II SA/Łd 366/09

WyrokWSA w Łodzi2009-08-07

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę biur zarządu miejskiego, która od lat 50. XX wieku jest wykorzystywana jako parking stanowiący infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania urzędu, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom na podstawie art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę biur zarządu miejskiego, która od lat 50. XX wieku jest wykorzystywana jako parking stanowiący infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania urzędu, nie może zostać zwrócona poprzednim właścicielom, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wykorzystanie nieruchomości jako parkingu, który umożliwia komunikację i obsługę urzędu, mieści się w pojęciu celu użyteczności publicznej. Określone w ustawie terminy rozpoczęcia prac lub realizacji celu wywłaszczenia stanowią jedynie dopełnienie przesłanki zbędności, a nie jej podstawę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie orzeczenia z 1952 r. na cele narodowych planów gospodarczych, a następnie sprecyzowanego jako "biura Zarządu Miejskiego". Organ I instancji odmówił zwrotu, uznając, że nieruchomość, wykorzystywana od lat 50. XX wieku jako parking stanowiący infrastrukturę dla urzędu, nie stała się zbędna. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca J. S. zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości, argumentując, że parking nie jest realizacją celu wywłaszczenia i że cel ten nie został zrealizowany w terminach ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2009 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] na podstawie art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 260, poz. 2163 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił D. T.i J. S. zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...], oznaczonej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych jako działka nr 247/2, zaś w ewidencji gruntów jako działka nr 235/26. Wskazując na zasadność rozstrzygnięcia Starosta wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 13 maja 2005 r. D. T. wystąpiła o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Następnie po udzieleniu stosownej informacji przez organ administracji do wniosku przyłączyła się J. S. W wyniku powyższego decyzją z dnia [...] r. orzeczono o zwrocie przedmiotowej działki na rzecz wnioskodawczyń, po ½ części dla każdej. Na skutek odwołania Prezydenta Miasta Ł., decyzją z dnia [...] r., Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownie prowadzonego postępowania, ustalono iż Prezydium Rady Narodowej miasta Łodzi orzeczeniem z dnia 18 marca 1952 r., na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania narodowych planów gospodarczych. Przeniesienie prawa własności nastąpiło z dniem 9 maja 1950 r. Do tego dnia w księdze wieczystej jako współwłaścicielki figurowały J. M. E. w ½ części i W. A. E. w ½ części, po tej ostatniej spadek, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 17 marca 1977 r., nabyła w całości córka D. M. T. Na mocy zaś decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. właścicielem tej nieruchomości stała się Gmina Miasto Ł. Przywołując treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami Starosta podkreślił, że orzeczenie o wywłaszczeniu nie precyzowało celu wywłaszczenia, określono go ogólnie jako wykonanie narodowych planów gospodarczych. Z uwagi na powyższe, cel wywłaszczenia winien być ustalony w oparciu o dokumentację zgromadzoną w postępowaniu poprzedzającym wywłaszczenie nieruchomości, a procedurę taką określał dekret. Jak wynika z tej dokumentacji, Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w dniu 13 marca 1950 r. zezwolił na nabycie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] pod biura Zarządu Miejskiego. W dacie wywłaszczenia na nieruchomości usytuowana była III-piętrowa kamienica frontowa oraz budynek prawej i lewej oficyny. Jak wynikało z planów inwestycyjnych budynki te miały zostać częściowo rozebrane, a częściowo przebudowane na potrzeby biura Prezydium Rady Narodowej miasta Łodzi. Na podstawie pisma Naczelnika Wydziału Gospodarczego z dnia 9 maja 1950 r. organ ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość wraz z innymi pobliskimi m.in. przy ul. A [...] i [...], miały utworzyć centralny ośrodek biur miejskich. Obecnie taki centralny ośrodek stanowią Urząd Miasta Ł. oraz [...] Urząd Wojewódzki. Ustalono także, iż część nieruchomości przy ul. A [...] (lokal nr 1 w budynku frontowym) również wykorzystywana była pod biura Zarządu Miejskiego. W celu ustalenia obecnego sposobu użytkowania nieruchomości przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, iż działka użytkowana jest jako parking, z którego korzysta Urząd Miasta Ł. Przylega ona bezpośrednio do nieruchomości będącej również własnością Gminy Ł., na której znajduje się budynek Urzędu Miasta Ł. i na niej usytuowane jest wyjście z tego budynku. Przeprowadzono również dowód z przesłuchania świadków (osób pracujących w Urzędzie oraz mieszkających w budynku przy A [...] i w sąsiedztwie) i ustalono, iż od lat 50-tych sposób wykorzystania tego terenu nie zmienił się, jedynie został utwardzony w latach 90-tych kostką brukową. Jeden ze świadków oświadczył, iż parking powstał na działce 235/26 kiedy budowany był Dom Technika tj. w latach 60-tych. Fakt ten znalazł potwierdzenie w projekcie tego obiektu z 1958 r. Z dokumentacji wywłaszczeniowej wynikało, iż na działce znajdował się budynek do rozbiórki, która miała miejsce w 1958 r. i od tego okresu rozpoczął się proces inwestycyjny. Dodatkowo Prezydent Miasta przedstawił dwie koncepcje architektoniczne zagospodarowania obecnego Parku A z 1961 roku, z których wynikało, iż działka 235/26 miała być wykorzystana jako parking. Reasumując, Starosta wywiódł, iż z zebranych dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana była jako parking, natomiast z uwagi na zlokalizowanie w pobliskich obiektach przy ul. A [...] i [...] oraz częściowo [...] siedziby Zarządu Miejskiego, a później jego następców prawnych, stwierdzić należy, że parking wykorzystywany był jako infrastruktura niezbędna do funkcjonowania tego urzędu. Podkreślił, że urządzenie parkingu nie niweczy celu dla jakiego dokonano wywłaszczenia, określonego jako biura Zarządu Miejskiego. Wywłaszczenie nastąpiło w 1952 roku ze skutkiem na dzień 9 maja 1950 r. Realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła przed 1959 rokiem. Początkowo wyburzono istniejący na działce budynek, a następnie urządzono tam parking. W konsekwencji poczynionych ustaleń stwierdził, iż brak podstaw faktycznych i prawnych aby uznać, iż nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Od powyższej decyzji odwołała się D. T. zarzucając naruszenie "art. 7, art. 77, art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powołując treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami strona podniosła, iż cel, na który dana nieruchomość została wywłaszczona należy rozumieć bardzo ściśle. W konsekwencji brak podstaw do uznania, że realizacja parkingu jest realizacją celu wywłaszczenia określonego jako biura Zarządu Miejskiego. Zaznaczyła, iż na nieruchomości nigdy żadne biura nie powstały. Pismem z dnia 19 września 2008 r. odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła również J. S., stawiając analogiczny zarzut i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przywołując dotychczasowy przebieg postępowania i argumentację organu, odwołująca podniosła, iż stosownie do wykształconego orzecznictwa, o tym czy nieruchomość stała się zbędną decyduje ściśle rozumiany cel, na który została wywłaszczona. Organ obowiązany jest zatem do wąskiej wykładni art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji uznanie parkingu jako infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania Zarządu Miejskiego nie może zostać uznane za realizację celu wywłaszczenia. Dla funkcjonowania Zarządu nie było bowiem i nie jest niezbędne posiadanie parkingu, może funkcjonować bez niego, tym bardziej, że na sąsiednich nieruchomościach jest parking należący do Urzędu Miasta Ł., z którego korzystają interesanci i pracownicy Urzędu. Kończąc odwołująca podkreśliła, iż od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, ani też cel ten nie został zrealizowany. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność podjętego rozstrzygnięcia, Wojewoda przywołał ustalenia poczynione przez organ I instancji i ostatecznie w pełni podzielił stanowisko, iż realizacja parkingu stanowi realizację celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona, w konsekwencji nie jest możliwe orzeczenie o jej zwrocie na rzecz odwołujących. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. S. zarzucając naruszenie art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając postawione zarzuty, strona powtórzyła argumentację odwołania. Dodatkowo podniosła, iż de facto o powstaniu parkingu można mówić dopiero od 1993 roku, gdy utwardzono nawierzchnię. Zdaniem strony, przed tą datą nie można mówić o funkcjonowaniu parkingu, skoro teren ten nie był w żaden sposób oznaczony jako parking, nie wydzielono miejsc parkingowych, a jak wyjaśnił jeden ze świadków, w 1963 roku teren ten porośnięty był krzewami. Skarżąca podkreśliła, iż nie ustalono kiedy powstał aktualnie istniejący parking, a z projektu planu zagospodarowania przestrzennego, załączonego do akt sprawy, wynika że działka pod nim była niezabudowana. Reasumując, strona wskazała, iż nie można przyjąć, że każde miejsce, w którym parkują samochody jest parkingiem, zatem argumentacja organu nie jest zasadna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż funkcjonowanie biur Zarządu Miejskiego, czy też, w okresie późniejszym, Urzędu Miasta Ł., musi wiązać się z istnieniem miejsc parkingowych dla pojazdów służbowych pracowników. Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia kiedy powstał aktualnie istniejący parking, organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądowe, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota zbędności polega zaś na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Określone w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Na organie nie spoczywa obowiązek ustalenia, czy prace rozpoczęte zostały lub zrealizowane w terminach 7 lub 10 lat od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Wojewoda podniósł, iż nawet gdyby uznać za trafne stanowisko skarżącej, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że przedmiotowa działka przed 1993 rokiem była parkingiem, to i tak w świetle wykształconego orzecznictwa sądowego zarzut strony nie mógłby odnieść zamierzonego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, iż sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd może dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną, Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu na rzecz D. T. i J. S. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 235/26. Na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu Prezydium Rady Narodowej z dnia 18 marca 1952 r. organ ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cele użyteczności publicznej. Zmierzając do sprecyzowania tegoż celu organ zasadnie oparł swoje dalsze ustalenia na całej dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu poprzedzającym wywłaszczenie, przeprowadzonym zgodnie z wymogami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), na podstawie którego nastąpiło wywłaszczenie. I tak, w oparciu o zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 13 marca 1950 r. ustalono, iż nabycie następuje pod biura Zarządu Miejskiego. Budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości wraz z zajętym obiektami przy ul. A [...] i [...] oraz d. ul. B [...], [...] miały utworzyć centralny ośrodek biur miejskich. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w piśmie Naczelnika Wydziału Gospodarczego z dnia 9 maja 1950 r. W toku dalszych czynności wyjaśniających przeprowadzono oględziny nieruchomości i przesłuchano w charakterze świadków osoby zamieszkujące na nieruchomości przy ul. A [...], w jej sąsiedztwie oraz byłych pracowników Urzędu Miasta Ł. Ostatecznie ustalono, iż od lat 50-tych do chwili obecnej przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana była jako parking, infrastruktura niezbędna do funkcjonowania Zarządu, zlokalizowanego w pobliskich obiektach przy ul. A [...], [...] i częściowo [...]. W latach 90-tych teren ten został utwardzony kostką brukową i nadal wykorzystywany jako parking przez następców prawnych Zarządu Miejskiego tj. Urząd Miasta Ł. Reasumując, na podstawie obszernej dokumentacji sprawy, o której szeroko wspomniano już w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, organ stwierdził, a stanowisko to podziela Sąd w składzie orzekającym, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Stosownie do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137 w/w, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Jednocześnie jednak w myśl art. 136 ust. 3 w/w ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, zgodnie z art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przy czym w myśl art. 137 w/w ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną jeżeli: - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo - pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dla skuteczności roszczenia o zwrot ważne jest zatem, aby nieruchomość została wywłaszczona i to bez względu na podstawę tego wywłaszczenia, czy uczyniono to na podstawie przepisów aktualnych, czy też tych obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże, podstawowym warunkiem zwrotu nieruchomości jest ustalenie, iż stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oceniane w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany, natomiast wskazane powyżej terminy stanowią jedynie dopełnienie przesłanki zbędności. Sąd w składzie orzekającym podziela wykształcone na tym tle orzecznictwo sądowe, iż użycie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tyle, że zgłoszone przed upływem tych terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione. W konsekwencji nie jest zasadne uznanie, iż organ zobligowany jest do badania czy rozpoczęcie prac lub realizacja celu wywłaszczenia nastąpiły w terminie odpowiednio 7 czy 10 lat od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Sąd nie podziela stanowiska, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie wskazanych w art. 137 terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - w szczególności, gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywania zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/08, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 477381 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 271/08, niepubl.). Uwzględniając powyższe, w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy, podzielić należy stanowisko organu, w pełni znajdujące oparcie w wykształconym orzecznictwie sądowym, iż bez znaczenia jest, kiedy powstał aktualnie istniejący parking, wobec stwierdzenia, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Nie można bowiem podzielić argumentacji skarżącej, iż sporna nieruchomość została wywłaszczona pod "biura Zarządu Miejskiego", dla funkcjonowania których nie jest konieczne urządzenie parkingu. Przyjmując taki tok rozumowania, na przedmiotowej nieruchomości powinien zostać wybudowany obiekt, w którym winny zostać urządzone wyłącznie pokoje biurowe urzędu, bez pomieszczeń socjalnych, pomieszczeń obsługi sanitarnej, czy magazynów, bądź archiwów dokumentów. Taki sposób wykorzystania obiektu z pewnością uniemożliwiałby jego funkcjonowanie i prawidłowe wykorzystanie. Podobnie obiekt taki nie może funkcjonować bez zapewnienia infrastruktury towarzyszącej umożliwiającej komunikację z urzędem. Przy realizacji "biur Zarządu Miejskiego" konieczne było stworzenie infrastruktury umożliwiającej współistnienie okolicznych obiektów i nieruchomości, a przede wszystkim zapewnienie realizacji funkcji wynikających z potrzeb działania urzędu. Aktualnie wyjście z biur Urzędu Miasta Ł. następuje bezpośrednio na przedmiotową działkę, podobnie jak wyjazd z bramy. Odbywa się więc po tym gruncie komunikacja piesza oraz samochodowa, z funkcją postojową dla samochodów w zakresie niezbędnym dla potrzeb korzystania z biur Urzędu przez ogół społeczeństwa. Pojęcie "celu użyteczności publicznej", zgodnie z poglądami występującymi w doktrynie i orzecznictwie, musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa. Wejście do budynku, brama wjazdowa oraz parking i droga dojazdowa (służące do obsługi budynku biur urzędu) mieszczą się w pojęciu "celu użyteczności publicznej". Nie budzi, bowiem wątpliwości, iż wszystkie wymienione elementy składowe, znajdujące się w obrębie części wywłaszczonej nieruchomości, posiadają walor powszechnej dostępności i mogą służyć ogółowi społeczeństwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 690/07, niepubl., dostępny w Lex nr 365801). Mając na względzie przywołany stan faktyczny i prawny, stwierdzić należy, iż organ prawidłowo ocenił, że cel wynikający z dokumentacji wywłaszczeniowej został zrealizowany i nie zaistniała przesłanka "zbędności" tej nieruchomości wynikająca z przepisu ust. 3 art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a warunkująca jej zwrot na rzecz poprzedniej współwłaścicielki oraz spadkobierczyni byłej współwłaścicielki. Wobec nie kwestionowanych przez stronę ustaleń faktycznych sprawy, za niezrozumiały uznać należy zarzut skarżącej naruszenia art. 77 Kpa. W obszernym uzasadnieniu skargi nie wskazano, na czym w szczególności to naruszenie miałoby polegać, podobnie jak zarzut naruszenia art. 107 Kpa. Strona nie podważała ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest jako parking dla potrzeb Urzędu Miasta Ł., jego pracowników i interesantów. Poza sporem pozostaje także cel wywłaszczenia, który w orzeczeniu o wywłaszczeniu opisano jako "cel użyteczności publicznej", ani jego uściślenie wynikające z zezwolenia na nabycie nieruchomości, gdzie wskazano przeznaczenie "pod biura zarządu". W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło