II SA/Łd 369/14

Dnia 4 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych - oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...]nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]nr[...]. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że J. G. wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o przyznanie w okresie świadczeniowym 2013/2014 prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko I. G. Decyzją z dnia [...]Prezydent Miasta Ł. przyznał na dziecko I. G. wnioskowane świadczenia na okres od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 31 października 2014 r. w postaci: zasiłku rodzinnego w kwocie 115 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 160 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 w kwocie 150 zł jednorazowo we wrześniu 2014 r. W odwołaniu od tej decyzji J. G. zakwestionował okres na jaki przyznano mu świadczenia rodzinne argumentując, że organ powinien przyznać mu świadczenia także za miesiąc listopad 2013 r. Odwołujący podkreślił, że w poprzednich okresach świadczeniowych druki wniosków o ustalenie świadczeń otrzymywał na adres domowy. W ostatnim okresie druków tych nie otrzymał, w związku z czym nie złożył wniosku we właściwym terminie, jednakże jego uchybienie nie było celowe. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2, art. 8 oraz art. 24 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. nr 139, poz. 992 ze zm.) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Jak wynika z dokumentów sprawy, dochody rodziny w 2012 r. wyniosły 6.341,88 zł, to jest - 396,37 zł na osobę miesięcznie. Kwota ta nie przekracza ustawowego kryterium, a zarazem wnioskodawca spełnia pozostałe kryteria wskazane w art. 11a (dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka), art. 13 (dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego) oraz art. 14 (dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego), w związku z czym wnioskowane świadczenia zostały przyznane. Przywołując następnie brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy, Kolegium wywiodło, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. J. G. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń w dniu 3 grudnia 2013 r., a zatem zasadnie i w pełni prawidłowo prawo do świadczeń rodzinnych ustalono od dnia 1 grudnia 2013 r. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zasady przyznawania świadczeń rodzinnych określa ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia. Przepisy powyższe wskazują w sposób jednoznaczny, iż warunkiem ubiegania się o świadczenie, jest złożenie przez wnioskodawcę prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie prawa do świadczeń, wraz z odpowiednimi dokumentami. Zatem, to w interesie wnioskodawcy jest zgromadzenie dokumentów oraz złożenie wniosku w odpowiednim terminie. Organ dodał, że J.G. korzysta ze świadczeń rodzinnych nie po raz pierwszy i doskonale wie, a przynajmniej powinien wiedzieć, iż warunkiem koniecznym do uzyskania świadczeń zawsze było i jest złożenie odpowiedniego wniosku, wraz z załącznikami. Nie zmienia tego fakt, iż w miarę posiadanych środków finansowych i organizacyjnych jednostki wypłacające świadczenia wysyłają podopiecznym druki wniosków. Działanie takie nie jest obowiązkiem administracji, a tym samym nie rodzi skutków w zakresie dotrzymania przez wnioskodawcę terminu złożenia wniosku. Według Kolegium w tej sprawie trudno wskazać, czy druk taki został do wnioskodawcy wysłany czy też nie, ponieważ przesyłki takie o ile są wysyłane do podopiecznych, nadawane są jako przesyłki nierejestrowane, tym samym nie jest możliwe ustalenie, czy wnioskodawca list taki otrzymał. Zatem w sytuacji, gdy we wrześniu 2013 r. J.G. nie otrzymał druków, które jak twierdzi otrzymywał zawsze w tym czasie, to powinien udać się do właściwej jednostki i dowiedzieć się co powinien zrobić, aby w tym roku otrzymać świadczenia. W sprawie niniejszej wnioskodawca złożył wniosek dopiero wówczas, gdy zorientował się, iż nie otrzymał kolejnej wypłaty świadczeń, tj. w dniu 3 grudnia 2013 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.G. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, powtarzając zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. skarżący poparł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz formalnego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. orzekającą o przyznaniu J. G. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko I. G. na okres od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 31 października 2014 r. W przekonaniu sądu wspomniane rozstrzygnięcie nie narusza w sposób istotny przepisów prawa materialnego bądź procesowego, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego. Zasadniczym problemem na tle rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy organ zasadnie przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenia rodzinne począwszy od dnia 1 grudnia 2013 r., czy też - jak twierdzi skarżący - świadczenia rodzinne winny zostać przyznane także za miesiąc listopad 2013 r. Odpowiadając na tak postawione pytanie należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r.", w myśl którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Brzmienie przywołanego unormowania jest jasne i nie wymaga wykładni, prowadzi bowiem do wniosku, że dla ustalenia daty początkowej okresu, na który organ winien przyznać prawo do świadczeń rodzinnych decydujące znaczenie ma miesiąc, w którym wnioskodawca złożył wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Innymi słowy, jeśli wnioskodawca złożył wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami przykładowo w dniu 31 grudnia 2013 r., to organ w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek warunkujących jego przyznanie winien przyznać prawo do świadczeń rodzinnych "począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami", a więc od dnia 1 grudnia 2013 r. W świetle powyższego unormowania nie jest prawnie możliwe przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za okres poprzedzający miesiąc, w którym nastąpiło złożenie kompletnego wniosku. Brak jest również podstaw prawnych do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu. Ponowny wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego, od daty którego uzależniony jest okres przyznania zasiłku, nie jest wnioskiem w tej samej sprawie. Dotyczy bowiem innego przedmiotu sprawy. Wynika to bowiem z okresowego charakteru zasiłku rodzinnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 349/07 – Lex nr 493167). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy skarżący złożył kompletny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w dniu 3 grudnia 2013 r., o czym świadczy prezentata Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł., to nie budzi wątpliwości, że organ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przyznał wnioskowane świadczenia począwszy od dnia 1 grudnia 2013 r. Zgodzić się trzeba z organami obu instancji, że brak było podstaw prawnych do przyznania rzeczonych świadczeń także za miesiąc listopad 2013 r., skoro jak zostało to już wyżej podniesione kompletny wniosek złożono w dniu 3 grudnia 2013 r. Bez znaczenia w tej sprawie pozostaje fakt, że skarżący dotychczas otrzymywał druki wniosków na adres zamieszkania. Jak słusznie zauważyło Kolegium organ nie ma obowiązku przesyłania druków beneficjentom. W sytuacji więc, gdy skarżący nie otrzymał druków pocztą, winien udać się do organu, celem uzyskania informacji, co powinien zrobić, ażeby otrzymać zasiłek rodzinny na kolejny okres świadczeniowy. To skarżący powinien wykazać się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw i dbałością o własne interesy. Bierna postawa skarżącego nie może uzasadniać przyznania świadczeń rodzinnych z mocą wsteczną, a więc za miesiąc poprzedzający złożenie kompletnego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący bezspornie spełnia przesłanki z art. 5 ust. 2 u.ś.r. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 959), zgodnie z którym w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł. Z poczynionych przez organy obu instancji ustaleń wynika, że dochód rodziny skarżącego w roku 2012 wyniósł 6.341,88 zł (6.341,88 zł : 12 miesięcy = 528,49 zł), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 264,25 zł miesięcznie, a nie jak błędnie wskazały organy 396,37 zł miesięcznie. Stwierdzone uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ w obu przypadkach miesięczny dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty ustawowego kryterium dochodowego z art. 5 ust. 2 u.ś.r., uprawniającej do przyznania zasiłku rodzinnego. Z akt sprawy wynika ponadto, że w przypadku skarżącego spełnione zostały przesłanki do przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 11a ust. 1 pkt 1 u.ś.r.), z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 13 u.ś.r.) oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015. Podsumowując sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z przepisami obowiązującego prawa i brak jest podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego. Z tych wszystkich powodów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. k.ż.