II SA/Łd 398/08

Dnia 13 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu P. Ad., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu P. A. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. LS Decyzją z dnia [...] Naczelnik Dzielnicy Ł. – Ś. działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 10, poz. 64) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 oznaczonej nr ewidencyjnym 221/4 o powierzchni 0,0266 ha, stanowiącej na podstawie księgi wieczystej KW 5581 własność W. W. W dniu 20 września 2005 roku Z. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 oznaczonej nr ewidencyjnym 221/4. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 26 § 2 i 3 k.p.a. w związku ze spełnieniem ustawowych przesłanek wynikających z treści art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. skutkujących wyłączeniem z mocy prawa Prezydenta Miasta Ł. od rozpatrzenia sprawy, wyznaczył Starostę [...] do rozpatrzenia sprawy. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 136, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) odmówił zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 221/4. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że spadkobiercami po zmarłym właścicielu nieruchomości – W. W. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 lutego 1976 roku, sygn. akt [...] stali się: A. W., I. K. i S. W. – po 1/3 części każde z nich. Spadkobiercami natomiast po zmarłej A. W. stały się: I. K. i K. P. po ½ części każda z nich. Spadek zaś po zmarłym S. W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział Cywilny z dnia 7 sierpnia 1979 roku, sygn. akt [...] nabyła K. P. w całości. Spadkobiercami po zmarłej I. K. zostali: S. K. i Z. M. po ½ części każde z nich. Spadek natomiast po zmarłym S. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Łodzi II Wydział Cywilny z dnia 27 czerwca 2006 roku, sygn. akt [...] nabyła w całości córka – Z. M. Uprawnionymi do złożenia wniosku są zatem Z. M. i K. P. Do wniosku Z. M. z dnia 20 września 2005 roku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 K. P. nie przyłączyła się. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o zwrocie nieruchomości orzeka się na zgodny wniosek wszystkich uprawnionych poprzednich właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. Brak wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych podmiotów jest w myśl art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, negatywną przesłanką do uwzględnienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Od powyższej decyzji Z. M. wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż od kilku lat domaga się zwrotu nieruchomości, gdyż cel na który dokonano wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wskazała, iż odzyskanie wywłaszczonej nieruchomości ma dla niej duże znaczenie, ponieważ zwiększy wartość posiadanej obecnej przez nią działki, przez którą przebiegają podwójne rury ciepłownicze. Współwłaścicielka wywłaszczonej nieruchomości – K. P. nie jest natomiast zainteresowana zwrotem działki i utrudnia jej odzyskanie, ponieważ nie mieszka w Ł. i nie ma z tego tytułu żadnego pożytku. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odwołując się natomiast do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 1371/04 Wojewoda [...] podkreślił, iż w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym osoby te są stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W przypadku natomiast, gdy niektórzy spośród poprzednich współwłaścicieli odmawiają, czy też po stronie wszystkich współwłaścicieli brak jest zgody, czy wystąpić z żądaniem zwrotu nieruchomości, starosta poza pouczeniem, że z żądaniem zwrotu muszą wystąpić wszyscy współwłaściciele, powinien zakreślić termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku i dopiero nie uzupełnienie braków w terminie upoważnia starostę do wydania decyzji odmownej. W rozpatrywanej sprawie Starosta [...] dwukrotnie pismem z dnia 2 kwietnia 2007 roku i z dnia 20 września 2007 roku zwracał się do współwłaścicielki nieruchomości – K. P. o zajęcie stanowiska w sprawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca- Z. M. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, akcentując, iż odzyskanie wywłaszczonej nieruchomości ma dla niej duże znaczenie, gdyż przyczyni się do wzrostu wartości jej działki, przez którą przebiegają rury ciepłownicze, linie energetyczne i linia telefoniczna. Współwłaścicielka wywłaszczonej nieruchomości nie jest zainteresowana zwrotem nieruchomości, mści się na niej utrudniając jej odzyskanie, ponieważ nie mieszka w Łodzi i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych pożytków. Skarżąca wniosła o zwrot wywłaszczonej działki lub o przyznanie prawa pierwokupu działki od Skarbu Państwa bez ogłaszania przetargu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy podnieść, iż poza sporem pozostaje okoliczność, że w każdym postępowaniu administracyjnym, w tym także w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie pełnego kręgu osób i podmiotów, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ustawodawca zaliczył poprzedniego właściciela oraz jego spadkobierców. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym osoby te są stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Poza wskazanymi wyżej osobami, których udział w charakterze stron w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest oczywisty, w postępowaniu tym winny brać udział także te osoby bądź podmioty, którym w chwili rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości, do nieruchomości objętej tym postępowaniem przysługuje tytuł prawno-rzeczowy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż spadkobiercami po zmarłym właścicielu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 221/4 na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 lutego 1976 roku, ([...]) stali się: A. W., I. K. i S. W. – po 1/3 części każde z nich. Spadkobiercami natomiast po zmarłej A. W., jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. V Wydział Cywilny z dnia 26 lutego 1987 roku, ([...]) zostały I. K. i K. P. po ½ części każda z nich. Spadek zaś po zmarłym S. W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział Cywilny z dnia 7 sierpnia 1979 roku, ([...]) nabyła K. P. w całości. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. – II Wydział Cywilny z dnia 27 lutego 2006 roku, (sygn. akt [...]) spadek po zmarłej I. K. nabyli: S. K. i Z. M. po ½ części każde z nich. Spadek natomiast po zmarłym S. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł., II Wydział Cywilny z dnia 27 czerwca 2006 roku, (sygn. akt [...]) nabyła w całości córka – Z. M. Oczywistym więc jest, że w dacie podejmowania decyzji przez Starostę [...] oraz w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy – Wojewodę [...] podmiotami uprawnionymi do zgłoszenia żądania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. 27 oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 221/4 są: Z. M. i K. P. W rozpoznawanej sprawie bezspornym natomiast jest, że z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zawartym we wniosku z dnia 20 września 2005 roku wystąpiła jedynie jedna ze współwłaścicielek nieruchomości – Z. M. Natomiast, druga współwłaścicielka nieruchomości – K. P., pomimo że Starosta [...] dwukrotnie pismem z dnia 2 kwietnia 2007 roku i z dnia 20 września 2007 roku zwracał się o zajęcie stanowiska w sprawie, nie przyłączyła się do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N 27. W świetle zatem przedstawionych okoliczności faktycznych należy wskazać, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a)., a przytoczona argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Podniesione natomiast w skardze uchybienia nie mogą odnieść skutku wobec bezspornego faktu jakim jest brak wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który pochodziłby od wszystkich uprawnionych spadkobierców wywłaszczonej nieruchomości. W postępowaniu bowiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości winny brać udział podmioty, którym w chwili rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości , do nieruchomości objętej tym postępowaniem przysługuje tytuł prawno – rzeczowy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zaś stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) a.ł.