II SA/Łd 379/10
WyrokWSA w Łodzi2010-06-11
Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej została wydana prawidłowo, w szczególności czy organ miał obowiązek poinformować beneficjenta o nieprawidłowościach i czy zastosowanie sankcji było uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracji nie dopełnił obowiązku poinformowania strony o stwierdzonych nieprawidłowościach w realizacji przedsięwzięć w terminie ich realizacji, co naruszało zasady postępowania administracyjnego. Ponadto organ nie uwzględnił faktu usunięcia tych nieprawidłowości przez skarżącą oraz nie wykazał przesłanek do zastosowania sankcji przewidzianych w rozporządzeniu. W konsekwencji decyzja o uchyleniu pomocy finansowej została wydana z naruszeniem prawa i została uchylona.Stan faktyczny
R. H. otrzymała decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. Po kontroli organ stwierdził nieprawidłowości w realizacji przedsięwzięć, w tym mniejszą powierzchnię płyty gnojowej i brak filtrów w ujęciu wody, co skutkowało uchyleniem decyzji o przyznaniu pomocy. Skarżąca twierdziła, że usunęła nieprawidłowości i nie została poinformowana o konieczności ich usunięcia w terminie realizacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 roku przy udziale – sprawy ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz R. H. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] o uchyleniu w całości decyzji własnej z dnia [...], nr [...] o przyznaniu R. H. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.), pkt 9.8: "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej", pkt 11.11.2. "Zasady szczegółowe w zakresie stosowania sankcji" - obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. nr 56, poz. 958), § 3 pkt 1 – 3, § 5 ust. 1 i ust. 3, § 6 ust. 2, § 7 ust. 1, § 9 ust. 1 – 3, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 17, poz. 142 ze zm.).
W uzasadnieniu organ administracji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał R. H. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. R. H. zobowiązała się do zrealizowania następujących przedsięwzięć: wyposażenia gospodarstwa rolnego w płytę gnojową o powierzchni 24,45 m2, zbiornika na gnojówkę o pojemności 19,56 m3, przygotowania ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz do przechowywania mleka na 5 stanowiskach, zainstalowania dojarki, schładzalnika mleka, umywalki wraz z podgrzewaczem wody oraz wyposażenia gospodarstwa w ujęcie wody, osiągnięcia przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie minimum 4 EJW.
W dniu 6 lutego 2007r. R. H. złożyła oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W tym samym dniu złożyła również oświadczenie, iż kupiła schładzalnik o pojemności 500 litrów, czyli większej aniżeli określiła to w planie (200 litrów), gdyż zwiększyła stado krów mlecznych.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 marca 2007r. organ pierwszej instancji stwierdził, że przedsięwzięcie polegające na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w ujęcie wody zostało zrealizowane w ten sposób, iż doprowadzono wodę do budynku, jednakże nie zainstalowano filtrów. Ustalono ponadto, że strona zrealizowała płytę gnojową o powierzchni 22,73 m2, czyli o powierzchni mniejszej aniżeli zadeklarowana we wniosku – 24,45 m2. W dniu 26 czerwca 2007r. R. H. złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż płyta gnojowa została wykonana zgodnie z planem, który opracował uprawniony projektant i kierownik budowy o specjalności architektonicznej i konstrukcyjno – budowlanej. Woda natomiast została podciągnięta z sieci do obory i do pomieszczenia na mleko. Filtry do wody nie zostały zainstalowane, bowiem nie została o takiej konieczności powiadomiona. Do pisma tego załączyła projekt płyty gnojowej.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 17, poz. 142 ze zm.) uchylił w całości decyzję własną z dnia [...], nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
W odwołaniu od tej decyzji R. H. podniosła, iż nieścisłości związane z realizacją płyty gnojowej wynikały z dostawy przez wytwórcę mniejszej ilości betonu. Obecnie płyta gnojowa została wykonana zgodnie z parametrami określonymi we wniosku o przyznanie dotacji. Odnosząc się natomiast do kwestii dostosowania gospodarstwa do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla przechowywania mleka, wyjaśniła, iż pomieszczenie wyposażono w umywalkę z podgrzewaczem wody oraz zamontowano niezbędne flirty na sieci wodociągowej. Wykonano także płytki ścienne i podłogowe. Obecnie pomieszczenie spełnia wszelkie normy sanitarne.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając dodatkowo, że beneficjentka złożyła nieprawdziwe oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, co skutkuje koniecznością zastosowania sankcji określonej w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r.
Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Łd 1103/07 orzekł o jej uchyleniu.
Według Sądu organy orzekające w sprawie nie udowodniły jednoznacznie, że R. H. w skutek poważnego zaniedbania, złożyła fałszywą deklarację. W rezultacie zaś, co najmniej przedwcześnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r.
Rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przypomniał rodzaje przedsięwzięć, które miała zrealizować beneficjentka. Termin na realizację tego przedsięwzięcia wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, czyli doręczenia decyzji to jest od dnia 15 marca 2006r. do dnia 15 marca 2007r. Natomiast przedsięwzięcie mające na celu dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych winno zostać zrealizowane do dnia 31 lipca 2008r. Pierwotny termin 31 grudnia 2007r. został bowiem wydłużony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2008r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 9, poz. 55). Z przedstawionych przez wnioskodawczynię w dniu 10 października 2007r. dokumentów wynika, iż w dniu 31 sierpnia 2007r. nabyła ona 1m3 betonu towarowego, natomiast w dniu 10 września 2007r. zakupiła produkty stanowiące elementy ujęcia wody, w tym naczynie filtra i wkłady do filtra. Zakup tychże produktów nastąpił po dniu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Na tej podstawie można więc przyjąć, iż całkowite zakończenie realizacji wszystkich zadeklarowanych w planie dostosowania przedsięwzięć nastąpiło po dniu złożenia wyżej wspomnianego oświadczenia, a co istotne, zakończenie realizacji przedsięwzięcia dostosowującego gospodarstwo produkcyjne w zakresie ochrony zdrowia do wymagań weterynaryjnych, nastąpiło po upływie 12 – miesięcznego terminu przewidzianego na wykonanie zadeklarowanych w planie przedsięwzięć. Zgromadzone w sprawie dowody są wystarczające, by przyjąć, że R. H. nie zrealizowała w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Tym samym zgodnie z § 10 ust. 1 w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia druga rata płatności nie powinna zostać wypłacona, zaś pierwsza rata płatności winna podlegać zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przedsięwzięcie polegające na doprowadzenia ujęcia wody nie zostało w pełni zrealizowane. Kompletne zakończenie tego przedsięwzięcia nastąpiło dopiero w dniu 10 września 2007r. Stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2008r. organ stwierdził brak podstaw do zastosowania sankcji przewidzianych w przepisie art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. WE L 153/30, z 30.4.2004).
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów strony, iż nie została należycie poinformowana o konieczności zainstalowania filtrów do wody, organ odwoławczy wskazał, że wyposażenie gospodarstwa w dane urządzenie, polegać powinno na jego zainstalowaniu, montażu lub dokonaniu innych czynności niezbędnych do prawidłowego korzystania z urządzenia, tak jak stanowi o tym § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2004r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych (Dz.U. nr 188, poz. 1946 ze zm.).
Przedsięwzięcie określone w § 5 ust. 3 pkt 2 lit. c rozporządzenia, polegające na wyposażeniu gospodarstwa w ujęcie wody ma na celu zapewnienie przede wszystkim wody odpowiedniej jakości w budynku inwentarskim. Tak zdefiniowany cel pomocy precyzuje kierunki inwestycji, którymi są przedsięwzięcia polegające na wyposażeniu gospodarstwa produkcyjnego w studnię lub urządzenie oczyszczające wodę. Podłączenie budynku do sieci wodociągowej, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie powinno być traktowane na równi z wyposażeniem gospodarstwa w ujęcie wody. Pomimo tego, że pojęcie "ujęcie wody" nie znajduje bezpośredniego odzwierciedlenia w aktach prawnych, to pojęcie "sieć wodociągowa" zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. nr 72, poz. 747 ze zm.), zaś pojęcie "urządzeń wodociągowych" w jej art. 2 pkt 16. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (Monitor Polski 2004r. nr 56, poz. 958) w sytuacji, gdy przedsięwzięcie mające na celu spełnienie danego standardu nie będzie odpowiadać parametrom technicznym, wymaganym w odpowiednich aktach prawnych lub przedsięwzięcie nie zostanie wykonane w przewidzianym terminie (bez uzasadnionej przyczyny), powinno nastąpić wstrzymanie płatności oraz konieczność zwrotu otrzymanych do tego czasu płatności.
Na powyższą decyzję R. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. § 6 ust. 2 w zw. z § 3 pkt 3 oraz § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 18 stycznia 2005r. (Dz.U. nr 17, poz. 142 ze zm.) w zakresie, w jakim organ przyjął, iż realizacja przedsięwzięć określonych przez skarżącą w planie dostosowanie nastąpiła z przekroczeniem terminów;
2. art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie jej o konieczności usunięcia nieprawidłowości zauważonych przez organ jeszcze w czasie trwania terminu do zrealizowania przedsięwzięcia;
3. art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niedotrzymanie terminu do rozpatrzenia odwołania;
4. art. 162 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w terminie dopełniła czynności określonych w decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż obowiązkiem organu, co stwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r., było poinformowanie jej o stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowościach i wezwanie do ich niezwłocznego usunięcia, zwłaszcza że organ powziął o nich wiadomość w terminie otwartym do realizacji obu przedsięwzięć. Brak informacji o konieczności zainstalowania filtrów bez wątpienia w znaczący sposób wpłynął na ukształtowanie jej praw i obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 13 marca 2009r., sygn. akt II SA/Łd 1008/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Łd 1103/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił uwagę na fakt, że kontrola na miejscu w dniu 9 marca 2007r. (w wyniku której organ stwierdził nieprawidłową realizację ujęcia wody z powodu niezainstalowania odpowiednich filtrów) została przeprowadzona przed upływem terminu do realizacji przedsięwzięcia (to jest przed dniem 15 marca 2007r.). Po powzięciu informacji o wadliwym wykonaniu inwestycji, organ zobligowany był do poinformowania skarżącej w trybie art. 9 k.p.a. o występujących nieprawidłowościach oraz ich skutkach. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji nie podjął żadnych czynności, by konwalidować błędy popełnione przez organ pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2010r., sygn. akt II GSK 490/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe orzeczenie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził, że w składzie sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brali udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy - art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skutkuje nieważnością tego postępowania, a to zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek brać pod rozwagę z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).
Ponadto sąd zobowiązany jest uwzględnić unormowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie aktualne pozostają zatem rozważania i zalecenia sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r. w sprawie II SA/Łd 1103/07.
Po uchyleniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2009r., ponownej kontroli sądu podlega decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...], którą utrzymał on w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...]. Rozstrzygnięciem tym z kolei organ I instancji na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 17, poz. 142 ze zm.) uchylił w całości decyzję własną z dnia [...], nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
Sąd wyraził wówczas pogląd o nietrafności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 72 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, zobowiązując do ustalenia, czy może on mieć zastosowanie w stosunku do R. H. Organ, stosując się do tego zalecenia, zaniechał powoływania tego przepisu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2005 r.), dalej powoływane jako rozporządzenie.
Ponadto sąd podkreślił, że organy w ogóle nie wzięły pod uwagę faktu, że skarżąca po powzięciu wiadomości o nieprawidłowościach w realizacji przedsięwzięć usunęła owe nieprawidłowości. A nadto, ze nie wynikły one z ej złej woli.
Jako podstawę uchylenia decyzji przyznającej R. H. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa do standardów UE organy wskazały zamontowanie płyty gnojowej o powierzchni mniejszej o 1,73 m2 , niż zgłoszona we wniosku ( pow. zgłoszona 24,45 m2 _ pow. wykonana 22,73 m2) oraz niezamontowanie filtrów w ujęciu wody w oborze. Niesporne jest również, ze termin montażu płyty gnojowej upływał z dniem 31 grudnia 2007r., zaś termin realizacji ujęcia wody z dniem 15 marca 2007r.
Skarżąca zobowiązała się do wykonania kilku przedsięwzięć, określonych w § 5 rozporządzenia. Nawet gdyby przyjąć, że istotnie jedynie skarżącą obciąża niedostateczne wykonanie ujęcia wody, to organ winien rozważyć, czy winno to pociągać za sobą konsekwencje w odniesieniu do całego planu dostosowania. Wnioskodawca bowiem w istocie zobowiązuje się do dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych. Taki jest cel dopłat określony w rozporządzeniu. Środkiem, służącym do realizacji tego celu są określone właśnie w § 5 przedsięwzięcia. Z kolei § 10 przewiduje konsekwencje niezrealizowania przedsięwzięcia. Jednakże biorąc pod uwagę unormowania rozporządzenia, zawarte w § 5 regulacje, specyfikujące poszczególne rodzaje przedsięwzięć, wydaje się celowym rozważnie, czy ewentualne zastosowanie skutków przewidzianych w § 10 nie należałoby odnieść do każdego z przedsięwzięć osobno.
Skarżąca zobowiązała się do zrealizowania kilku przedsięwzięć, które wszystkie miały doprowadzić do spełnienia standardów higienicznych i wymogów weterynaryjnych przewidzianych dla obór mlecznych. Powiadomiła o zrealizowaniu wszystkich przedsięwzięć miesiąc przed upływem terminu.
Umknęło uwadze organów, że skarżąca zrealizowała pierwsze z przedsięwzięć przed upływem terminu o realizacji. Poza sporem jest, że termin wykonania tej inwestycji upływał z dniem z dniem 31 grudnia 2007r. według wówczas obowiązujących przepisów § 6 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia). Zatem płyta gnojowa została założona w istocie w przysługującym jej terminie. Skarżąca dokonała bowiem korekty jej wymiarów do września 2007r. Organy nie kwestionują tego faktu, akcentując jednakże fakt, iż w dacie zgłoszenia realizacji zobowiązań płyta została wykonana niezgodnie z planem. Organ po pierwsze nie zweryfikował wyjaśnień skarżącej, że płyta została wykonana zgodnie z fachowym, projektem, co mogło świadczyć o braku świadomości o po stronie skarżącej nieprawidłowościach. Po drugie nie wezwał beneficjentki w ogóle do korekty wykonania płyty. Skarżąca zaś, gdy tylko powiadomiono ją o wadliwościach – niestety w toku postępowania zmierzającego do uchylenia dofinansowania – niezwłocznie je usunęła. Nieuwzględnienie faktu wykonania płyty gnojowej w terminie określonym dla jego realizacji stanowi o nieprawidłowym zastosowaniu § 10 rozporządzenia.
Ponadto nie uwzględniono, że skarżąca usunęła również braki w realizacji doprowadzenia ujęcia wody i zamontowała filtry. Ten brak usunięto wprawdzie już po upływie terminu, ale pomimo powiadomienia organu miesiąc przed upływem do realizacji tego przedsięwzięcia organ nie powiadomił R. H. o uchybieniu i nie wezwał do jego usunięcia. Nawet jeszcze po przeprowadzonej kontroli skarżąca miałaby czas na naprawienie błędów. Należy również podkreślić, że w decyzji przyznającej dotację zabrakło dokładnego wyjaśnienia obowiązków w zakresie montażu ujęcia wody w budynku inwentarskim. W szczególności nie spełnia tego wymogu ogólnikowe odesłanie do obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skarżąca z doręczonej jej decyzji winna powziąć wszelkie informacje dotyczące rygorów tego przedsięwzięcia, w konkretnym przypadku m.in. i o tym, że niezbędne jest zamontowanie filtrów. Jak już sąd podkreślał, ten brak w zakresie sprecyzowania obowiązków, jakie winna wykonać skarżąca powoduje, że nie może ostać się argument organów, iż skarżąca podpisała oświadczenie, iż znane są jej zasady przyznawania pomocy. Takie sformułowanie nie pełnia standardów.
Organy administracji w toku postępowania obowiązane są do informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sprawy (art. 9 k.p.a.). Prawo do informacji przewiduje także Europejski Kodeks Administracji, który w art. 10 ust. 3 stanowi, że w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą, dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie dotyczącą pożądanego rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega wątpliwości zdaniem sądu, że w kontrolowanym postępowaniu organy nie zachowały powyższych standardów. Sięgnięto do środków represji, jakim jest niewątpliwie uchylenie decyzji o przyznaniu płatności, bez wezwania skarżącej do sanowania błędów. Stanowi to w ocenie sądu naruszenie reguły zawartej w art. 8 k.p.a., nakazującej prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że nie można czynić zarzutu skarżącej co do niepełnego wykonania jednego z przedsięwzięć, a to z uwagi na brak wyczerpującego poinformowania o sposobie realizacji tego przedsięwzięcia.
Reasumując, skarżąca nietrafnie została pozbawiona dopłat w trybie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2005 r.), bowiem organy nie wykazały, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Oznacza to niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, które decydowało o rozstrzygnięciu sprawy.
Organ, poza zaniechaniem zastosowania art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004) w istocie nie rozważył pozostałych wskazań sądu zawartych w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2008r w sprawie II SA/Łd 1103/07, w szczególności co do faktu wadliwego informowania skarżącej w toku postępowania, jak i nieuwzględnienia faktu zrealizowania przedsięwzięć. Stanowi to naruszenie normy art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę zawarte wyżej rozważania.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "’c" p.p.s.a., rozstrzygając o kosztach postępowania z mocy art. 200 p.p.s.a.
Z mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło