II SA/Łd 34/15

Dnia 27 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat I. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej po sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2015 roku w sprawie ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia bramy postanawia oddalić wniosek. a.bł. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia bramy. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez m.in. ustanowienie adwokata, a wobec wniesienia przez skarżącego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 12 sierpnia 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego – adwokat I. S. – dokonała fotokopii znajdujących się w aktach administracyjnych: zaskarżonej decyzji, decyzji organu I instancji, wypisów z ksiąg wieczystych, protokołu kontroli i szkicu sytuacyjnego, a także 9 kart z akt sądowych. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 24 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wezwana została do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego – w terminie 7 dni po rygorem odrzucenia skargi, a także o wypełnienie i zwrócenie do Sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 16 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu (postanowienie stało się prawomocne w dniu 5 listopada 2015 r.), a zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 17 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się do Sądu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi dnia 11 stycznia 2016r., ten zaś w dniu 18 stycznia 2016r. złożył sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, iż konsultacje ze skarżącym odbywały się telefonicznie i drogą elektroniczną: korespondencję otrzymywaną z sądu pełnomocnik skanowała i wysyłała do klienta. Ponadto pełnomocnik podkreśliła, że zapoznała się z aktami (a nie tylko sporządziła ich fotokopie), poddała analizie przesłanki prawne i przepisy prawa budowlanego oraz przedstawiła swoją prognozę dalszego biegu sprawy skarżącemu, o którą ten prosił. W ocenie pełnomocnika sprawa nie rokowała dobrze, gdyż zarzuty skarżącego nadają się do rozpoznania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym. Skarżący podjął decyzję, iż chce wycofać się ze sprawy i dlatego nie uiścił wpisu ani nie wypełnił kolejnych formularzy wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie w niniejszej sprawie art. 260 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu wynika z treści przepisu art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658). Wedle tego ostatniego przepisu do postępowań wszczętych przed wejściem w życie tej noweli (a więc przed dniem 15 sierpnia 2015r.) ściśle określone przepisy stosuje w brzmieniu dotychczasowym. Z woli ustawodawcy do tych przepisów zaliczono również art. 260 p.p.s.a. W niniejszej sprawie sprzeciw pełnomocnika skarżącego został wniesiony w ustawowym terminie, a więc jego konsekwencją jest utrata mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2015 roku i rozpoznanie przez sąd wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat , radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy jednak pamiętać, że przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2014r., sygn.akt I OZ 1226/13, Lex nr 145290). Ponadto orzeczenie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu. Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest pozytywne orzeczenie w przedmiocie wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. Zdaniem Sądu czynności polegające na poinformowaniu strony o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, zapoznaniu się z aktami sprawy i ich analizie, czy też udzieleniu stronie informacji telefoniczne, same w sobie - bez podjęcia dalszych czynności procesowych - nie są wystarczające do uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie rzeczywiście udzielona. Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza to jedynie czynność poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. W postępowaniu przed Sądem w pierwszej instancji powinny one znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, poprzez wyrażenie przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz - w razie potrzeby - złożenie w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013r., I OZ 768/13, Lex nr 1409755). Z tego względu Sąd uznał, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności: zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefoniczne lub drogą elektroniczną bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie pozwalają uznać, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona. W konsekwencji wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. a.bł.