II SA/Łd 393/06

WyrokWSA w Łodzi2006-11-09

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana z naruszeniem przepisów dotyczących wniosku strony, uzgodnień z innymi organami oraz zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając liczne wady postępowania administracyjnego. Wady te obejmowały naruszenie przepisów dotyczących treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy, brak prawidłowych uzgodnień z innymi organami (w tym uchylenie przepisu stanowiącego podstawę uzgodnień), a także niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, co stanowiło kwalifikowaną wadę procesową. Sąd podkreślił, że błędy te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy piekarni. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieuwzględnienie jej stanowiska w kwestii nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz brak uzasadnienia decyzji w tym zakresie. Organy administracji ustaliły warunki zabudowy, ograniczając zakres inwestycji do części działek wskazanych we wniosku i wyznaczając nieprzekraczalną linię zabudowy, co zdaniem skarżącej uniemożliwiało zamierzoną rozbudowę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna, Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant referent stażysta Nina Krzemieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. Z., A. Z. i J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] znak: [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz H. Z., A. Z. i J. Z. solidarnie kwotę 485 złotych (czterysta osiemdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 59 ust. 1, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1, 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) uchylił decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] znak [...] dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku piekarni o pomieszczenia socjalne i magazynowe bez zwiększania części produkcyjnej wraz z urządzeniami technicznymi przewidzianej do realizacji na działkach nr 5171/14, 5171/16, 5178/20 (ob. 15), położonych przy ul. A w S. oraz ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanej wyżej inwestycji. Powyższa decyzja wydana została po uchyleniu przez organ II instancji w dniu [...]rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta S. z dnia [...], stwierdzającego, po wznowieniu postępowania, że pierwotna decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] wydana została z naruszeniem prawa i odmawiającego jej uchylenia, skoro mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu 30 grudnia 2003 r. H. Z. działająca w imieniu W.P.P.H.U.- Spółka Cywilna Z. H., J., A., wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącej piekarni zlokalizowanej przy ul. A w S., polegającej na rozbudowie części socjalnej i magazynowej tej piekarni bez zwiększania powierzchni użytkowej uciążliwej części produkcyjnej. Zdaniem organu orzekającego, planowana inwestycja spełnia łącznie warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zaś przedmiot inwestycji został pozytywnie uzgodniony z właściwymi organami w trybie art. 60 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy. Prezydent Miasta S. określił w części tekstowej decyzji warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, które w swej istocie odpowiadają warunkom zawartym w decyzji z dnia [...]. Zgodnie ze wskazówkami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., organ uzupełnił ustalenia graficzne decyzji poprzez naniesienie w załączniku graficznym Nr 1 do niniejszej decyzji przebiegu nieprzekraczalnych linii zabudowy wyznaczonych na załączniku Nr [...] do decyzji, stanowiącym część graficzną wyników analizy oraz ostemplował załączniki graficzne do tej decyzji pieczęcią organu wydającego. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołała się H. Z. działająca w imieniu W.P.P.H.U. Spółka Cywilna Z. H., J., A., wnosząc o uchylenie decyzji I instancji i orzeczenie, co do istoty sprawy. Zdaniem odwołującej, Prezydent Miasta S. wydając nową decyzję ograniczył się tylko do umieszczenia na załączniku wymaganych pieczątek i podpisów. Naruszył jednak dyspozycję art. 11 kpa, gdyż nie poinformował wnioskodawczyni, na jakiej podstawie ustalił nieprzekraczalną linię zabudowy od strony granicy nieruchomości z działkami budowlanymi, uniemożliwiając tym samym zamierzoną rozbudowę. H. Z. zażądała wyjaśnienia, dlaczego akurat jej "budynek ma zostać wycofany, podczas gdy pawilon handlowy na działce nr 5171/15 oraz budynek mieszkalny na działce 5171/13 są poza tą linię wysunięte". Ustalenie w tym zakresie nie ma żadnego oparcia w przepisach prawnych i stanowi dla odwołującej istotne ograniczenie zakresu rozbudowy obiektu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o rozbudowę piekarni wpłynął do organu I instancji w dniu 30 grudnia 2003 r. W toku postępowania opracowana została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która stanowiła między innymi podstawę do wydania decyzji w dniu [...]. Na mapie stanowiącej część graniczą analizy w części zachodniej terenu widnieją jeszcze drzewa i zapewne też te drzewa stanowiły podstawę i uzasadnienie dla ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy po ścianie budynku piekarni od strony zachodniej. Kolegium dodało również, że w punkcie IV decyzji z dnia [...] w zakresie ustaleń dotyczących środowiska i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu Prezydent Miasta zawarł m.in. zakaz wycinki istniejącego drzewostanu. Wkrótce jednak po wydaniu tej decyzji drzewa zostały wycięte na podstawie zezwolenia organu I instancji. W ocenie organu II instancji, decyzja ustalająca warunki zabudowy jest w całości zgodna z wnioskiem H. Z.. We wniosku kolorem żółtym oznaczono fragment istniejącego budynku, który ma być objęty nadbudową i kolorem pomarańczowym oznaczono część terenu, na którym ma być realizowana nowa część magazynowa. Wnioskodawczyni domagając się zmiany decyzji poprzez usunięcie z niej nieprzekraczalnej linii zabudowy poprowadzonej od strony zachodniej po ścianie istniejącego budynku piekarni zaprzeczyła w istocie swojemu wnioskowi z dnia 30 grudnia 2003 r. Nie dokonała jednak jego zmiany. Zamiar zwiększenia zakresu inwestycji wyraziła wyłącznie w treści swoich odwołań, co nie może stanowić podstawy do nowego rozpatrywania sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, H. Z. działająca w imieniu własnym oraz J. Z. i A. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] i wstrzymanie wykonania decyzji II instancji. Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. poniesionych kosztów postępowania. Autorka skargi zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 kpa i 107 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie stanowiska strony w kwestii nieprzekraczalnej linii zabudowy, wyrażonego w odwołaniach i brak uzasadnienia decyzji w zakresie poprowadzenia nieprzekraczalnej linii zabudowy. Wskazała również, że organy orzekające w sprawie oparły się na stanie faktycznym istniejącym w dacie złożenia wniosku strony z grudnia 2003 r. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podniósł, iż Prezydent Miasta S. ustalił nieprzekraczalne linie zabudowy mając na uwadze antagonizm sąsiedztwa funkcji produkcyjnej i chronionej funkcji mieszkaniowej oraz zamiar ograniczenia możliwie do minimum istniejącego konfliktu z tytułu uciążliwości piekarni. Z tekstu analizy wynika, iż to właśnie w celu ochrony funkcji mieszkaniowej nieprzekraczalną linię zabudowy wyznacza się od strony północnej i wschodniej ze wskazaniem na maksymalne nasycenie zielenią obszaru pomiędzy istniejącymi budynkami mieszkalnymi a piekarnią. Ocenę tę przeprowadzono wprawdzie w okresie rozpatrywania wniosku strony i pierwszego rozstrzygnięcia istoty sprawy, podtrzymano ją jednak także w okresie późniejszym. Według Kolegium, strona wielokrotnie miała możliwość korekty swojego wniosku z dnia 30 grudnia 2003 r. Tylko z odwołań od decyzji można było wywnioskować, iż chce dokonać rozbudowy piekarni zarówno od strony wschodniej jak i zachodniej. Stosownie do art. 155 kpa treść decyzji można zmienić tylko na wniosek zainteresowanej i za zgodą stron postępowania. W tej kwestii, nie może natomiast samodzielnie rozstrzygać organ odwoławczy. W dniu 13 lipca 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo, w którym podniósł, iż nieznane są powody, dla których inne piekarnie działające w S. mogą rozbudowywać się o halę produkcyjną i nie jest to sprzeczne z wiodącą funkcją terenu, a w przypadku przedmiotowej piekarni, której rozbudowa ma dotyczyć wyłącznie części magazynowej, taka sprzeczność zachodzi. Kolegium powinno wyjaśnić, na jakiej podstawie uznało piekarnię za obiekt uciążliwy, skoro właściciele nie otrzymują żadnych skarg od sąsiadów, a sprzedaż pieczywa wcale nie spadła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poddana została kontrola działalności organów administracji publicznej pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, skład orzekający w niniejszej sprawie dostrzegł szereg uchybień zarówno w zakresie stosowania prawa materialnego i formalnego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne rozpoczęło się z inicjatywy H. Z., która działając w imieniu W.P.P.H.U. s. c. Z. H., J., A. zwróciła się w dniu 30 grudnia 2003 r. do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącej piekarni, zlokalizowanej przy ul. A S., o następujących numerach ewidencyjnych działek: 5169/18, 5169/20, 5170/18, 5171/14, 5178/20, 5171/16, 5170/20, polegającej na rozbudowie części socjalnej i magazynowej tej piekarni bez zwiększania powierzchni użytkowej uciążliwej części produkcyjnej. Rozpoznając wniosek, organ orzekający w I instancji decyzją z dnia [...] ustalił warunki zabudowy dla określonej w nim inwestycji, zawężając jednak zakres jej realizacji tylko do działek o nr 5171/14, 5171/16, 5178/20. Tożsama sytuacja miała zresztą miejsce przy wydawaniu, po wznowieniu postępowania, decyzji z dnia [...]. Tym samym więc, w obu wypadkach, Prezydent Miasta Ł. wbrew żądaniu strony zawartemu we wniosku, ustalił warunki zabudowy dla trzech wybranych przez siebie działek, czym naruszył art. 52 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Przy czym zaznaczyć należy, iż brak jest wskazania motywów dokonania takiegoż wyboru. Z brzmienia ust. 1 art. 52 cytowanej ustawy wynika, że decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest na wniosek zainteresowanego, co pozwala przyjąć, że organ administracji publicznej jest związany wnioskiem i nie może go ani modyfikować, ani interpretować zawężająco, w sposób niezgodny z intencją wnioskodawcy. Wręcz przeciwnie, na tym etapie starań o realizację zamierzenia inwestycyjnego organ zobowiązany jest maksymalnie szeroko określić możliwości inwestowania, mając oczywiście na uwadze ustalenia wynikające z przepisów szczególnych oraz wymagania ochrony interesów osób trzecich. Taki pogląd prezentowany był w dotychczasowym piśmiennictwie (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, wydanie 3, C.H. Beck, s. 400) oraz orzecznictwie sadów administracyjnych (por. wyrok NSA z 03.09.2002 r., IV SA 2372/00, MoP 2002/22/1011; wyrok WSA z 19.12.2005 r. II SA/Bk 901/05, Lex nr 173675). W przypadku wątpliwości co do treści wniosku, rzeczą organu jest wezwanie strony do sprecyzowania żądania tak, aby jego treść nie pozostawiała wątpliwości co do zamierzenia inwestora. Do elementów składowych wniosku ustawodawca, oprócz omówionego wyżej określenia granic terenu objętego wnioskiem (art. 52 ust. 2 pkt 1), zaliczył także charakterystykę inwestycji (art. 52 ust. 2 pkt 2), która winna obejmować określenie zapotrzebowania na wodę, energię, oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów (lit. "a"); określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych, przedstawione w formie opisowej i graficznej (lit. "b"); określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko (lit. "c"). Analizując akta sprawy niniejszej Sąd doszedł do przekonania, że wniosek złożony przez H. Z. nie zawierał wszystkich elementów przewidzianych w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Bezspornym jest bowiem, iż organ orzekający w I instancji wezwał H.Z. do uzupełnienia wniosku o dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko, przedłożenie zakresu niezbędnych działań budowlanych wymaganych przez Państwową Inspekcję Sanitarną oraz oznaczenie wielkości projektowanej rozbudowy na załączniku graficznym (k. 3 akt administracyjnych), pomijając przy tym jakże istotny dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, warunek określenia gabarytów projektowanego obiektu budowlanego w formie opisowej i charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji. Dodać przy tym trzeba, że na podstawie zgromadzonych dokumentów nie można jednoznacznie ustalić, czy H. Z. w rzeczywistości przedłożyła zakres niezbędnych działań budowlanych wymaganych przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Faktem jest natomiast, iż według organu orzekającego braki wniosku o ustalenie warunków zabudowy zostały uzupełnione w dniu 19 lutego 2004 r. Jak zostało to już wcześniej stwierdzone decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] wydana została po uchyleniu przez organ II instancji w dniu [...] rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta S. z dnia [...], stwierdzającego, po wznowieniu postępowania, że pierwotna decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...]wydana została z naruszeniem prawa i odmawiającego jej uchylenia, skoro mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ I instancji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie, mimo, iż był do tego zobligowany, nie wziął pod uwagę zmian stanu faktycznego i prawnego, jakie miały miejsce w rozpoznawanej sprawie. Otóż w punkcie IV decyzji, Prezydent Miasta S. powtórzył zakaz wycinki istniejącego drzewostanu, nie zważając przy tym na to, iż drzewa które miał na myśli zostały już wycięte na podstawie jego decyzji z dnia [...] znak [...]. Co istotne, w ocenie organu odwoławczego uzasadnieniem dla wyznaczenia linii zabudowy, po ścianie budynku piekarni od strony zachodniej były drzewa widniejące na załączniku graficznym sporządzonej w trakcie postępowania wyjaśniającego analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można wobec tego pominąć unormowania zawartego w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), iż obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Ocena tego przepisu w kontekście przedstawionego wyżej stanowiska SKO pozwala uznać za słuszny wniosek, że gdyby w momencie opracowywania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, od strony zachodniej piekarni nie rosły drzewa, to nieprzekraczalna linia zabudowy mogłaby przebiegać inaczej. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że w analizie jest mowa o nieprzekraczalnej linii zabudowy, która miała przebiegać wzdłuż "lica ściany piekarni od strony północnej i wschodniej", a nie jak podaje to organ II instancji od strony zachodniej. Brak jasności w tym zakresie potęguje jeszcze fakt, że skarżąca w odwołaniu zakwestionowała przebieg linii zabudowy od strony narożnika południowo-wschodniego piekarni. Wyjaśnienie zatem, czy chodziło o linię zabudowy od strony północnej i wschodniej, południowo-wschodniej, czy też od strony zachodniej, było zdaniem składu orzekającego konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie bez znaczenia było również ustalenie, czy intencją H. Z. jest wzruszenie decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 kpa. Faktem jest, iż Prezydent Miasta S. pismem z dnia [...] zwrócił się do skarżącej o wyjaśnienie tej kwestii. Nie pouczył jej jednak o możliwości podjęcia określonych czynności procesowych w tym zakresie i skutkach tych czynności, czym naruszył dyspozycję art. 9 i 11 kpa. Kolejnym zagadnieniem, na które trzeba zwrócić uwagę jest zmiana stanu prawnego, którą organy winne były uwzględnić przy wydawaniu kwestionowanych decyzji. Mianowicie, ustalenie warunków zabudowy, poprzedzone zostało procedurą uzgodnieniową z właściwymi organami administracyjnymi, prowadzoną w trybie art. 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 106 kpa. Na podstawie ust. 1 art. 60 ustawy, planowana inwestycja została uzgodniona z organami właściwymi w sprawach: ochrony gruntów rolnych (postanowienie nr [...] z [...]), leśnych (pismo nr [...] z [...]), melioracji wodnych (postanowienie nr [...] z [...]), wymagań higienicznych i zdrowotnych (postanowienie nr [...] z [...]), zarządcą drogi (postanowienie nr [...] z [...]). Z kolei w zakresie zadań rządowych i samorządowych przedmiot inwestycji został uzgodniony na podstawie ust. 2 art. 60 z Wojewodą [...] (postanowienie nr [...] z [...]), Zarządem Województwa [...] (postanowienie nr [...] z [...]) i Zarządem Powiatu S. (postanowienie nr [...] z [...]). Wszystkie wymienione postanowienia, czego chyba nie zauważył organ orzekający w sprawie, wydane zostały w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 15 czerwca 2004 r., a więc prawie dwa lata wcześniej, aniżeli decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Co istotne, organ I instancji ustalając w dniu [...] warunki zabudowy dla planowanej inwestycji uwzględnił uzgodnienia dokonane w oparciu o art. 60 ust. 1 i ust. 2, pomijając przy tym fakt, iż ust. 2 tego artykułu z dniem 22 września 2004 r. został uchylony. Nie dostrzegł przy tym, iż każde z postępowań dotyczących wydania omawianych postanowień w trybie art. 106 kpa, przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 106 kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§1). Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę (§2). Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, iż postanowienie, o którym mowa w art. 106 kpa ma charakter wyłącznie formalny i sam fakt jego wydania przez organ współdziałający, zwalania organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy z jakichkolwiek czynności wiążących się z postępowaniem, które można by określić mianem "wpadkowego", prowadzonego przez inny organ i dla którego ustawa przewiduje "własny tryb odwoławczy" (zażalenie - zgodnie z § 5 art. 106 kpa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 1040/96 (Lex nr 45177) wyraził pogląd, który zresztą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w postępowaniu dotyczącym wydania postanowienia w trybie art. 106 kpa powinny uczestniczyć w charakterze strony wszystkie osoby, które mają interes prawny w rozstrzyganiu sprawy decyzją o warunkach zabudowy. Identyczne stanowisko zostało przedstawione w wyroku WSA z dnia 23 września 2004 r. II SA/Lu 1497/03 (OSP 2004/4/57), czy też w wyroku NSA z dnia 5 października 2001 r. V SA 3368/00 (Lex nr 50119). Powyższe oznacza, że wydanie postanowienia na podstawie art. 106 kpa bez zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu bez jej winy, świadczy o naruszeniu art. 10 kpa i mogłoby stanowić określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa przesłankę wznowienia postępowania w odpowiednim zakresie, tj. w tej części, która dotyczyła rozpoznania sprawy w trybie art. 106 kpa (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 1998 r. IV SA 1040/96, niepubl.). Z art. 10 kpa wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Czynny udział strony ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Dochowanie wszelkich przepisów Kodeku postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych, które chronią interes strony jest zasadniczym obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie. Dlatego też strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji. Jak wynika z akt sprawy, stroną postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy oprócz wnioskodawczyni była także [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Natomiast po wznowieniu postępowania na wniosek A. i J. J., oprócz wskazanych podmiotów, organ I instancji uznał za strony tego postępowania także A.F., J.F. i H.P., nie wskazując jednak z czego wywodzi się ich interes prawny. Postanowienia wydane w trybie uzgodnień, co nie budzi wątpliwości Sądu, doręczone zostały przede wszystkim organowi I instancji, zaś tylko niektóre doręczono wnioskodawczyni, z pominięciem pozostałych osób uznanych za strony postępowania. Błędne działanie organów administracji publicznej w tym zakresie stanowi o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Dodatkowo konsekwencją braku doręczeń tych postanowień jest również i to, że nie funkcjonują one w obrocie prawnym, a co za tym idzie nie wywierają żadnych skutków prawnych (art. 110 kpa). Podobnie rzecz się przedstawia, jeśli chodzi o zaskarżoną do Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Została ona doręczona tylko H. Z., A. i J.J. oraz S. Spółdzielni Mieszkaniowej, podczas gdy utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] doręczona była także A. F., J.F. i H. P. Prowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem wszystkich jego stron stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która sama w sobie byłaby dostateczną przesłanką do uchylenia wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć. Fakt ten należy, według Sądu, dostatecznie mocno zaakcentować, ponieważ postępowanie administracyjne w tej sprawie było już raz wznowione w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i po jego wznowieniu organy administracyjne popełniały te same błędy proceduralne, co poprzednio. W ocenie Sądu, uwadze organów orzekających w niniejszej sprawie uszedł również fakt, iż H.Z. występowała w tym postępowaniu nie tylko w swoim imieniu, ale reprezentowała w nim także interesy pozostałych wspólników spółki cywilnej tj. J.Z. i A. Z., nie legitymując się stosownym pełnomocnictwem. Znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo zostało udzielone wnioskodawczyni przez J. Z. i A. Z. dopiero w dniu 8 maja 2006 r., a wiec prawie dwa miesiące po zakończeniu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy czynności w postępowaniu zostały podjęte przez pełnomocnika, bez doręczenia organowi pełnomocnictwa, na organie spoczywał obowiązek wezwania do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania tej czynności. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze podobnie jak Prezydent Miasta S. pozostały w tym względzie zupełnie bierne. Ponadto godzi się podkreślić, że w aktach administracyjnych brak jest postanowienia nr [...], na które powołuje się organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, uzgadniającego z właściwym organem przedmiot inwestycji w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Braki materiału dowodowego w tym zakresie mogą prowadzić do wniosku, iż decyzja o warunkach zabudowy wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska organu, w tym wypadku uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, a to z kolei mogłoby stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Podsumowując, powyższe rozważania świadczą w ocenie Sądu o licznych wadach postępowania administracyjnego, które bez wątpienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nagminne uchybienia procedurze administracyjnej jak i błędy w zakresie stosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie, eliminując wskazane uchybienia a przede wszystkim ustalić: prawidłowo zakres żądania strony, aktualny stan faktyczny i prawny a także katalog stron tego postępowania i zapewnić im możliwość czynnego udziału, na każdym jego etapie, tak by w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procesowego. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "b" i "c "w związku art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 wskazanej ustawy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania należało orzec w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło