II SA/Łd 385/25

Dnia 21 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 marca 2025 roku nr SKO.4170.15.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej karę pieniężną za usunięcie drzew oddala skargę. a.bł. Postanowieniem z 12 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. W. od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., którą wymierzono A. W. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia. Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że wspomniana decyzja została doręczona A. W. na adres wskazany do doręczeń 30 grudnia 2024r., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, do rąk dorosłego domownika, zatem termin jej zaskarżenia upłynął 13 stycznia 2025 r. Odwołanie od powyższej decyzji nadane zostało przez A. W. w Kanadzie 13 stycznia 2025 r. za pośrednictwem przesyłki kurierskiej międzynarodowej (D.) i wpłynęło do organu pierwszej instancji 21 stycznia 2025 r. Ową datę Kolegium przyjęło za datę wniesienia odwołania i stwierdziło, że zostało ono wniesione po upływie ustawowego terminu do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, jak wynika z akt sprawy w wiadomości przesłanej na adres skrzynki mailowej organu pierwszej instancji strona - 13 stycznia 2025 r. przesłała odwołanie od ww. decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., wskazując, że odwołanie zostało przesłane również pocztą. Pismem z 28 stycznia 2025 r. zawiadomiono stronę o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania nadanego za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail. W wiadomości e-mail z 6 lutego 2025 r. skarżąca poinformowała Kolegium Odwoławcze o nadaniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., przekazując skan naklejki przewozowej firmy D. z widoczną datą nadania - 13 stycznia 2025 r. oraz adresem pobytu skarżącej w Kanadzie, skan odwołania i informację ze śledzenia przesyłki, z której wynika, że korespondencja zostanie doręczona do adresata 21 stycznia 2025 r. W skardze A. W. zarzuciła naruszenie: - art. 57 § 5 pkt 1, w zw. z art. 57 § 1, w zw. z art. 134 k.p.a. przez uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., w sytuacji, gdy skarżąca w ostatnim dniu ustawowego terminu, tj. dnia 13 stycznia 2025 r. wniosła w formie elektronicznej odwołanie na adres elektroniczny organu I instancji, za którego pośrednictwem przedmiotowe odwołanie powinno zostać przesłane; - art. 57 § 5 pkt 2, w zw. z art. 57 § 1, w zw. z art. 134 k.p.a. przez uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r. w sytuacji, gdy skarżąca oprócz złożenia w terminie odwołania na adres poczty elektronicznej organu pierwszej instancji wniosła je również w formie tradycyjnej, nadając przesyłkę w ostatnim dniu ustawowego terminu na wniesienie odwołania, tj. 13 stycznia 2025 r.; - art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 129 § 2, w zw. z art. 134 k.p.a. przez nierozpoznanie odwołania skarżącej w sposób merytoryczny i nieuchylenie decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r. na podstawie uznania, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy zostało ono wniesione z zachowaniem ustawowego terminu; - art. 9 k.p.a., przez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie strony o przysługującej jej możliwości i trybie wniesienia odwołania oraz nieudzielanie informacji mających wpływ, na ustalenie jej praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym, tj. nieudzielenie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących wnoszenia środka zaskarżenia spoza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w konsekwencji doprowadzenie do poniesienia szkody przez stronę wskutek nieznajomości prawa; - art. 12, w zw. z art. 57 § 5 pkt 3 k.p.a., przez działanie sprzeczne z zasadą szybkości i prostoty postępowania przejawiające się w stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, złożonego przez skarżącą z ostrożności procesowej zarówno w formie elektronicznej, jak i tradycyjnej w sytuacji, gdy złożenie przez skarżącą przebywającą poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zaskarżenia w polskim urzędzie konsularnym znacznie wydłużyłoby postępowanie administracyjne, w tym doręczenia do właściwego organu i w konsekwencji rozpoznanie odwołania, które na skutek złożenia go przez skarżącą na adres poczty elektronicznej organu pierwszej instancji mogło zostać rozpoznane niezwłocznie, tj. z poszanowaniem zasady szybkości postępowania; - art. 8, w zw. z art. 9 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający zaufanie do władzy publicznej, przejawiające się w wydaniu postanowienia, na skutek którego strona ponosiła szkodę i w konsekwencji jest zobowiązana do świadczenia na rzecz organu pierwszej instancji na podstawie rażącą naruszającej przepisy prawa decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna, pomimo terminowego złożenia odwołania od ww. decyzji; - art. 7a § 1, w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a., przez rozstrzygnięcie wątpliwości związanych z wykładnią przepisów na niekorzyść skarżącej, polegające na uznaniu złożenia przez nią środka zaskarżenia po terminie w sytuacji, gdy wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść wnoszącego środek zaskarżenia, tj. w sytuacji złożenia przez skarżącą odwołania w formie elektronicznej oraz tradycyjnej za dopuszczalne uznać należało złożenie odwołania w ten właśnie sposób 13 stycznia 2025 r. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a - dotyczącym skarg na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą oraz na odmowę wydania opinii. Przedmiotem badania sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wydania przez organ drugiej instancji postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zaś istota sporu sprowadza się do kwestii czy organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 57 § 5 k.p.a., w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że decyzja Burmistrza Miasta Tuszyna została doręczona w 30 grudnia 2024 r. Doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika, co odpowiada wymogom art. 43 zd. 1 k.p.a., w myśl, którego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że data doręczenia pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, a nie data dotarcia tego pisma do rąk adresata, ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy środek odwoławczy został wniesiony w terminie ustawowym (zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 43 oraz przywołane tam orzecznictwo). Wobec tego w realiach sprawy termin do wniesienia odwołania upływał skarżącej w 13 stycznia 2025 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało nadane międzynarodową pocztą kurierską (D.) 13 stycznia 2025 r. i wpłynęło do organu pierwszej instancji w 21 stycznia 2025 r., co także jest poza sporem. W rozpoznawanej sprawie rozważyć należało zatem czy Kolegium właściwie przyjęło, że w realiach rozpoznawanej sprawy doszło do przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W realiach sprawy kluczowa więc jest okoliczność czy nadanie korespondencji w międzynarodowej prywatnej firmie kurierskiej, operującej na terenie Kanady spełnia warunki skutecznego wpływu korespondencji do organu, ustalonego w art. 57 § 5 k.p.a., a co za tym idzie - czy odwołanie skarżącej można uznać za złożone w terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie ukształtował się pogląd, że do zachowania ustawowego terminu konieczne jest, aby pismo nadane za granicą zostało przed upływem terminu przekazane polskiej placówce pocztowej - o zachowaniu terminu dokonania czynności decyduje bowiem nie data nadania pisma za granicą, ale data jego przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu (Komentarz, 1948, s. 117; postanowienie SN z 12.05.1978 r., IV CR 130/78, OSPiKA 1979/4, poz. 76). Podobnie w wyroku NSA z 26 września 2008 r., II OSK 1101/07, ONSAiWSA 2009/3, poz. 54, z aprobującą glosą W. Tarasa, OSP 2009/6, poz. 64, w którym stwierdzono, że: "Jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.)". Przy czym nie dotyczy to nadania pisma w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Gdyż w tym bowiem wypadku termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w takiej placówce pocztowej (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 57) – co wynika bezpośrednio z § 5 pkt 2 art. 57 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych w art. 57 § 5 pkt 2 sytuacji nie miała miejsca. Skarżąca 13 stycznia 2025 r. wysłała odwołanie z Kanady, czyli z państwa nie będącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, korzystając z usług międzynarodowej firmy kurierskiej D. na terenie Kanady. Wobec tego nie zachowała terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 10 grudnia 2024 r., z tego względu, że przesyłka kurierska zawierająca odwołanie nie mogła zostać przekazana polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (ewentualnie odpowiednika z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) w ustawowym terminie do wniesienia odwołania, tj. przed 13 stycznia 2025 r. Wprawdzie z akt sprawy nie wynika kiedy przesyłka z odwołaniem została przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (ewentualnie odpowiednika z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.), lecz w ocenie sądu nie ma to wpływu na wynik sprawy z tego względu, że odwołanie zostało nadane ostatniego dnia terminu, wynikającego z treści art. 129 § 2 k.p.a., zatem nie mogło zostać przekazane do operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w terminie wynikającym ze wspomnianej regulacji. W ocenie sądu w realiach niniejszej sprawy nie mogła znaleźć zastosowania wykładnia prawa wspólnotowego, wynikająca z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17, w którym Trybunał stwierdził, że: "Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego" z tego względu, że wyrok ten dotyczył zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty Europejskiej, do której Kanada nie należy. Wobec powyższego Kolegium zasadnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kanada nie spełnia kryterium państwa, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Istotne w sprawie jest to, że przesyłka zawierająca odwołanie skarżącej została nadana poprzez D. 13 grudnia 2025 r. na terenie Kanady i nie mogła zostać przekazana polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w terminie do wniesienia odwołania. Tym samym odwołanie zostało nadane z uchybieniem terminowi, wynikającemu z art. 129 § 2 k.p.a. Końcowo podkreślić należy, że dokonanie oceny w zakresie uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia) jest proste i ogranicza się jedynie do kwestii proceduralnej. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 (zob. wyrok NSA w Łodzi z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95), przy czym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA w Gdańsku z 29 stycznia 1997r., I SA/Gd 1482/96). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA w Katowicach z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94). Nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. (wyrok NSA w Łodzi z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95). Sąd wskazuje nadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo, pismem z 28 stycznia 2025 r., zgodnie z dyspozycją art. 63 § 1 k.p.a., zawiadomiło stronę o pozostawieniu wniesionego za pośrednictwem e-mail odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., zatem odwołanie wniesione w tej formie nie ma wpływu na treść zaskarżonego postanowienia. Nie można bowiem utożsamiać adresu mailowego organu z elektroniczną skrzynką podawczą. W art. 63 § 1 k.p.a. ustawodawca odwołał się do pojęcia elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, zdefiniowanej w art. 3 pkt 17 ustawy. Ponadto nie ulega wątpliwości, iż obowiązkiem organu jest czuwanie nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa to jednakże powyższego nie można utożsamiać z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. O tym, czy określone czynności procesowe zostaną przez stronę podjęte, decyduje sama strona. Użyty w przepisie art. 9 k.p.a. zwrot "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych" nie może być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji zawiera pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Została ona doręczona na polski adres do korespondencji, trudno zatem czynić zasadnym zarzut odnoszący się do konieczności szczegółowego informowania przez organ strony postepowania o zasadach wnoszenie odwołania z obszaru poza granicami Polski. Tym samym zarzuty skargi okazały się chybione. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. ds