II SA/Łd 394/11

Dnia 3 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi D. T. i Z. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki ogrodzenia działki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od organu – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących – D. T. i Z. T. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał Z. i D. T., jako właścicielom i inwestorom rozebrać wybudowane bez wymaganego prawem zgłoszenia ogrodzenie działki nr 17 w miejscowości W., usytuowane od strony drogi oznaczonej w ewidencji nr 18, będącej w zarządzie Wójta Gminy K. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w związku z pismem D. G., w którym poddaje w wątpliwość legalność wybudowania przez Państwa T. ogrodzenia od strony drogi, w dniu 20 października 2010r. pracownicy inspektoratu przeprowadzili kontrolę ustalając, iż Państwo T. w miesiącu sierpniu 2010 roku wybudowali ogrodzenie działki nr 17 od strony drogi będącej w zarządzie Gminy K., działka nr 18. Stwierdzono, iż ogrodzenie wykonano z metalowych przęseł połączonych metalowymi słupkami wybetonowanymi w ziemię. Pomiędzy słupkami został wykonany betonowy cokół o wysokości 10 cm do 25 cm w zależności od ukształtowania terenu. W środkowej części wykonano bramę wjazdową na posesję wraz z furtką o szerokości 6,2 m całości, brama i furtka zostały zamontowane na słupach wybudowanych z cegły klinkierowej 3 szt. o wysokości 1,6 m i przekroju kwadratowym o szerokości 0,38 m. Na odcinku 4,2 m wzdłuż linii ogrodzenia od strony drogi asfaltowej oznaczonej nr 23, inwestorzy wykonali ogrodzenie z siatki. Długość całego ogrodzenia wykonanego pomiędzy działkami nr 17 i 18 wynosi 48 m, wysokość ogrodzenia wynosi od 1,48 m do 1,66 m. Ustalono, iż inwestorzy nie dokonali zgłoszenia, nadto droga oznaczona nr działki 18 nie posiada statusu drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, jednak stanowi ona inne miejsce publiczne, ponieważ ma do niej dostęp nieograniczona ilość osób, które korzystają z tej drogi. Podsumowując organ wskazał, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi. Brak zgłoszenia stanowił dla organu nadzoru budowlanego podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane, a następnie postanowienia z dnia [...]r. zobowiązującego inwestorów do przedstawienia w terminie 30 dni oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki z wyrysowanym ogrodzeniem, uzgodnionego z zarządcą drogi w zakresie lokalizacji ogrodzenia, zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy ogrodzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 25 listopada 2010r. strona złożyła wymagane oświadczenia, zaświadczenie z Urzędu Gminy K., z którego wynika, iż sporne ogrodzenie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projekt zagospodarowania działki z wyrysowanym wykonanym ogrodzeniem oraz projekt zagospodarowania uzgodniony z zarządcą drogi. Reasumując organ podkreślił, iż uzgodnienie lokalizacji ogrodzenia z zarządcą drogi, inwestorzy odebrali dopiero po wykonaniu ogrodzenia a wynika z tego uzgodnienia, iż linia ogrodzenia określona przez zarządcę drogi a równocześnie właściciela sieci wodociągowej została wyznaczona w odległości minimum 290 cm od granicy nieruchomości z drogą o nr 18. Przedmiotowe ogrodzenie wykonane jest natomiast w odległości od 50 cm do 80 cm od granicy z drogą, zatem niezgodnie z warunkami ustalonymi przez zarządcę drogi. Organ ustosunkował się do zaświadczenia Urzędu Gminy K. wyjaśniając, iż w planie nie ma odległości w jakich należy lokalizować ogrodzenia, widnieje jedynie zapis, że posadowienie ogrodzenia od strony drogi będącej w zarządzie Wójta, zgodnie z § 55 planu wymaga się uzgodnienia z zarządcą drogi oraz, że na terenie objętym postępowaniem wyklucza się posadowienie ogrodzenia z elementów betonowych w części frontowej działki. Organ wywiódł, iż te warunki omawiane ogrodzenie spełnia. Kończąc podkreślił, iż wykonane ogrodzenie jest jednak niezgodne z warunkami lokalizacji ogrodzenia wydanymi przez zarządcę drogi. W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożyli Z. i D. T. wyjaśniając, iż postawione ogrodzenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, znajduje się na działce stanowiącej ich własność i odsunięte jest od granicy działki o około 60 cm w głąb. Podkreślili, iż przed realizacją budowy zasięgnęli informacji czy na budowę potrzebna jest zgoda, geodeta który wymierzał granice działki poinformował, że zgoda nie jest konieczna. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność stanowiska organu I instancji organ powtórzył, iż zgodnie z art. 30 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Organ zauważył, iż ustawa nie definiuje pojęcia "inne miejsca publiczne", w zakresie tym judykatura zajmowała rozbieżne stanowiska. W ostatnich orzeczeniach NSA stwierdził, iż przez "inne miejsca publiczne" co do zasady nie należy rozumieć dróg niebędacych drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, jednakże pojecie "innych miejsc publicznych" musi uwzględniać ich powszechną dostępność i brak ograniczeń w tym zakresie. Organ podał, iż należy przyjąć, że to właściciel, zarządca drogi decyduje o jej statusie, a w szczególności ustanowiony przez niego sposób użytkowania drogi może doprowadzić do tego, iż stanie się ona "innym miejscem publicznym", konieczne zatem było zgłoszenie zamiaru budowy. Ustosunkowując się do odległości wskazanych przez zarządcę drogi, które winny być zachowane organ wyjaśnił, iż odległości te wynikają z wytycznych projektowania i wykonawstwa, które określają warunki, standardy i wymagania dla użytkownika, zgodnie z tabelą minimalnych odległości dla przewodów wodno-kanalizacyjnych od innych sieci i urządzeń. Linia rozgraniczająca lub ogrodzenie trwałe musi być oddalone 1,5 m od przewodu wodociągowego o średnicy do 300 mm. W niniejszej sprawie przewód sieci ma średnicę 90 mm, zatem należało zachować odległość 1,5 m. Dodał, iż nie są to przepisy prawa materialnego, lecz należało uwzględnić uregulowanie przepisu art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Odległość skrajni przewodów sieci wodociągowej od ogrodzenia nie powinna być mniejsza od 1,5 m przy średnicy nominalnej przewodu mniejszej bądź równej 300 mm, wodociągi mogą jednak narzucić inne warunki, aby kąt nachylenia skarpy wykopu był równy lub mniejszy od kąta stoku naturalnego gruntu, wynika to z podstawowych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. i Z. T. zarzucili naruszenie przepisów art. 20 i art. 21, art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, art. 140 kodeksu cywilnego i wnieśli o uchylenie decyzji. Uzasadniając sformułowane zarzuty skarżący powtórzyli dotychczasowy przebieg postępowania i zwrócili uwagę, że realizując inwestycję nie naruszyli postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie ma w nim unormowania, które określałoby odległości sytuowania ogrodzenia w stosunku do drogi. Nadto, iż nie naruszyli art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie naruszyli konstrukcji sieci wodociągowej, ogrodzenie nie zostało wpuszczone w ziemię a jednocześnie skarżący nie uniemożliwiają odpowiednim służbom konserwacji sieci i wejścia w tym celu na ich nieruchomość. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., którą to organ nakazał D. i Z. T. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia ogrodzenia działki nr 17, usytuowanego od strony drogi oznaczonej w ewidencji nr 18, będącej w zarządzie Wójta Gminy K. W ocenie Sądu przywołane rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego należało wyeliminować z obrotu prawnego, gdyż organy te w sposób błędny dokonały wykładni przepisu art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wyjaśnić należy, iż podzielając stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przedmiotowe ogrodzenie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, gdyż usytuowane jest od strony innego miejsca publicznego. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż wzdłuż ogrodzenia przebiega droga, która wprawdzie nie jest zaliczona do żadnej kategorii dróg, niemniej jednak jest swego rodzaju droga wewnętrzną, z której mogą korzystać wszyscy, którym jest potrzebne dojście do usytuowanych w jej pobliżu nieruchomości. Jednakże taka ocena usytuowania spornego ogrodzenia nie uprawniała organów do negatywnej dla inwestorów wykładni przepisu art. 49b w/w ustawy, który umożliwia zalegalizowanie takiej budowy po spełnieniu określonych warunków. Jak bowiem przewidział ustawodawca w przywołanej normie prawnej, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W ust. 2 wskazano natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych to właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero zaś w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, zatem nakazuje się rozbiórkę, o czym stanowi ust. 3 art. 49b w/w ustawy. Z powyższego wywieść należy, iż w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego obowiązany jest podjąć kroki zmierzające do zalegalizowania danej samowoli a dopiero po ustaleniu i wnikliwym sprawdzeniu, iż strona nie wykonała nałożonych na nią obowiązków, przy spełnieniu wszystkich przesłanek z przywołanego przepisu, może nakazać rozbiórkę. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych niniejszej sprawy organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę spornego ogrodzenia pomimo, że inwestorzy wywiązali się ze wszystkich nałożonych postanowieniem z dnia [...]r. obowiązków, abstrahując już od zasadności wstrzymywania robót budowlanych, które zdają się być zakończone. Niewątpliwie bowiem skarżący przedłożyli w wyznaczonym terminie żądane dokumenty: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki z wyrysowanym ogrodzeniem, uzgodnienie z zarządcą drogi w zakresie lokalizacji ogrodzenia oraz zaświadczenie Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie zaistniały zatem podstawy do oparcia rozstrzygnięcia o przytoczony art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zwrócić należy uwagę, iż w zaświadczeniu z dnia 25 listopada 2010r. Wójt Gminy K. poświadczył, iż działka strony znajduje się w jednostce planu oznaczonej symbolem MN1 tj. tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej w formie ciągów przyulicznych bądź ukształtowanych zespołów, z możliwością lokalizowania nowej zabudowy uzupełniającej. W dokumencie tym wskazał wprawdzie na § 55 uchwały Rady Gminy K. Nr [...] ustanawiającej miejscowy plan zagospodarowania Gminy K., niemniej jednak trudno w tym zapisie dopatrzeć się uregulowania, co zrobił organ, iż dla usytuowania ogrodzenia jest wymagana zgoda zarządcy drogi. Czytamy bowiem w § 55 planu, iż pozostałe drogi, nie pokazane na rysunku planu niezaliczone do kategorii dróg lokalnych KL i dróg dojazdowych KD zachowuje się jako drogi w zarządzie gminy. Zapis ten w żaden sposób nie nakłada na stronę obowiązku uzyskania uzgodnienia z zarządcą drogi. Oznacza to, iż powołując się na art. 49b ust. 2 pkt 1 w/w ustawy i § 55 planu, organ nie miał podstaw prawnych do zobowiązania skarżących do przedłożenia uzgodnienia z zarządcą drogi, aby następnie stawiać skarżącym zarzut naruszenia wytycznych projektowania i wykonawstwa w zakresie sytuowania sieci wodociągowej, które to nie są przepisami techniczno-budowlanymi wiążącymi organ i strony. Organy administracji publicznej, a takimi niewątpliwie są organy nadzoru budowlanego, obowiązane są opierać wszystkie swoje rozstrzygnięcia na obowiązujących przepisach prawa, nie na zasadach zwyczajowych, czy niedookreślonych w przepisach prawa wytycznych, które w żaden sposób nie wiążą stron postępowania. Nie jest dopuszczalne nakładanie na podmiot określonego rodzaju obowiązku wywodząc taki obowiązek jedynie z niedoprecyzowanych wytycznych. Tym bardziej w przypadku nakazu rozbiórki, który bezsprzecznie jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, tj. stanu nienaruszającego wartości istotnych z punktu widzenia m.in. bezpieczeństwa ludzi i mienia, prawa osób trzecich, ochrony środowiska (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005r., VII SA/Wa 33/05, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 201373). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, organy dokonały dowolnej wykładni przepisu art. 49b ustawy Prawo budowlane, nakładając na skarżących obowiązek rozbiórki pomimo, iż de facto wywiązali się ze wszystkich nałożonych na nich obowiązków w wyznaczonym przez organ terminie. Zaistniały zatem przesłanki do pozytywnego dla skarżących zakończenia postępowania legalizacyjnego. Istotne jest, iż Wójt Gminy jednoznacznie potwierdził, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, okoliczności tej w żaden sposób nie można podważyć. W konsekwencji wymagana przez przepis art. 49b ust. 2 w/w ustawy zgodność z ustaleniami obowiązującego planu jest zachowana, a jednocześnie strona złożyła pozostałe dokumenty, do których ją zobowiązał organ na mocy postanowienia z dnia [...]r. Wezwanie do przedłożenia uzgodnienia z zarządcą drogi, a tym bardziej z podmiotem będącym właścicielem sieci wodociągowej, było nieuzasadnione w świetle zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i obowiązujących przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych. Warto zauważyć, iż przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, takiego obowiązku także nie przewidują, nadinterpretacja nie jest natomiast dopuszczalna w żadnym zakresie. Na marginesie podkreślić należy, iż usytuowanie sieci wodociągowej w danej linii nie może czynić niedopuszczalnym sytuowania w jej pobliżu innych inwestycji, tym bardziej jeżeli nie naruszają one istoty sieci i nie uniemożliwiają dostępu do niej. Pamiętać również należy, iż potrzeba zajęcia prywatnej nieruchomości celem konserwacji sieci wodociągowej ma oparcie w przepisach prawa, nie może zatem stanowić przeszkody do czynienia inwestycji przez stronę na jej własnym terenie. Skarżący wskazali w skardze, że uprzednio w tej samej linii było ogrodzenie i nikt tego faktu nie kwestionował zaś skarżący nigdy nie zamykali dostępu do sieci dla odpowiednich służb konserwatorskich. W tej sytuacji wydaje się, iż organ w sposób nieuprawniony dąży do uproszczenia dostępu do sieci i ograniczenia prawa dysponowania własnością przez skarżących, zaś takie działanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy obowiązane są ponownie przeanalizować zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone przez skarżących dokumenty w świetle powyższych wskazań a następnie przeprowadzić postępowanie stosownie do uregulowania art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane i zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bacząc, by podstawę nowo podjętego rozstrzygnięcia stanowiły wyłącznie powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Organy administracji winny dokonać oceny całokształtu okoliczności sprawy poprzez pryzmat prawidłowo zastosowanych przepisów, zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, mając na uwadze wskazane wyżej motywy. Rozstrzygnięcie winno być natomiast uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., który to przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko tak skonstruowane rozstrzygnięcie pozwala bowiem na zachowanie zasady przekonywania, ale również umożliwia prawidłową jego kontrolę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §1 p.p.s.a. ar