II SA/Łd 342/15

Dnia 23 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 roku sprawy ze skargi D. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. L., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania D. Ż. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...] odmawiającej przyznania stronie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r. poz. 267, z późn. zm.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] znak [...] odmówił przyznania D. Ż. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką mężem- T. Ż. Decyzję wraz pouczeniem doręczono stronie w dniu 15 października 2014 roku. Pismem z dnia 22 października 2015r. zatytułowanym "zaskarżenie decyzji [...] z dnia [...]" i skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem organu I instancji D. Ż. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie świadczenia. Pismo to potraktowano jako skargę do sądu. Postanowieniem WSA w Ł. z dnia 28 listopada 2014 roku, sygn.akt II SA/Łd 1033/14 skargę D. Ż. odrzucono. Następnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego - za pośrednictwem organu I instancji – w dniu 5 lutego 2015 r. wpłynęło pismo skarżącej opatrzone datą 4 lutego 2015r., zatytułowane "pismo z wnioskami", w którym strona w związku z otrzymaną odmową prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem wniosła o przyjęcie i rozpatrzenie określonych pism procesowych oraz o przyznanie świadczeń od dnia 1 listopada 2014r. wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powzięło wątpliwości co do rzeczywistej woli skarżącej wyrażonej w piśmie z dnia 4 lutego 2015r., dlatego też pismem z dnia 5 marca 2015r. wezwało stronę do wyrażenia jednoznacznego stanowiska w sprawie. Odpowiadając na wezwanie w piśmie złożonym w dniu 12 marca 2015r. D. Ż. stwierdziła, iż jej pismo z dnia 4 lutego 2015r. zatytułowane było "Odwołanie od decyzji", w nim domagała się wydania pozytywnej decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad chorym mężem. W dalszej części pisma skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania i zażądała przyznania prawa do świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wspomnianym na wstępie postanowieniem oraz mając na uwadze wolę strony, iż pismo z dnia 4 lutego 2015r. w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...] skutecznie doręczona została stronie w dniu 15 października 2014r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 16 października 2014r. i upłynął w dniu 29 października 2014r. (środa). Odwołanie zostało złożone w dniu 5 lutego 2015r. Powyższe oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez skarżącą w sprawie dotrzymany. Kolegium uznało, że poza jego oceną pozostaje okoliczność, iż skarżąca nie stosując się do prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji złożyła w dniu [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...], ponosząc konsekwencje w postaci odrzucenia tejże skargi z powodu niewyczerpania toku instancji (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 28 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1033/14). Kolegium wskazało, że konsekwencją przekroczenia ustawowego terminu, jest bezskuteczność odwołania, bowiem wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania - decyzja organu I instancji stała się ostateczna. D. Ż. w skardze na powyższe postanowienie wniosła o uwzględnienie obecnego stanu zdrowia jej męża i faktu, iż strona spełnienia wymogi ustawowe opiekunki zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym. Strona zarzuciła organowi błędną interpretację art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zażądała wypłacenia zaległych należności. Skarżąca podniosła, iż spotkała się z powtórną odmową przyznania świadczenia z tytułu opieki na chorym mężem. Za pierwszym razem strona odwołała się do WSA, który uwzględnił skargę strony stwierdzając naruszenie art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przy drugiej odmowie skarżąca nie chciała powtarzać długoterminowej procedury i była pewna, że WSA, który ma w zasięgu akta pierwszej sprawy, przyzna jej prawo do zasiłku opiekuńczego. Wówczas okazało się jednak, że nie zachowała procedury. Skarżąca podkreśliła, że zawsze dochowywała wyznaczonych terminów i wyjaśniła, że wniosła pismo z dnia 20 października 2014r., doręczone osobiście w dniu 22 października 2014r. a więc 7 (siedem) dni przed wyznaczonym terminem zawitym. Kopię owego pisma wraz z prezentatą załączono do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest akt o charakterze procesowym, jakim jest niewątpliwie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] , wydane na podstawie art. 134 k.p.a., o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści tego przepisu organ odwoławczy stwierdza - w drodze postanowienia - niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Badając legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć przede wszystkim należy, iż przepis art. 134 k.p.a. w swym brzmieniu jest jednoznaczny i obliguje organ administracyjny wyższego stopnia do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w każdym przypadku, gdy spełnione zostaną przesłanki do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, iż jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. W ocenie sądu organ II instancji trafnie zastosował art. 134 k.p.a., jako konsekwencję uchybienia terminu do złożenia odwołania przez D.Ż. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającej przyznania stronie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem. Zgodnie z dyspozycją art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie należało wnieść do właściwego organu odwoławczego - w tym wypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - to jest Prezydenta Miasta Ł.. Termin do złożenia odwołania wynosił czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdyby decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2 art. 129). W świetle załączonych do akt administracyjnych dokumentów nie budzi wątpliwości fakt, że decyzję organu I instancji doręczono skarżącej na adres wskazany przez skarżącą w dniu 15 października 2014r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie, a jej odbiór skarżąca pokwitowała osobiście. Następnie pismem z 22 października 2014r. złożonym w organie I instancji i skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zaskarżyła tę decyzję wprost do sądu. Skarżąca wyjaśniła, że nie chciała powtarzać długoterminowej procedury i była pewna, że WSA, który ma w zasięgu akta pierwszej sprawy, przyzna jej prawo do zasiłku opiekuńczego. Takie tłumaczenie skarżącej nie może przynieść spodziewanego efektu. Analizowana procedura administracyjna i sądowoadministracyjna nie pozwalają na skrócenie poprzez pominięcie etapu postępowania odwoławczego (wszak dopuszczalność skargi do sądu jest uzależniona od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia – art. 52 § 1 p.p.s.a.), ani nie zezwalają sądom administracyjnym na rozstrzyganie merytoryczne spraw administracyjnych. Pismo strony z dnia 22 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi potraktował jako skargę na decyzję organu I instancji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 28 listopada 2014r. sąd odrzucił skargę z dnia 22 października 2014r. Pismo to – wbrew obecnym twierdzeniom strony – nie mogło wszcząć postępowania odwoławczego, skoro zgodnie z wolą skarżącej służyło zaskarżeniu decyzji organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wobec powyższego Kolegium prawidłowo uznało, że skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji dopiero w dniu 5 lutego 2015r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu wynoszącego 14 dni od doręczenia decyzji organu I instancji. Warto też dodać, że w takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz miał obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a., skoro ustalił obiektywną okoliczność wniesienia odwołania po terminie. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. IB