II SA/Łd 332/24

WyrokWSA w Łodzi2024-07-24

Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Magdalena Sieniuć, Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o które wnioskowano przed 31 grudnia 2023 r., mogło zostać przyznane, jeśli wnioskodawczyni pobierała emeryturę, a decyzja o zawieszeniu wypłaty emerytury została wydana po tej dacie?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o które wnioskowano przed 31 grudnia 2023 r., mogło zostać przyznane tylko wtedy, gdy wszystkie przesłanki pozytywne i negatywne zostały spełnione do końca 2023 r. W przypadku zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do emerytury, konieczne było wydanie decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury przez organ rentowy przed 31 grudnia 2023 r. Samo złożenie wniosku o zawieszenie emerytury przed tą datą było niewystarczające, a jeśli decyzja o zawieszeniu została wydana po tej dacie, zastosowanie miały nowe przepisy, zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje pełnoletnim osobom niepełnosprawnym.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi odmawiającą G.G. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pobierania przez nią emerytury. Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony 30 listopada 2023 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, ustawy o świadczeniu wspierającym oraz KPA, domagając się uchylenia decyzji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 marca 2024 r. znak: SKO.4114.90.2024 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. MR Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 12 marca 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 18 stycznia 2024 r., którą odmówiono G.G. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z konieczności sprawowania opieki nad matką. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 2024 r. mająca zastosowanie w sprawie ustawa materialna, tj. ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. – u.ś.r.) została znowelizowana mocą ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz.1429 ze zm. – u.ś.w.). Organ zacytował aktualną treść art. 17 ust. u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 u.ś.w. i wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez G.G. 30 listopada 2023 r. należało przeanalizować stan faktyczny pod kątem spełnienia przez nią przesłanek wynikających z art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023r. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że rozpoznając sprawę dotyczącą ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, należy uwzględnić orzecznictwo sądów administracyjnych, będących wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., TK 38/13, mocą którego orzeczono, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium przyjęło, iż okoliczność dokonania błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. przez organ pierwszej instancji nie może skutkować odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. W kontekście regulacji art. 17 u.ś.r. w wersji obowiązującej w momencie złożenia wniosku organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie, z którego wynika, że matka wnioskodawczyni – H. L. została zaliczona na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwości do samodzielnej egzystencji. W w/w orzeczeniu wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lipca 2023 r. Nadto kolejnym orzeczeniem zaliczono wnioskodawczynię do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, odpowiedniego zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Decyzją ZUS z 24 marca 2021 r. przyznano wnioskodawczyni prawo do emerytury od [...] marca 2021 r. Z kolei zaświadczenie o zatrudnieniu z 14 listopada 2023 r. potwierdza, że wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie umowy o świadczenie usług w okresie od [...] marca do [...] maja 2023 r. Przeprowadzony 29 grudnia 2023 r. wywiad środowiskowy potwierdza, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że pobieranie przez wnioskodawczynię emerytury skutkuje tym, że istnieje przesłanka wyłączająca możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikająca z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Dalej organ odwoławczy, powołując się na treść art. 24 ust. 2 u.ś.r., stwierdził, że w sprawie kluczowe jest zatem ustalenie, kiedy powstaje prawo wnioskodawczyni do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazano, że wnioskodawczyni może złożyć w ZUS, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), wniosek o zawieszenie emerytury i wstrzymanie jego wypłaty co skutkować będzie odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r., jednak istotne znaczenie ma data, z którą zostaje zawieszone to prawo. Dopiero bowiem od tego dnia zostaje usunięta przeszkoda dla przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu, w kontekście art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego powstaje dopiero w dacie zawieszenia prawa do emerytury, zatem na podstawie wniosku oraz dokumentów złożonych 30 listopada 2023 r. nie można było przyznać stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Kolegium dodało, że nawet gdyby wezwało stronę do zawieszenia emerytury, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstałoby nie wcześniej niż od 1 marca 2024 r. a więc po 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji w sprawie miałyby zastosowanie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., na podstawie którego stronie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W skardze J. G. zarzuciła naruszenie: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na pominięciu celów tej ustawy i przyjęciu, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką; - art. 63 ust 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, poprzez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r., zamiast w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.; - art. 8 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżącej świadczenia, które zgodnie z prawem jej przysługuje. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania. Formułując zarzut naruszenia przepisów art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r., polegający na pominięciu celów tej ustawy i przyjęciu, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazała, że warunkiem do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego ze świadczeń - świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie emerytalno - rentowego. Wobec tego, należy dokonywać takiej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozwoli na realizację konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym si w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Rezultatem takiej wykładni będzie umożliwienie osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. Zdaniem skarżącej celem świadczenia pielęgnacyjnego, jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emerytur w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest - w stosunku do tej grupy opiekunów - realizowany, mimo, że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. Zdaniem skarżącej organ powinien poinformować ją o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Taka informacja powinna by udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i przeszkodę jest pobieranie świadczenia emerytalno - rentowego. Zdaniem skarżącej organ dokonał błędnej interpretacji art. 63 ust 1 ustawy o świadczeniu wspierającym uznając, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., skoro zawieszenie emerytury stanowiłoby tylko pewnego rodzaju czynność techniczną, umożliwiając wypłatę skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie zaznaczono, że skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji zmiany przepisów i wejścia w życie od 1 stycznia 2024 r. ustawy o świadczeniu wspierającym. Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne 24 listopada 2023 r. stojąc na stanowisku, że to prawo powstało i świadczenie powinno zostać jej przyznane. To w wyniku nieprawidłowego działania organu pierwszej instancji, który zastosował normę prawną wyrażoną w art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, czym naruszył przepisy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także organu odwoławczego, który nie pouczył o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury, rozpatrzenie przedmiotowej sprawy nastąpiło w 2024 r., a to z kolei stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – p.p.s.a ), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko strony skarżącej i organu, sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.) Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy skarżącej odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność posiada ustalonego prawa do emerytury. Wobec tego należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie kluczową kwestią jest zmiana stanu prawnego, jaka nastąpiła w toku postępowania w sprawie wniosku skarżącej. Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, ze zm.). Ustawa fundamentalnie zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Zgodnie z przepisami przejściowymi, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym). Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "prawo powstało" należy interpretować w ten sposób, że jeżeli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony do końca 2023 r. (jak w rozpoznawanej sprawie), należy go rozpoznać z zastosowaniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, pod warunkiem, że wszystkie ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały spełnione do końca 2023 r. Innymi słowy do końca 2023 r. musiały zostać spełnione zarówno przesłanki pozytywne, jak i usunięte przesłanki negatywne przyznania świadczenia, w tym wynikające ze zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami emerytalno - rentowymi (art. 17 ust. 1 pkt 5 lit.a u.ś.r.). Dopiero w takiej sytuacji można mówić, że zaistniał stan opisany w hipotezie art. 63 ust., 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, tj. że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. W świetle powszechnie przyjętego stanowiska orzecznictwa, prawidłowe rozwiązanie problemu zbiegu świadczeń (pielęgnacyjnego i emerytalno - rentowych) wymaga umożliwienia wnioskodawcy dokonania wyboru jednego z tych świadczeń. Wyeliminowanie przesłanki negatywnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r. sprowadza się do zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego lub rentowego, co wymaga nie tylko złożenia wniosku w tym przedmiocie, ale również uzyskania decyzji organu rentowego (por. wyroki NSA: z 31 stycznia 2024 r., I OSK 71/23; z 2 lutego 2024 r., I OSK 125/23; z 12 marca 2024 r., I OSK 426/23; z 17 kwietnia 2024 r., I OSK 737/23; z 18 kwietnia 2024 r., I OSK 770/23; z 23 kwietnia 2024 r., I OSK 666/23; z 30 kwietnia 2024 r., I OSK 618/23; z 9 maja 2024 r., I OSK 1467/23, I OSK 1403/23, I OSK 1463/23; z 22 maja 2024 r., I OSK 968/23; z 29 maja 2024 r., I OSK 1625/23). Powszechnie przyjmuje się więc, że wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne może doprowadzić do zawieszenia emerytury poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie tego prawa stosownie do art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze, który stanowi, iż prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Zawieszenie prawa do emerytury zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy skutkuje wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Powyższe oznacza, że dopiero wydanie stosownej decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rodzi skutek prawny w postaci wstrzymania wypłaty świadczenia emerytalnego. Powyższe oznacza, że wstrzymanie wypłaty emerytury lub renty wymaga wydania decyzji przez stosowny organ, a decyzja ta wywołuje skutki na przyszłość tj. od miesiąca, w którym została wydana. Nie ma możliwości wstrzymania wypłaty emerytury z mocą wsteczną. W stanie prawnym ukształtowanym wejściem w życie ustawy o świadczeniu wspierającym zastosowanie powyższych regulacji prowadzi do konkluzji, że uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., w przypadku przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r. wymagało bezwzględnie wydania przed tą datą decyzji organu emerytalno - rentowego o zawieszeniu wypłaty emerytury lub renty. Z całą stanowczością należy podkreślić, że samo złożenie wniosku w tym przedmiocie przed tą datą, jak miało miejsce w przedmiotowej sprawie, było niewystarczające. Wszelkie próby innej interpretacji są wadliwe, prowadzą bowiem do sytuacji, w której w tym samym okresie osoba uprawniona pobierałaby dwa świadczenia – pielęgnacyjne i emerytalne lub rentowe, co jest całkowicie sprzeczne z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r. i ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa w kwestii sposobu usunięcia problemu zbiegu praw do świadczeń. Podobne stanowisko jest aktualnie wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z 13 marca 2024 r., II SA/Bd 1088/23; z 26 marca 2024 r., II SA/Bd 1217/23; wyroki WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., II SA/Łd 104/24; z 10 maja 2024 r., II SA/Łd 169/24; wyroki WSA w Szczecinie z 11 stycznia 2024 r., II SA/Sz 913/23; z 8 lutego 2024 r., II SA/Sz 979/23; wyroki WSA w Warszawie z 15 marca 2024 r., I SA/Wa 2584/23; z 17 kwietnia 2024 r., I SA/Wa 2608/23). W niniejszej sprawie przed 1 stycznia 2024 r. nie doszło do zawieszenia wypłaty skarżącej pobieranej przez nią emerytury, co oznacza, że strona nie spełniła wszystkich ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia do końca 2023 r. Złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niewątpliwie do dnia 31 grudnia 2023 r. nie był kompletny, nie zawierał bowiem stosownej decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Uzyskiwanie zaś tego świadczenia stanowi przesłankę uniemożliwiającą przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na gruncie art. 24 ust. 2 u.ś.r. datę, w której złożono prawidłowo wypełnione dokumenty należy rozumieć w ten sposób, że jest to moment, w którym nastąpiło skuteczne usunięcie przeszkody uniemożliwiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. tak jak w niniejszej sprawie – złożenie dokumentu potwierdzającego skuteczne zawieszenie świadczeń emerytalno - rentowych, tj. decyzji organu emerytalno-rentowego do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca do tej daty takiej decyzji nie przedstawiła. W konsekwencji, zgodnie z przywołaną powyżej regulacją z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, przepisy art. 17 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym nie mogły mieć zastosowania do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy. Do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej bowiem nie powstało, gdyż nie została wyeliminowana przesłanka negatywna jego ustalenia. Wobec powyższych argumentów wszystkie zarzuty podniesione w skardze należy uznać za niezasadne. Podkreślić należy, że ustalenia co do sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie były przez organy kwestionowane. Przesłanką negatywną do przyznania wnioskowanego świadczenia było przysługujące stronie prawo do emerytury. W konsekwencji, zgodnie z przywołaną powyżej regulacją z art. 63 ust. 1 u.ś.w. przepisy art. 17 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym nie mogły mieć zastosowania do rozstrzygnięcia w sprawie. Do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej bowiem nie powstało, gdyż nie została wyeliminowana przesłanka negatywna jaką jest pobieranie przez nią emerytury. W ocenie sądu okoliczność, iż organy nie pouczyły skarżącej o tym, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi uprzednio zawiesić prawo do emerytury nie ma w badanej sprawie znaczenia, bowiem w związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie będzie przysługiwało bez względu na to, czy zawiesi ona prawo do emerytury. Na zakończenie powyższych rozważań sąd pragnie zauważyć, że w pełni podziela pogląd organu odwoławczego negujący jednocześnie stanowisko organu pierwszej instancji, iż stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa, w tym wypadku art. 17 ust. 1b u.ś.r. ze swej istoty, tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba, że wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. W odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał nie skorzystał z tej możliwości. Wyrok w sprawie sygn. K 38/13 ogłoszono w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie to weszło w życie. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem wspomnianego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności) począwszy od dnia jego ogłoszenia tj. od 23 października 2014 r. Trafnie wobec tego przyjęło Kolegium, że powołany w decyzji organu pierwszej instancji przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło