II SA/Łd 404/05

WyrokWSA w Łodzi2005-08-09

Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, ponieważ mieści się w definicji dochodu określonej w ustawie o pomocy społecznej. W związku z tym, że dochód rodziny skarżącego przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku stałego.
Stan faktyczny
Skarżący R. S., posiadający znaczny stopień niepełnosprawności, wystąpił o przyznanie zasiłku stałego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód rodziny skarżącego (składający się z dochodu żony z działalności gospodarczej i zasiłku pielęgnacyjnego) przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz kwestionując wliczanie zasiłku pielęgnacyjnego do dochodu rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania R. S. na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. ), art. 8 ust. l pkt 2, ust. 3 i ust. 5 pkt 2 oraz art. 37 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2004r. nr 64, poz. 593 ze zm. ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającą przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego w grudniu 2004r. W sprawie ustano, że R. S. wystąpił z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej Ł.-B. o przyznanie zasiłku stałego. Do wniosku dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 21 lipca 2004r., z którego wynikało, że został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Niepełnosprawność R. S. ma charakter okresowy, a orzeczenie zostało wydane do 31 lipca 2006r. Decyzją z dnia [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filii Ł.-B., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., odmówił przyznania pomocy finansowej R. S. w formie zasiłku stałego w grudniu 2004r. W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek ustawowych koniecznych do przyznania pomocy w dochodzonej formie. R. S. prowadzi bowiem wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Na dochód rodziny skarżącego składa się dochód żony uzyskiwany z działalności gospodarczej, opodatkowany w formie ryczałtu ewidencjonowanego, wyliczony na podstawie deklaracji ZUS – na kwotę 1.338,32 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144 zł. Łącznie dochód rodziny wynosi zatem 1.482,32 zł, co na osobę stanowi 370,58 zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie ( 316 zł ) i dlatego orzeczono, jak wyżej. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. S.. W uzasadnieniu opisał swoją trudną sytuację finansową oraz wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną, ponieważ stan jego zdrowia nie pozwala mu na samodzielne funkcjonowanie. Podniósł, iż cierpi na cukrzycę insulinozależną I stopnia. Ma porażenie nerwów czuciowych i ruchowych, postępującą ślepotę, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z nietrzymaniem moczu. Schorzenia wymagają stałego zażywania leków, co wiąże się z miesięcznymi wydatkami na ten cel w kwocie ok. 300-350 zł. Leczy się również w poradni zdrowia psychicznego z powodu depresji z odruchami samobójczymi. Zameldowany jest w innym mieszkaniu, jednakże przebywa u żony i dwójki dzieci, gdyż wymaga stałej opieki i pomocy. Ponadto stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny nie powinien zostać wliczony do dochodów jego rodziny. W ocenie skarżącego wydana decyzja jest krzywdząca, dlatego wniósł o przyznanie mu zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o wskazane wyżej przepisy utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku stałego w grudniu 2004r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 37 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm. ) - zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl przepisu art. 37 ust. 2 powołanej ustawy wysokość zasiłku stałego, w przypadku osoby w rodzinie, ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie strony stanowi kwota 316zł, a ustalony dochód na osobę w rodzinie strony wynosi 370,58 zł. Stosownie do treści art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy – w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – za dochód przyjmuje się zadeklarowaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z załączoną do akt sprawy deklaracją ZUS organ I instancji prawidłowo określił dochód żony skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej. W opinii organu odwoławczego skarżący jest osobą niezdolną do pracy, jednak ze względu na dochód wyższy od kryterium dochodowego, o którym mówi ustawa, nie spełnia on warunków do otrzymania świadczenia w formie zasiłku stałego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł R. S., stwierdzając, iż jest ona dla niego bardzo krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy innego aktu, co oznacza dokonywanie jego kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe kryterium Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w sposób, o którym mowa wyżej, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Sąd nie kwestionuje niewątpliwie bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej, bytowej i materialnej skarżącego i jego rodziny, jednakże - z punktu widzenia wskazanych wyżej unormowań – dla wyniku sprawy podnoszone okoliczności nie mogą mieć znaczenia. Przesłanki do uzyskania zasiłku stałego określa ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm. ), a organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że skarżący warunków ustawowych nie spełnia. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Stosownie do treści art. 6 pkt 3 i 4 tejże ustawy – dochód na osobę w rodzinie, to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie, natomiast dochód rodziny - to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy - prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (... ) przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Ustawa o pomocy społecznej w art. 8 ust. 3 definiuje również określenie dochodu. Zgodnie z tym unormoawaniem za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze ( ust.4 ). W stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - za dochód przyjmuje się zadeklarowaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a jeżeli z tytułu prowadzenia tej działalności nie istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego, przyjmuje się kwotę najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ( art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej ). Tym samym należy stwierdzić, iż zasiłek pielęgnacyjny uzyskiwany przez członka rodziny, wbrew stanowisku skarżącego, powinien być wliczany do dochodu tej rodziny, gdyż mieści się w definicji dochodu określonej przez ustawodawcę dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej ( por. np. wyrok WSA z dnia 24 lutego 2004r. sygn. II SA/Łd 1133/02 – nie publik.) . Wobec powyższego organy administracji prawidłowo ustaliły dochód skarżącego. Zgodnie z zebranym materiałem dowodowym prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci. Dochód żony wyliczony na podstawie deklaracji ZUS wynosi 1.338,32 zł, skarżący pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144 zł. Łącznie zatem dochód rodziny wynosi 1.482,32 zł, co na osobę stanowi 370,58 zł. Skarżący przekroczył zatem ustawowe kryterium dochodowe, tj. kwotę 316 zł i nie spełnił tym samym wszystkich przesłanek koniecznych do uzyskania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż podnoszona zarówno w skardze, jak i w odwołaniu okoliczność, iż skarżący nie będzie posiadał wystarczających środków na leczenie oraz życie, nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Dodać należy, iż Marek S. ma prawo ubiegać się o inną formę pomocy społecznej, np. specjalny zasiłek celowy, który może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe ( art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej ). Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązującego prawa, dlatego też skargę należało oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło