II SA/Łd 335/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. i P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A. L. i P. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia żądania uzupełnienia postanowienia p o s t a n a w i a : przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. LS Skarżący A. L. i P. L., w piśmie z dnia 5 czerwca 2013r., wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzą gospodarstwo domowe z dwiema córkami w wieku szkolnym. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek chorobowy P. L. w wysokości około 700 zł. Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 1,26 ha oraz zajmuje się córkami. Jedynym majątkiem skarżących, oprócz gospodarstwa rolnego, jest dom o powierzchni 200 m². Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że z uwagi na brak dochodów P.L. dnia 1 czerwca 2013r. wyjechał za granicę w poszukiwaniu pracy. Dodatkowo wskazali, iż spłacają kredyt zaciągnięty na budowę domu oraz zakup samochodu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 lipca 2013r. odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 22 lipca 2013r. A. L. i P. L., z zachowaniem terminu, złożyli sprzeciw od postanowienia z dnia 10 lipca 2013r. wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący zwrócili uwagę, iż materia prawna zaskarżonego postanowienia wymaga pomocy wykwalifikowanego pełnomocnika, na którego ustanowienie skarżących obecnie nie stać z uwagi na ciężką sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., nr 270) dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec skutecznego złożenia sprzeciwu przez stronę skarżącą postanowienie z dnia 10 lipca 2013r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych następuje bowiem w drodze wyjątku i odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt I OZ 1099/11 - publikowane http://cbois.nsa.gov.pl). Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W ustalonym stanie faktycznym Sąd ocenił, że wniosek skarżących zasługuje w całości na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż skarżący nie dysponują żadnym stałym dochodem, kwota zasiłku chorobowego, który stanowi obecnie ich jedyne źródło utrzymania, jest niewątpliwie kwotą niewystarczającą na utrzymanie czteroosobowej rodziny. Skarżący posiadają wprawdzie gospodarstwo rolne, niemniej jednak nie prowadzą działalności rolnej, z której czerpaliby stały dochód umożliwiający pokrycie bieżących wydatków. Jak oświadczyli, spłacają kredyt na budowę domu i zakup samochodu, korzystają z pomocy finansowej krewnych również w zakresie bieżących potrzeb. Reasumując powyższe Sąd doszedł do przekonania, w oparciu o wnikliwą analizę przedłożonych przez stronę dokumentów poświadczających sytuację rodzinną i majątkową, iż skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W następstwie, Sąd na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. m.ch.