznikami w granicach oznaczonych literami A-D i PT budynku szeregowego i udzielił pozwolenia na budowę budynku szeregowego o wysokości II kondygnacji, 12 segmentowego, w Ł. przy ul. A nr 2-24. Według opisu szczegółowego planu realizacyjnego budynków szeregowych mieszkaniowych 12-sekcjowych i 5 – sekcjowych usytuowanych na osiedlu A w Ł. przy ul. A i B w pkt 7.2. przewidziano tarasy ogrodowe w poziomie - 0,30 ze schodami terenowymi, nie podając szczegółowo ich wymiarów (k. 11.). Załącznikiem do wspomnianej decyzji jest mapa sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:500 – szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu osiedla A I" w rejonie ul. A i B na której uwidoczniony jest taras przy budynku mieszkalnym położonym przy ul. A nr 6.
Następnie powyższe rozstrzygnięcie mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]zostało uchylone a zatwierdzono zamienny plan realizacyjny stanowiący załącznik do decyzji w graniach oznaczonych literami A-D i udzielono pozwolenia na budowę zamiennych 2 budynków o wysokości II kondygnacji: budynku jednorodzinnego szeregowego – 4 sekcjowego i budynku dwurodzinnego szeregowego – 7 sekcjowego, na terenie przy ul. A nr 2-24 w Ł. dla Patronackiej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. zgodnie z zamiennymi projektami technicznymi 2 budynków szeregowych, stanowiącymi załącznik do niniejszej decyzji. Budowę tarasów przewidywały także: mapy rzutu parteru (k. 84) i sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:500 szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu osiedla A I w Rejonie ul. A i B (k.100, na której wyraźnie uwidoczniono taras w budynku przy ul. A nr 6), będące załącznikami do niniejszej decyzji, mapa przekrój A-A (k.87), przekrój B-B (k. 114 i 130) i rzut elewacji ogrodowej (k. 89). Podobnie w planie realizacyjnym zatwierdzonym tą decyzją w pkt 7.2. zaprojektowano tarasy ogrodowe usytuowane na poziomie 0,30 m ze schodami terenowymi.
Wobec powyższego twierdzenie [...]WINB, że projekt budowlany, zatwierdzony decyzją
z dnia [...] nie przewidywał budowy tarasu, nie znajduje potwierdzenia
w materiale dowodowym sprawy niniejszej. Faktem jest, że były to tarasy mniejszych rozmiarów - o wymiarach 3x3m w poziomie 0,30m, aniżeli te, które faktycznie zostały zrealizowane - o wymiarach 6x3m o wysokości 0,8m ze schowkiem pod schodami na sprzęty ogrodowe, nie mniej jednak nie można twierdzić - jak czyni to organ - że nie były one w ogóle zaprojektowane. Powyższe dowodzi zatem, że tarasy zostały zrealizowane z pewnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nie jak twierdzi organ samowolnie, bez pozwolenia na budowę. Nadto z dużym stopniem prawdopodobieństwa można stwierdzić, biorąc chociażby pod uwagę wspomniane wcześniej zdjęcie lotnicze, że zostały one wykonane na etapie budowy budynku. Niewątpliwie rozważany taras został naniesiony na mapę stanowiącą załącznik do decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia frontowego nie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 2, 4, 6 i 8. Wskazać w tym miejscu trzeba, że sąd nie kwestionuje faktu zalegania w aktach administracyjnych sprawy niniejszej dokumentów, na których sporny taras nie został uwidoczniony, nie mniej jednak rolą organu jest rzetelna weryfikacja całego materiału dowodowego, o czym [...]WINB jak i PINB wyraźnie zapomniały w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Niezasadne wreszcie jest powoływanie się przez organy obu instancji w ustalonym stanie faktycznym sprawy na złożone w dniu 16 września 2014 r. przez T. i S.P. oświadczenie, że w momencie zakupu budynku przy ul. A nr 4 w 1998 r., nie zauważyli tarasu przy budynku przy ul. A nr 6. Rzeczonego tarasu małżonkowie P. bezspornie nie mogli zauważyć w 1998 r., skoro według treści księgi wieczystej nr [...] zakupu nieruchomości przy ul. A nr 4 dokonali dopiero w 2012 r. Argument ten był zresztą wielokrotnie podnoszony przez skarżących i ich pełnomocnika w toku całego postępowania administracyjnego i ignorowany przez organy orzekające.
Nadto organ odwoławczy wyraźnie nie dostrzegł, że PINB wezwał wspomniane wyżej osoby do osobistego stawiennictwa w trybie art. 50 § 1 i art. 51 § 1 i 2 k.p.a.
w charakterze świadków celem złożenia zeznań (k. 124 i 125). Jednocześnie zaś zapomniał zawiadomić o tej czynności procesowej inwestorów, których z kolei wezwał
w tym samym trybie na przesłuchanie w charakterze świadków na wcześniejszy termin - 3 września 2014 r. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że przeprowadzenie dowodu
z przesłuchania świadków, co wynika wprost z treści art. 79 § 1 k.p.a., wiąże się
z koniecznością powiadomienia o miejscu i terminie dokonania tej czynności stron postępowania, a więc przede wszystkim inwestorów - właścicieli nieruchomości, na której wybudowano taras. Strona w świetle art. 79 § 2 k.p.a. ma bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zdawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Jest to zresztą jeden z przejawów zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Stwierdzone wyżej uchybienia miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej i uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji [...]WINB oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Tutejszy sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, jak stanowi o tym art. 134 p.p.s.a., uznał za zasadne i konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy usunięcie z obrotu prawnego także postanowienia PINB z dnia [...] nr [...], mocą którego wstrzymano roboty budowalne związane z samowolną rozbudową budynku zlokalizowanego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w Ł. przy ul. A nr 6 i nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia wymienionej w nim dokumentacji, w sytuacji gdy budowa budynku została już dawno zakończona i w dacie jego pojęcia nie były wykonywane żadne roboty budowlane. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu robót budowlanych ma rację bytu wyłącznie wówczas, gdy obiekt budowalny nie został ukończony. Ponadto postanowieniem tym nałożono na skarżących obowiązki z art. 48 prawa budowlanego w sytuacji, gdy nie został dostatecznie wyjaśniony stan sprawy, a tym samym dalsze czynności które winien podjąć organ.
Kontynuując postępowanie organ zobowiązany jest uwzględnić oceną prawną zaprezentowaną w niniejszym orzeczeniu i przede wszystkim ponownie przeanalizować zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, celem wydania rozstrzygnięcia, które będzie miało oparcie w aktach sprawy i przepisach obowiązującego prawa. Dążąc do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy organ winien również rozważyć możliwość przesłuchania świadków, pamiętając przy tym o regułach wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego rządzących przeprowadzeniem tego dowodu. Wydając decyzję organ zobowiązany jest ją uzasadnić z poszanowaniem zasad określonych art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 i art. 134 p.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu sąd rozstrzygnął w punkcie drugim sentencji wyroku w trybie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. 23 grudnia 2015w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) w zw. § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2016 r., poz. 1668). Na zasądzoną kwotę 1014 zł składa się: 500 zł - wpis sądowy od skargi, 2 x 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 480 zł - koszty zastępstwa adwokackiego.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło