II OSK 713/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-15
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ gminy, przyjmując gminną ewidencję zabytków, ma obowiązek badania, czy dany obiekt spełnia ustawową definicję zabytku, a także czy dane w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ gminy, włączając obiekt do gminnej ewidencji zabytków, musi zbadać, czy obiekt ten posiada wartości zabytkowe uzasadniające objęcie go szczególną formą ochrony. Samo odwołanie się do karty adresowej nie jest wystarczające, a organ musi udokumentować podstawy swojej oceny. Ponadto, przed włączeniem karty adresowej do ewidencji, organ musi sprawdzić, czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący R. B. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie jego nieruchomości z gminnej ewidencji zabytków. Organ odmówił, wyjaśniając wartość historyczną obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wpis do ewidencji nie wymaga analizy stanu historycznego ani badań architektonicznych, a wystarczające jest porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 638/14 w sprawie ze skargi R. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta [...] 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądu Administracji w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Prezydenta Miasta [...]na rzecz R. B. kwotę 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta[...].
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent Miasta [...] Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr[...], na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 153 ze zm.) w związku z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2010 r., Nr 130, poz. 871 ze zm.) przyjął gminną ewidencję zabytków miasta Łodzi.
Pismem z 11 marca 2014 r. R. B. (prowadzący działalność gospodarczą [...] z siedzibą w[...]), na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Prezydenta Miasta [...]do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie z załącznika do Zarządzenia wpisanej pod nr [...] nieruchomości przy ul. [...] w[...].
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że w ocenie miejskich służb konserwatorskich budynki fabryczne usytuowane na nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...] mają wysoką wartość historyczną. Obiekty wraz z dawną rezydencją [...] przy ul. [...] są jedynymi zachowanymi obiektami z zespołu fabrycznego pod nazwą [...].Narożne budynki wchodzące również w skład tego zespołu fabrycznego położonego u zbiegu ulic [...] i [...] zostały rozebrane w latach 1970. W związku z powyższym ocalałe budynki są jedynym świadectwem istniejącego tam dawniej zespołu fabrycznego. Mając na uwadze, iż spełniają definicję zabytku - posiadają wysoką wartość historyczną oraz zachowaną (w momencie wpisu) w znacznej części oryginalną substancję, budynki te wpisano do gminnej ewidencji zabytków. Zaznaczył, że zabytki kultury przemysłowej mają wartość szczególną z uwagi na ich coraz mniejszy zasób w skali lokalnej jak i w skali całego kraju. Zwłaszcza na terenie [...] obiekty przemysłowe mają szczególne znaczenie i stanowią o tożsamości kulturowej miasta. Wyjaśnił, że ustawodawca nie określił kryteriów ani trybu kwalifikowania obiektów do gminnej ewidencji zabytków, a także nie wyjaśnił trybu "wyznaczenia w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków". Włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków ma charakter uznaniowy i jest dokonywane w oparciu o wiedzę specjalistyczną pracowników odpowiedzialnych w gminie za ochronę zabytków. Włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zostało podane do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w BIP oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta [...] w zakładce Miasto. Karta adresowa obiektu włączonego do gminnej ewidencji zabytków, sporządzona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. (Dz. U. Nr 113, poz. 661) posiada fotografie obu budynków z kilku etapów prowadzonych przy nich prac. Co prawda na stronie tytułowej znajduje się zdjęcie, które zostało wykonane przed ociepleniem jednego z nich, niemniej druga strona karty (z braku miejsca) zawiera już fotografie obiektu z roku 2011, kiedy przedmiotowa karta została założona. Określenie funkcji zespołu jako "usługi" nie jest określeniem błędnym z uwagi na fakt, iż wcześniej budynki te były obiektami usługowymi. Włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków nie wyklucza jego adaptacji, czy też przekształcenia i miejskie służby konserwatorskie nie wprowadzają ograniczeń związanych z przystosowaniem ich do nowej funkcji. Mając na uwadze również wartość użytkową obiektu, która jest istotnym elementem tworzącym wartość zabytku, dopuszcza umieszczenie w nim funkcji komercyjnych tym bardziej, że utrzymanie zabytku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków jest udziałem przede wszystkim jego właściciela. Podkreślił, że to na wniosek strony z 3 października 2013 r. miejskie służby konserwatorskie przedstawiły wytyczne uwzględniające walory zabytkowe i historyczne przedmiotowego zespołu fabrycznego. Zwrócił uwagę, iż w obecnej sytuacji prawnej, włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jedynym narzędziem służb konserwatorskich, które może uchronić go przed zniszczeniem lub dewastacją W związku z powyższym nie nastąpiło naruszenie art. 3 i art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że ochrona szczególnych wartości charakteryzujących zabytki stanowi ważny interes publiczny. Ustawodawca dał temu wyraz zarówno w ustawie zasadniczej (art. 5 oraz art. 6) jak i w samej ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdzie w sposób wyraźny wskazał formy ochrony zabytków oraz wynikające z tego pewne ograniczenia praw obywateli w tym prawa własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalając skargę, nie dopatrzył się naruszeń podniesionych w skardze, jak też innych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Wskazał, że ujęta w załączniku do zarządzenia pod nr [...] należąca do skarżącego nieruchomość przy ul. [...] w [...] nie jest wpisana do rejestru zabytków ani też do wojewódzkiej ewidencji zabytków. W tej sytuacji, zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, aby nieruchomość ta znalazła się w gminnej ewidencji zabytków powinien istnieć dokument potwierdzający wyznaczenie jej do ujęcia w ewidencji w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Takim dokumentem jest przekazana przez Prezydenta Miasta [...] pismem z 6 grudnia 2012 r. wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków aktualna na ten dzień "Gminna Ewidencja Zabytków Miasta [...]" prowadzona w formie wykazu obiektów zabytkowych. W wykazie pod poz. [...] widnieje opis: Zespół fabryczny [...] 2 budynki przemysłowe, działki[...] , pierwotni właściciele F. i G. L., czas powstania 1893-1895, 1902, autor projektu J. F., A.J. Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów konserwator nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ich kształtu i zawartości. Sąd I instancji wyjaśnił, że w postępowaniu dotyczącym przyjęcia gminnej ewidencji organ nie przeprowadza analizy stanu historycznego ani badań architektonicznych. Zakresem kontroli pod względem zgodności z prawem zarządzenia jest jedynie ocena, czy obiekt uwzględniony w ewidencji spełnia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy. Ograniczony zakres kontroli zaskarżonego zarządzenia ponadto treść § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r., Nr 113, poz. 661 ze zm.), zgodnie z którym m.in. prezydent miasta włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. W tym przepisie ustawodawca również nie przewidział prowadzenia analizy wartości zabytkowych danego obiektu. Sąd I instancji wskazał, że dla nieruchomości skarżącego sporządzono kartę adresową, po czym obiekt ten, w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, został ujęty w wykazie obiektów figurujących w "Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]", gdyż przedstawia wartości z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W samym zaś zarządzeniu o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków miasta [...] nie oceniano, czy nieruchomość posiada cechy zabytku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. B., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy doszło do porozumienia pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a wojewódzkim konserwatorem zabytków; 2) art. 22 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków nie jest dopuszczalne badanie kwestii posiadania przez obiekt wartości zabytkowych; 3) §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy doszło do sprawdzenia, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym.
Uzasadniając podstawy kasacyjne skarżący podniósł, że nie jest prawidłowe ustalenie Sądu I instancji wskazujące, że na podstawie dokumentu z 6 grudnia 2012r. doszło do porozumienia pomiędzy organem a wojewódzkim konserwatorem zabytków umożliwiającego ujęcie nieruchomości skarżącego w gminnej ewidencji zabytków miasta[...]. Z treści tego dokumentu nie wynika, aby stanowił on porozumienie, czy chociażby prośbę o konsultację, nie stanowi zatem wypełnienia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W ocenie skarżącego oświadczenie konserwatora zabytków z 11 grudnia 2014 r. potwierdzające, że wyżej wskazanym pismem doszło do porozumienia, zostało złożone jedynie na potrzeby rozpoznawanej sprawy. Zostało przedstawione po wydaniu zaskarżonego zarządzenia i na wezwanie Sądu I instancji. Prawidłowa analiza przedstawionych okoliczności powinna skutkować ustaleniem, że na dzień wydania zaskarżonego zarządzenia nie było porozumienia pomiędzy organem a wojewódzkim konserwatorem zabytków, czego dowodem jest właśnie to, że Sąd I instancji wezwał organ do wykazania istnienia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skarżący nie zgodził się z tezą Sądu I instancji, że przy zakładaniu gminnej ewidencji zabytków organ nie dokonuje analizy obiektu pod kątem przesłanek z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy. Przed wpisem do ewidencji organ powinien zbadać kwestię posiadania przez obiekt wartości zabytkowych, bądź chociażby uprawdopodobnić istnienie takich wartości, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Podobnie §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem wymaga, aby przed włączeniem karty adresowej obiektu organ sprawdził, czy dane zawarte w karcie są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Wymagane jest więc co najmniej zbadanie stanu nieruchomości w chwili włączenia karty adresowej do ewidencji, co powinno być odzwierciedlone stosownym zapisem. W sprawie takiego zapisu bądź wzmianki nie było. W ocenie skarżącego brak aktualizacji danych skutkował błędnym uznaniem, iż nieruchomość ma cechy zabytku, umożliwiając wpis do gminnej ewidencji zabytków.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, albowiem rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji zostało dokonane z naruszeniem prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego aktu została przeprowadzona w sposób wadliwy. Wadliwość ta polegała na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w ramach skargi na zarządzenie w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji w zakresie dotyczącym danej nieruchomości nie można kwestionować jej zabytkowego charakteru, tj. oceny, czy dany obiekt odpowiada definicji zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nietrafne jest stanowisko Sądu I instancji, że art. 22 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, w ramach postępowania poprzedzającego wydanie aktu dotyczącego przyjęcia gminnej ewidencji zabytków nie wymaga dokonania ustaleń w zakresie spełnienia przez nieruchomość definicji zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy, w tym przeprowadzenia analizy stanu historycznego i badań architektonicznych. Błędne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zakresem kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków miasta [...] jest jedynie ocena, czy obiekt uwzględniony w ewidencji spełnia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W ten sposób Sąd I instancji naruszył art. 22 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.
Stosownie do art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak też inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 22 ust. 5 powołanej ustawy). Przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują, by ujęcie zabytku przez prezydenta miasta w gminnej ewidencji zabytków stanowiło rozstrzygnięcie podejmowane przez organ gminy w formie decyzji administracyjnej. Konsekwencją tego zapatrywania jest odstąpienie od wymogu wydania rozstrzygnięcia w sprawie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w oparciu o zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest jednak tak, że wydanie przez prezydenta miasta zarządzenia, opartego na wyznaczeniu określonego obiektu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, może nastąpić bez zbadania przesłanek uzasadniających przypisanie temu obiektowi wartości zabytkowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 2189/13, w części przypadków ustawodawca odstępuje od traktowania działań podejmowanych przez organ jako działań jurysdykcyjnych, które jako zorganizowany ciąg czynności proceduralnych wymagają dla zapewnienia ich poprawności szczegółowego unormowania. Brak przepisów określających tryb postępowania skutkuje tym, że kontrola legalności działania organu sprowadza się w takiej sytuacji do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego. Łączenie normy dopełnienia z przepisami prawa materialnego nie zwalnia jednak od rozważenia, czy dokonana przez organ konkretyzacja praw lub obowiązków w danych okolicznościach jest zgodna z prawem. Wymaga ona odniesienia przepisu prawa materialnego do okoliczności faktycznych relewantnych z punktu widzenia treści normy prawnej. Umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków organ gminy stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Niesporne bowiem pozostaje w sprawie, że tylko taki obiekt, który spełnia ustawową definicję zabytku (art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) może zostać ujęty w ewidencji. Tego rodzaju akt kwalifikujący stwarza wymóg określenia przez organ podstaw sformułowania oceny o wartości zabytkowej obiektu, której poprawność stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Prawidłowość zastosowania normy prawa materialnego uzależniona jest w bezpośredni sposób od stwierdzenia, że okoliczności faktyczne odpowiadały hipotezie tejże normy. Z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że działanie prezydenta miasta polega na "wyznaczeniu" zabytku nieruchomego do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Reguły rządzące dokonaniem tego rodzaju czynności kształtującej sytuację prawną właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, uwzględniając zasadę legalizmu, nie przewidują, by działanie organu w tym zakresie mogło polegać na ujęciu zabytku w gminnej ewidencji zabytków bez jakiejkolwiek analizy przyczyn uzasadniających taką decyzję, jak też jej udokumentowania chociażby w uproszczonej formie. Wymaga też podkreślenia, że odwołanie się do treści karty adresowej nie jest wystarczające, albowiem dane w niej umieszczone (nazwa i adres obiektu, czas powstania, materiał, z którego jest zbudowany, aktualna funkcja, dane co do własności i numerów ewidencyjnych działek, stan zachowania i dokumentacja fotograficzna) same w sobie nie dowodzą wartości zabytkowych Zespołu Fabrycznego [...] przy ul.[...].
Rację ma skarżący kasacyjnie, wskazując, że z §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem wynika obowiązek prezydenta miasta, aby przed włączeniem karty do ewidencji dokonał sprawdzenia, czy dane zebrane w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Sąd I instancji nie dokonał oceny, czy na podstawie zebranych w aktach sprawy dowodów możliwe jest stwierdzenie, że organ temu obowiązkowi zadośćuczynił.
Przedstawione wyżej wadliwości zaskarżonego wyroku czynią usprawiedliwionymi zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Powyższe względy nakazują uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceni, czy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe jest dokonanie ustaleń w zakresie posiadania przez nieruchomość skarżącego walorów zabytkowych.
Prawidłowa jest natomiast konstatacja Sądu I instancji, z której wynika, że dokumentem potwierdzającym wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] do ujęcia nieruchomości skarżącego w gminnej ewidencji zabytków w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków jest przekazana przez Prezydenta Miasta [...] przy piśmie z 6 grudnia 2012 r. Gminna Ewidencja Zabytków Miasta[...], w której pod pozycją [...] ujęto nieruchomość skarżącego. Jak wskazano w zaskarżonym wyroku art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. nie precyzuje w jaki sposób ma dojść do porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wystarczające są zatem wyjaśnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 10 grudnia 2014 r., z których wynika, że konserwator nie przedstawił zastrzeżeń co do kształtu i zawartości przedstawionej do zaopiniowania przy piśmie z 6 grudnia 2012 r. gminnej ewidencji zabytków miasta[...]. Brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości oświadczenia konserwatora zawartego w piśmie z 10 grudnia 2014 r. Nie jest więc zasadny zarzut wskazany w punkcie II.1 skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło