II SA/Łd 348/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. G. i L. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oddala skargę. a.bł. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia L. G. i T. G., reprezentowanych przez adwokata S. P. wniesionego, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. W toku postępowania ustalono, że postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wstrzymania wykonania własnego postanowienia z dnia [...] nr [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia L. G. i T. G. na powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. T. G. zaskarżyła postanowienie [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 624/14 stwierdził nieważność postanowienia organu II instancji z dnia 17 marca 2014 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że skoro w art. 143 k.p.a., dotyczącym możliwości wstrzymania wykonania postanowienia nie przewidziano możliwości zaskarżenia takiego postanowienia, zażalenie nie przysługuje. W takim przypadku zastosowanie winien mieć przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.. który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność zażalenia. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 134 k.p.a., a nie w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest bowiem możliwe, gdyż prowadziłoby do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Powyższe okoliczności oraz treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia uzasadniały - w ocenie organu - wydanie postanowienia z dnia [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. G. i L. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adwokata S. P., zarzucając naruszenie art. 143 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez odmowę wstrzymania wykonania postanowienia PINB w Ł. nr [...] z dnia [...]. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. tutejszy sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 713/15 oddalił zażalenie skarżących na wspomniane postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przez organami administracji publicznej. Przedmiotem rozważań sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia L. G. i T. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji z dnia [...]nr [...]. Niniejsza sprawa była już raz przedmiotem uwagi tutejszego sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 624/14 stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. Konsekwencją takiego stanu rzeczy, jak słusznie podniósł to organ orzekający w motywach zaskarżonego postanowienia, było związanie [...]WINB w Ł. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z przywołanego wyżej orzeczenia sądu z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 624/14. Z kolei obowiązkiem sądu w ramach kontroli legalności zaskarżonego postanowienia była ocena, czy prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ orzekający uwzględnił wytyczne wynikające z uprzednio wydanego orzeczenia sądu administracyjnego. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W judykaturze sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, podzielany zresztą przez sąd, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego - w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. - oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12 - Lex nr 1487724, 9 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2523/12 – Lex nr 1588086, 16 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2506/12 – Lex nr 1598312, 30 października 2014 r. sygn. akt I GSK 143/13 – Lex nr 1587435). Oceniając w tym kontekście rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., sąd uznał, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Organ II instancji rozpoznając ponownie zażalenie L. G. i T. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o odmowie wstrzymania wykonania własnego postanowienia z dnia [...] nr [...] uwzględnił niewątpliwie ocenę prawną zawartą w motywach wspomnianego wyżej wyroku z dnia 17 listopada 2014 r. i zaskarżonym postanowieniem prawidłowo orzekł o niedopuszczalności zażalenia. W rozumieniu art. 143 k.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Stosownie zaś do treści przepisów art. 141 § 1 i 2, art. 142 oraz art. 144 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Według art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przywołany wyżej przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. wyróżnia dwa rodzaje przyczyn niedopuszczalności zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może bowiem wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Dokonując oceny przesłanki podmiotowej badaniu podlega złożenie zażalenia przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. W ujęciu przedmiotowym niedopuszczalnym jest zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia. W tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]. odmówił L.G. i T. G. wstrzymania wykonania własnego postanowienia z dnia [...] nr [...]. Rzeczone postanowienie w świetle brzmienia art. 143 k.p.a. oraz treści art. 141 § 1 k.p.a., bezspornie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, co jednak nie wyklucza w przyszłości jego ewentualnej kontroli przy rozpoznawaniu przez organ II instancji odwołania od decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W sytuacji więc, gdy ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości jego zaskarżenia, a mimo to skarżący wnieśli od postanowienia organu I instancji zażalenie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zobligowany był orzec o niedopuszczalności zażalenia. Przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organowi II instancji możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Gdyby zaś, jak domagają się tego skarżący, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. rozpoznał merytorycznie ich zażalenie, co raz już miało miejsce w tej sprawie, czego wyrazem jest prawomocny wyrok tutejszego sądu z dnia 17 listopada 2014 r. wydany w sprawie sygn. akt II SA/Łd 624/14, ponownie dopuściłby się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 143 k.p.a., dotyczące legalności postanowienia organu I instancji pozostawały poza zakresem rozważań tutejszego sądu. Z tych wszystkich powodów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. IB