II SA/Łd 370/04
WyrokWSA w Łodzi2005-02-15
Skład orzekający: Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek dla sieroty zupełnej powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli jest on zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dodatek dla sieroty zupełnej, mimo zwolnienia z podatku dochodowego, powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej definiuje dochód na potrzeby tej ustawy odrębnie od przepisów podatkowych, wliczając do niego wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszone jedynie o ściśle określone obciążenia, wśród których nie ma dodatku dla sieroty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt B.B. w domu pomocy społecznej. Organy administracji wliczyły do dochodu skarżącego rentę oraz dodatek dla sieroty zupełnej, co skutkowało ustaleniem miesięcznej odpłatności. Skarżący kwestionował wliczenie dodatku dla sieroty, argumentując, że jest on zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych i nie powinien być traktowany jako dochód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Sygn. akt: II SA / Łd 370 / 04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B.B., od decyzji Nr [...], z dnia [...], wydanej przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z upoważnienia Starosty Powiatu [...], w sprawie zmiany decyzji Nr [...] z dnia [...], zmieniającej odpłatność za pobyt B.B. w domu pomocy społecznej oraz ustalenia od dnia l stycznia do dnia 28 lutego 2003 roku miesięcznej odpłatności w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej, jednak nie więcej niż 70 % dochodu strony wynoszącego 968,71 złotych, to jest 678,10 złotych, a także ustalenia od dnia l marca 2003 roku miesięcznej odpłatności w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej, jednak nie więcej niż 70 % dochodu strony wynoszącego 1.002,94 złotych, to jest 702,06 złotych, działając na podstawie art. 35 ust. l pkt l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...], Nr [...] organ I instancji zmienił swoją wcześniejszą decyzję zmieniającą odpłatność za pobył B.B. w domu pomocy społecznej wydaną w dniu [...], Nr [...] oraz ustalił od dnia l stycznia do dnia 28 lutego 2003 roku miesięczną odpłatności w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej, jednak nie więcej niż 70 % dochodu strony wynoszącego 968,71 złotych, to jest 678,10 złotych, a także ustalił od dnia l marca 2003 roku miesięczną odpłatności w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej, jednak nie więcej niż 70 % dochodu strony wynoszącego 1002.94 złotych, to jest 702,06 złotych. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji powołując się na treść art. 2a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wyjaśnił stronie co należy rozumieć przez "dochód rodziny" i wskazał, iż zgodnie z tym przepisem do dochodu B.B. należy zaliczyć rentę oraz dodatek dla sieroty, pomniejszone o obciążenia wynikające z art. 2a ust. l pkt 2 ustawy. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił sposób wyliczenia odpłatności za pobyt B.B. w domu pomocy społecznej i ustalił wysokość tej odpłatności jak w sentencji zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył B.B., podnosząc, iż organ I instancji bezpodstawnie odebrał odwołującemu się kwotę 182,00 złotych, ponieważ dodatek dla sieroty został bezzasadnie wliczony do jego dochodu, a ponadto podniósł, iż B.B. jest sierotą, a nie rodziną, jak stwierdził to organ I instancji. Ponadto odwołujący się wskazał kilka przepisów, z których wywodzi, iż organ I instancji nie miał prawa włączyć dodatku dla sierot do dochodu B.B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując sprawę doszło do przekonania, iż zgodnie z przepisem art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej – obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji – pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby takiej jak skarżący, a więc pełnoletniej i posiadającej dochód ustala się zgodnie z postanowieniem przepisu art. 35 ust. l pkt l w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 4 ust. l pkt l (stanowiącej kryterium dochodowe osoby gospodarującej samotnie). Opłata ta nie może być jednak wyższa niż 70 % dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej.
Ponieważ w przypadku B.B. opłata ustalona w wysokości 200% kwoty określonej w art. 4 ust l pkt l przekraczałaby 70 % jego dochodu, organ ustalił odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości nie przekraczającej 70 % dochodu, a sposób wyliczenia matematycznego został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego, według art. 2a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przez "dochód" rozumie się sumę miesięcznych dochodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z materiału dowodowego sprawy wynika ,iż dochodem B.B. są od stycznia do lutego 2003 roku: renta w wysokości 826,81złotych i dodatek dla sieroty zupełnej w wysokości 256,80 złotych, zatem wysokość dochodu brutto wynosi 1.083,61złotych, a po dokonaniu potrąceń zgodnie z art. 2 a ust.1 pkt 2 ustawy dochód wynosi 968,71 złotych. Zatem opłata za pobyt w domu pomocy społecznej w okresie od l stycznia do 28 lutego 2003 roku, w wysokości 70 % tego dochodu stanowi kwotę 678,10 złotych.
Dalej organ podniósł, iż z uwagi na waloryzację rent i emerytur od marca 2003 roku uległa zmianie wysokość dochodu strony, który brutto wynosił 1.123,73złotych. W jego skład weszła renta w wysokości 857,40 złotych oraz dodatek dla sieroty zupełnej w kwocie 266,33 złotych. Stosując ponownie zasadę określoną w art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy dochód netto wyniósł 1.002,94 złotych. Zatem od marca 2003 roku opłata za pobyt B.B. w domu pomocy społecznej wynosi 70 % tego dochodu i stanowi kwotę 702,06 złotych.
W dacie orzekania przez organ odwoławczy przepis art. 35 ust. l pkt l zastosowany przez organ I instancji został zmieniony przepisem art. 54 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966). Zmiana ta obowiązuje od dnia l stycznia 2004 roku. W myśl art. 35 ust.3 pkt l w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, w wysokości nie więcej niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich opłatę tę wnosi przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka w wysokości nie większej niż 70 % tego dochodu. Zdaniem organu zmiana brzmienia przepisu nie ma jednak wpływu na wysokość ustalonej przez organ I instancji odpłatności.
Organ wskazał również, iż zgodnie z przepisem art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem l stycznia 2004 roku oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem l stycznia 2004 roku ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach .W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie należy zastosować zasady określone w przepisie art. 35 ust. l pkt l, przed zmianą ustawy o pomocy społecznej.
Organ odwoławczy wskazał nadto, iż podstawę prawną ustalania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej stanowią wyłącznie przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej. Nie mają więc zastosowania powołane w odwołaniu przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zwłaszcza art. 141 ust.3 tej ustawy. Przepis ten dotyczy ustalania w postępowaniu egzekucyjnym kwot wolnych od potrąceń dla rent i emerytur wskazując, że wyłączone od tych potrąceń są zasiłek rodzinny i dodatek dla sierot zupełnych, co nie oznacza, iż osoba, której zaskarżona decyzja dotyczy nie jest zobowiązana do ponoszenia opłaty określonej w decyzji.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę organowi I instancji, iż w sentencji zaskarżonej decyzji ustalił miesięczną odpłatność błędnie wskazując, iż wynosi ona 200 % kwoty określonej w art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej, zamiast wskazać, iż wynosi ona 200% kwoty określonej w art. 4 ust. l pkt l . Organ wskazał natomiast, iż zasada ustalania tej odpłatności jest zawarta w przepisie art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na to, iż błąd ten nie miał żadnego wpływu na ustalenie wysokości opłaty, a tym samym nie miał wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do jego wskazania.
W dniu 23 marca 2004 roku skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł B.B. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 21 ust, l pkt. 64 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z upoważnienia Starosty Powiatu [...] w sprawie zmiany decyzji z dnia [...], Nr [...] zmieniającej odpłatność za pobyt B.B. w domu pomocy społecznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Skarżący podniósł, iż zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z art. 35 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Z tezą tą skarżący zgadza się całkowicie. Miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby takiej jak skarżący, a więc pełnoletniej i posiadającej dochód, ustala się zgodnie z treścią przepisu art. 35 ust. l pkt l, w wysokości 200 % kwoty określonej w art. 4 ust. l pkt l (stanowiącej kryterium dochodowe osoby gospodarującej samotnie), opłata ta nie może być jednak wyższa niż 70 % dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. Z tą tezą skarżący zgadza się również.
Dalej skarżący podniósł, iż według art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przez dochód rozumie się sumę miesięcznych dochodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż dochodem skarżącego są od stycznia do lutego 2003 roku renta w wysokości 826,81 złotych i dodatek dla sieroty zupełnej w wysokości 256,80 złotych. Zatem wysokość dochodu brutto skarżącego wynosi l 083,61 złotych, a po dokonaniu potrąceń zgodnie z art. 2 a ust. 2 ustawy, dochód ten wynosi 968,71 złotych. Tym samym opłata za pobyt w domu pomocy społecznej w tym okresie, w wysokości 70 % tego dochodu stanowi kwotę 678,l0 złotych. Z uwagi na waloryzację rent i emerytur od marca 2003 roku uległa zmianie również wysokość dochodu strony, która brutto wynosi l.123,73 złotych. W jego skład wchodzi renta w wysokości 857,40 złotych oraz dodatek dla sieroty zupełnej w kwocie 266,33 złotych. Stosując ponownie zasadę określoną w art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy dochód netto wynosi 1002,94 złotych. Zatem od marca 2003 roku opłata za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej wynosi 70% tego dochodu i stanowi kwotę 702,06 złotych. Organy obu instancji uznały, iż w skład tego dochodu wchodzi dodatek dla sierot zupełnych.
Zdaniem skarżącego uznanie to jest niezgodne z prawem. Z mocy art. 21 ust l pkt 64 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dodatki do rent rodzinnych dla sierot zupełnych, wypłacone na podstawie odrębnych przepisów wolne są od tego podatku. Zdaniem skarżącego uprawniona jest teza, iż ustawodawca w definicji dochodu, o której mowa art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jego zakresem objął jedynie przychody wchodzące w skład dochodu opodatkowanego tym podatkiem. Świadczy o tym sformułowanie zapisu: "pomniejszoną o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych". Zgodnie z treścią art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do dochodu nie zalicza się przychodów, o których mowa w art. 21 ustawy, a więc przychodu z tytułu dodatku dla sieroty.
W ocenie skarżącego dodatku dla sierot, jako objętego dyspozycją art. 21 ust l pkt. 64 ustawy podatkowej nie można traktować jako dochód, którego wysokość pomniejszyć można o podatek dochodowy. Ubiegając niejako ewentualną argumentację, iż sformułowanie to dotyczy obowiązku brania pod uwagę dochodu zobowiązanego w wysokości netto skarżący wskazał, iż wówczas przepis ten brzmiałby: "sumę osiągniętego przez poszczególnych członków rodziny dochodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przy pomniejszeniu go o należny podatek dochodowy w tej części w jakiej od podatku nie jest on zwolniony".
Skarżący wskazał też na fakt, iż "ustawodawca chcąc uznać przedmiotowy za dochód członka rodziny traktuję w sposób odrębny i nie zaliczając go do dochodu – przepis art. 2 a ust b l pkt. 2 b ustawy o pomocy społecznej przywołując go wprost". Zdaniem skarżącego stanowi to argument per analogia o zasadności tezy, iż dodatku tego do dochodu członka rodziny w rozumieniu art. 2 a ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zaliczać nie należy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: u.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.).
Organy administracyjne działające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały w przepisach art. 2 a ust. l pkt 2, art. 35 ust. l pkt l ustawy a dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 ze zm) podstawę prawną do wydania kwestionowanych decyzji. Nadto organ II instancji zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję wyczerpująco umotywował.
Analizę niniejszej sprawy wypada rozpocząć od przybliżenia treści przepisu art. 2a ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 ze zm.), bowiem kwestia sporna istniejąca w niniejszej sprawie ogranicza się do sposobu rozumienia pojęcia "dochodu" uzyskiwanego przez osobę korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej.
Przywołany powyżej przepis art. 2a ust. 1 pkt 2 stanowi, iż ilekroć w dalszych przepisach tejże ustawy jest mowa o "dochodzie rodziny" – oznacza to sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
2) składki z tytułu ubezpieczeñ: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób,
3) jednorazowe pieniężne œwiadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze,
4) kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego.
Z powyższego zapisu ustawy wyprowadzić można konkluzję dwojakiej natury. Ze stwierdzenia: "ilekroć w dalszych przepisach tejże ustawy jest mowa o dochodzie rodziny" wynika jasno, iż ustawodawca na potrzeby ustawy o pomocy społecznej opracował "własny" słownik pojęciowy. Oznacza to, iż określone kategorie znaczeniowe pojęć prawnych użytych w tekście tej ustawy mogą różnić się od takich pojęć użytych w tekstach innych ustaw. Co więcej, użycie przez ustawodawcę w tekście ustawy przytoczonego powyżej stwierdzenia wskazuje wręcz jednoznacznie na to, iż ustawodawca w tej ustawie odszedł od znanych z innych ustaw pojęć znaczeniowych i inaczej te pojęcia skonkretyzował (zdefiniował) na potrzeby omawianej ustawy.
Taki sposób tworzenia prawa jest często stosowany przez ustawodawcą i nie sposób odnieść się do niego krytycznie, zwłaszcza w sytuacji tworzenia prawa o szczególnym charakterze (a tak jest w wypadku ustawy o pomocy społecznej) albo gdy ustawa odnosi się do kategorii pojęć używanych w języku potocznym (jak chociażby do pojęcia "dochód"). Tak więc z aksjologicznego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie, aby pojęcie dochodu było zdefiniowane na gruncie omawianej ustawy o pomocy społecznej inaczej niż chociażby w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zm.), czy też w ustawie z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 54, poz. 654 ze zm.). Pomimo tego, iż na gruncie owych ustaw różnie określono pojęcie "dochodu", to jednak ustawy te znajdują się w tym samym systemie prawa i są ze sobą niesprzeczne, a to na skutek – między innymi – tego, iż regulują odmienną materię prawną i skierowane są do innego kręgu adresatów.
Nie można zatem zgodzić się z tezą skarżącego, iż pojęcie dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej winno być interpretowane w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w szerszym zakresie niż to wynika z treści art. art. 2a ust. 1 pkt 2. Przepis ów stanowi jednoznacznie, iż dochodem jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona między innymi o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z analizy powyższego zapisu ustawy jasno wynika, iż składniki dochodu obciążone podatkiem dochodowym wlicza się do dochodu po pomniejszeniu o ów podatek (a więc w tak zwanej wysokości netto), natomiast składniki dochodu wolne od podatku dochodowego wliczane są do dochodu w całości.
Podobnie sprawa przedstawia się ze składnikami dochodu obciążonymi składkami z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Składniki dochodu obarczone owymi składkami wlicza się na gruncie ustawy o pomocy społecznej do dochodu po pomniejszeniu o owe składki. Natomiast składniki dochodu wolne od owych obciążeń wlicza się w całości. Taki sposób konstruowania pojęcia dochodu na gruncie regulacji prawnych o charakterze pomocy społecznej jest logiczny i racjonalny.
Drugim wnioskiem płynącym z lektury przywołanego powyżej przepisu art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jest ten, iż ustawodawca w sposób świadomy pominął wśród pomniejszeń dochodu – w takiej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący – kwotę z tytułu, który nie jest obciążony podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powyższy wniosek staje się oczywisty, gdy weźmie się pod uwagę zapis tegoż przepisu stanowiący, iż kwota dochodu podlega pomniejszeniu między innymi o kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób. Gdyby koncepcja interpretacji omawianego przepisu lansowana przez skarżącego miała jakiekolwiek uzasadnienie zbędne byłoby przywoływanie przez ustawodawcę wśród pomniejszeń dochodu niektórych tylko składników tego dochodu nie obciążonych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jeśli jednak ustawodawca takim specyficznym wyłączeniem się posługuje, to stoi to w oczywistej opozycji do tego co twierdzi skarżący.
Konsekwentne posługiwanie się zaprezentowaną przez skarżącego interpretacją prawa musi prowadzić do wniosku, iż dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej winien być w każdym wypadku pomniejszony o wszystkie należności wymienione nie tylko w przepisie art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale również w przepisach art. 52 i art. 52a powyższej ustawy. Z taką interpretacją prawa nie sposób się natomiast pogodzić nie tylko z jurydycznego (a więc z punktu widzenia reguł interpretacyjnych) ale i ze społecznego punktu widzenia.
W tym stanie rzeczy uznać wypada, iż organy administracji prawidłowo nie tylko przywołały i zastosował przepis art. 35 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jako podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt skarżącego w domu opieki społecznej, ale również poprawnie ustaliły wysokość należności obciążającej skarżącego z tego tytułu, po uprzednim ustaleniu wysokości dochodu osiąganego przez skarżącego w poszczególnych okresach.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej (art. 151 p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło