II SA/Łd 376/06
WyrokWSA w Łodzi2006-07-13
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Renata Kubot–Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznawany na podstawie art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien być przyznany z wyrównaniem od daty wskazanej w tym przepisie (1 maja 2004 r.), niezależnie od daty złożenia wniosku o świadczenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznawany na podstawie art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien być przyznany z wyrównaniem od dnia 1 maja 2004 r., niezależnie od daty złożenia wniosku. Wykładnia celowościowa przepisu wskazuje, że nie jest on związany z datą złożenia wniosku o zasiłek rodzinny, a jego celem było ujednolicenie systemu świadczeń rodzinnych.Stan faktyczny
Z. S. złożył wniosek o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organy administracji przyznały dodatek, ale odmówiły przyznania go za miesiące maj i czerwiec 2004 r., powołując się na datę złożenia wniosku. Skarżący domagał się przyznania dodatku z wyrównaniem od 1 maja 2004 r., niezależnie od daty złożenia wniosku. Sprawa trafiła do WSA, a następnie do NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za miesiące maj i czerwiec 2004 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Renata Kubot–Szustowska, Protokolant asystent sędziego Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...] w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka za miesiące: maj i czerwic 2004 r.
W dniu 30 lipca 2004 roku Z. S. wystąpił do Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał Z. S. zasiłek rodzinny na dziecko na okres od 1 lipca 2004 roku do dnia 31 sierpnia 2005 roku w wysokości 43,00 zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka – A. S. na okres od dnia 1 lipca 2004 roku do dnia 30 kwietnia 2005 roku w kwocie 170,00 zł.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił decyzję z dnia [...] i orzekł o przyznaniu Z. S. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od dnia 1 lipca 2004 roku do dnia 30 kwietnia 2005 roku: od 1 listopada 2004 roku do 31 grudnia 2004 roku w kwocie 280,00 zł, od 1 stycznia 2005 roku do dnia 30 kwietnia 2005 roku w kwocie 170,00 zł oraz przyznał jednorazowo wyrównanie za okres od dnia 1 lipca 2004 roku do dnia 31 października 2004 roku w kwocie 440,00 zł.
Od powyższej decyzji Z. S. złożył odwołanie, w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie oraz wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka za miesiące maj i czerwiec 2004 roku.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracyjny drugiej instancji podniósł, iż zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci, do dnia wejścia w życie ustawy, świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 12 ust. 1 i 3 powołanej ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł na dziecko. W myśl art. 70 a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, a która do dnia 30 kwietnia 2004 roku pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku prawo do tego dodatku w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 roku. Dodatek nie może być niższy niż 170,00 zł na dziecko albo 250,00 zł na dziecko, o którym mowa w art. 12 ust. 4; dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2 nie może być wyższy niż 300,00 zł na dziecko. Osobie, o której mowa w ust. 1 wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka ustala się z uwzględnieniem wypłaconych po dniu 1 maja 2004 roku dodatków, o których mowa w art. 12. Wysokość dodatku ustala się z urzędu, po dołączeniu zaświadczenia o wysokości przysługującego w kwietniu 2004 roku świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zmiana decyzji w sprawie wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 nie wymaga zgody strony. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego jednym z warunków wymaganych do nabycia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest złożenie wniosku. Postępowanie w zakresie świadczeń rodzinnych stanowi postępowanie na wniosek uprawnionej osoby i datą wszczęcia postępowania będzie data złożenia wniosku w odpowiednim organie administracji. Dla organu będzie to podstawą przeprowadzenia postępowania i odpowiednio do poczynionych ustaleń wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym złożony został prawidłowo wypełniony wniosek wraz z kompletem potrzebnych dokumentów. Ponieważ Z. S. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego złożył w organie pierwszej instancji w dniu 30 lipca 2004 roku nabył prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia 1 lipca 2004 roku do dnia 30 kwietnia 2005 roku.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazał, iż nie kwestionuje wysokości wypłaty miesięcznej z tytułu dodatku do zasiłku rodzinnego, a jedynie okres, za jaki zostało mu przyznane powyższe świadczenie. W ocenie skarżącego wypłata dodatku powinna nastąpić, zgodnie z zasadami określonym w art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z wyrównaniem od dnia 1 maja 2004 roku, niezależnie od tego kiedy został złożony wniosek. Osoby, o których mowa w art. 70a ust. 1 wskazanej ustawy, za miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku otrzymują różnicę pomiędzy nową kwotą dodatku, a dotychczas otrzymywaną. Zdaniem skarżącego krzywdzące i niezrozumiałe jest zatem pozbawienie prawa do przedmiotowego świadczenia za miesiące maj i czerwiec 2004 roku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej, wniosło o jej oddalenie.
Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt II SA/Łd 44/05) stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego do czasu uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku.
W pisemnych motywach wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podniósł, że ustawą z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 192, poz. 1963), która weszła w życie w dniu 1 października 2004 roku, dodano do ustawy o świadczeniach rodzinnych między innymi art. 70a, który zmienił zasady przyznawania dodatków do zasiłku rodzinnego dla osób wymienionych w tym przepisie. Dokonując analizy przywołanego wyżej przepisu art. 70a ust. 1, w którego pierwszej części ustawodawca stanowi wprost, że przepis ten dotyczy osób, które nie otrzymywały po dniu 1 maja 2004 roku dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a jedynie świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a następnie wprowadza zapis: "ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku prawo do tego dodatku w wysokości 70% przysługującego w kwietniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego" Sąd uznał, iż zmiana przepisów, która weszła w życie z dniem 1 października 2004 roku i dotyczy osób otrzymujących świadczenia z funduszu alimentacyjnego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, obowiązuje z mocą wsteczną tj. od dnia 1 maja 2004 roku. W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis art. 70a zmienia zasady przyznawania świadczeń wynikające z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż przesuwa możliwość uzyskania świadczenia za okres wcześniejszy, z mocy samego prawa i to niezależnie od daty złożenia wniosku, maksymalnie począwszy od dnia 1 maja 2004 roku. Odmienna zaś wykładnia tego przepisu, w kontekście daty uchwalenia ustawy zmieniającej z dnia 30 lipca 2004 roku i daty jej wejścia w życie, to jest w dniu 1 października 2004 roku, byłaby zdaniem Sądu pozbawiona racjonalności, ponieważ skuteczne złożenie wniosku o świadczenie z tytułu samotnego wychowywania dziecka w podstawowej i w podwyższonej wysokości za miesiące maj – wrzesień 2004 roku nigdy nie byłoby możliwe, gdyż w tym czasie ustawa jeszcze nie obowiązywała. W rozpoznawanej sprawie uzasadniona jest więc teza, iż wypłata dodatku powinna nastąpić zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z wyrównaniem od 1 maja 2004 roku niezależnie od miesiąca, w którym wniosek został złożony, natomiast decyzja organu pierwszej instancji i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oparte zostały na podstawie art. 70 a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznały podwyższone świadczenie z tytułu samotnego wychowywania dziecka z wyrównaniem od miesiąca lipca 2004 roku. W ocenie Sądu doszło zatem do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez niewłaściwe zastosowanie art. 70 a ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych, a tym samym pozbawiono świadczenia osobę uprawnioną.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2005 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło skargę kasacyjną, w której zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie skargi lub uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, podniosło następujące zarzuty:
- naruszenie prawa materialnego:
a) art. 70 a ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie obowiązującej przy przyznawaniu zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych zasady, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami oraz przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że można nabyć uprawnienie do dodatku w podwyższonej wysokości za okres, w którym strona nie posiadała uprawnienia do zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych, a zatem, że nie ma związku pomiędzy zasiłkiem rodzinnym a dodatkami,
b) art. 70 a ust. 1 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię i pominięcie związku między uprzednim otrzymywaniem dodatku w rozumieniu art. 12 tej ustawy, a więc decyzją o przyznaniu świadczenia i okresem z nim związanym oraz możliwością przyznania dodatku w rozumieniu art. 70a ust. 1 powołanej ustawy;
- naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa prze błędne przyjęcie, iż w rozpoznawanej sprawie ma miejsce rażące naruszenie prawa, gdy rażące naruszenie prawa ma miejsce jedynie w sytuacji, w której doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a nie w wypadku ewentualnego błędu w wykładni, co uzasadniałoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.,
b) art. 135 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że norma ta w tym przypadku może mieć zastosowanie, zwłaszcza, że jej powołanie nie przystaje do sentencji wyroku,
c) art. 138 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez oczywistą sprzeczność pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem,
d) art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez błędne przyjęcie - przy założeniu, że ma miejsce rażące naruszenie prawa - iż wadą tą obarczona jest tylko decyzja organu odwoławczego,
e) art. 152 w związku z art. 134 § 2 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony, bowiem orzeczenie, że decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego nie daje podstaw organowi administracji do wypłaty dodatku, do czasu uprawomocnienia się wyroku, nadto pozbawia stronę tego dodatku - przy czym w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane na czas określony, orzekanie w tym zakresie wydaje się bezprzedmiotowe,
f) art. 134 § 1 w związku z art. 138 p.p.s.a. przez błędne oznaczenie przedmiotu postępowania, a następnie wydanie wyroku, którego sentencja jest wadliwa, bowiem skoro orzeczono w części to koniecznym jest także rozstrzygnięcie o pozostałym zakresie, a taka sytuacja nie miała miejsca.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 7 marca 2006 roku (sygn. akt I OSK 990/05) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Podzielając stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną, NSA wskazał na istnienie rozbieżności pomiędzy treścią sentencji wyroku a jego uzasadnieniem, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sentencji wyroku orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stwierdził nieważność w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zatem, komparacja i sentencja zaskarżonego wyroku zdają się wskazywać na niezrozumienie zakresu rozstrzygnięcia podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...]. Decyzją bowiem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił decyzję z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], a więc decyzję rozstrzygającą jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Przedmiotem zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji był zatem jedynie dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż treść normy prawnej zawartej w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest oczywista. Przepis ten bowiem nie odpowiada wprost na pytanie o zależność pomiędzy prawem do dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości określonej w tym przepisie a chwilą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. Wzajemną relację pomiędzy przepisem art. 24 ust. 2 i art. 70 a ust.1 ustawy o świadczeniach można ustalić, zdaniem NSA dopiero w drodze wykładni celowościowej. Błąd natomiast w wykładni dokonanej przez organ administracji publicznej nie może zostać uznany przez Sąd jako rażące naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odwołując się do treści art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz art. 70 a ust. 1 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 roku nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 roku, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612,00 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki, o których mowa w art. 70a ust. 2. W ocenie Sądu dokonując interpretacji przepisu art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy mieć na uwadze cel wprowadzenia tego przepisu, który przemawia za przyjęciem tezy, iż w tym przypadku nie można mówić o związaniu dodatku z art. 70a z zasiłkiem rodzinnym i okresem jego pobierania jak i datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. Sąd pierwszej instancji zajął zatem trafne stanowisko, że data złożenia przez skarżącego wniosku o zasiłek rodzinny pozostaje bez wpływu na ustalenie prawa do świadczenia przewidzianego w art. 70 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten w związku z art. 190 powołanej ustawy, stosowany jest odpowiednio w sytuacji, gdy uwzględniając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Oznacza, to iż dokonując badania zasadności wniesionej skargi, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadniony uznano zarzut naruszenia art. 138 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazując na istnienie rozbieżności pomiędzy treścią sentencji wyroku a jego uzasadnieniem. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sentencji wyroku orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stwierdził nieważność w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił decyzję z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Natomiast decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], a więc decyzję rozstrzygającą jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zatem jedynie dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Podzielając zarzut strony wnoszącej skargę kasacyjną dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez błędne przyjęcie, iż w rozpoznawanej doszło do rażącego naruszenia prawa przez niewłaściwe zastosowanie art. 70 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż treść wskazanej normy prawnej nie jest jasna i oczywista, ponieważ z przepisu tego nie wynika wprost, jaka jest zależność pomiędzy prawem do dodatku do zasiłku rodzinnego a chwilą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego, tak więc jego naruszenie nie może nosić znamion rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w powołanych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie skarżący – Z.S. nie kwestionował swego uprawnienia do otrzymywania dodatku, ani jego wysokości, domagał się jedynie uznania prawa do dodatku za miesiące maj i czerwiec 2004 roku, które poprzedzały miesiąc, w którym złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Zgodnie natomiast z treścią art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługiwał matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie zaś do treści art. 70 a ust. 1, osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, która do dnia 30 kwietnia 2004 roku pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku prawo do dodatku w wysokości 70% przysługującego w kwietniu 2004 roku świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Zatem, osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 roku nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 roku, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612,00 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki, o których mowa w art. 70 a ust. 2 ustawy.
Artykuł 70 a dodany z dniem 1 października 2004 roku przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 192, poz. 1963) miał na celu ujednolicenie systemu świadczeń pieniężnych o charakterze rodzinnym, przy zachowaniu określonych uprawnień. Wskazać bowiem należy, iż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 1974 roku o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991r., Nr 45, poz. 200 ze zm.). Ustawa o świadczeniach rodzinnych rozwiązując fundusz alimentacyjny wprowadziła w to miejsce świadczenia dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Dokując zaś ustalenia wzajemnej relacji pomiędzy art. 24 ust. 2 i art. 70 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odwołać się zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego do wykładni celowościowej. Mając zatem na uwadze cel wprowadzenia przepisu art. 70 a powołanej ustawy należy wskazać, że nie występuje związanie dodatku, o którym mowa a art. 70 a z zasiłkiem rodzinnym, okresem jego pobierania i datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. Data złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego w tym przypadku pozostaje bowiem bez wpływu na ustalenie prawa do świadczenia określonego w art. 70 a powołanej ustawy.
Przedstawione stwierdzenia zamieszczone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczyły zatem w istocie kierunek postępowania w sprawie. Wypłata dodatku z tytułu samotnego wychowywania powinna nastąpić zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyrównaniem od dnia 1 maja 2004 roku.
W tym stanie rzeczy, Sąd stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za miesiąc maj i czerwiec 2004 roku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło