II SA/Łd 404/14

Dnia 7 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. i P. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...] w sprawie ze skargi J. G. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...]. a.bł. J. G. i P. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności bądź ewentualnie uchylenie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. sąd zawiesił postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi z uwagi na toczące się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W dniu 24 czerwca 2014 r. skarżący zwrócili się do sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] argumentując, że wydane decyzje są wadliwe, a nadto ich wykonanie skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Pokreślili przy tym, że rozbiórka ogrodzenia wiąże się z koniecznością usunięcia istniejących punktów granicznych, co z kolei może skutkować realną szkodą w postaci poniesienia przez skarżącego odpowiedzialności karnej z art. 277 k.k. i pozbawieniem prawa do wykonywania zawodu instruktora. Według skarżących wykonanie decyzji może doprowadzić do sytuacji, w której mienie skarżących pozostanie niezabezpieczone. Wreszcie rozebranie ogrodzenia jak i jego ponowne wzniesienie wymagać będzie poniesienia znacznych nakładów finansowych oraz doprowadzi do uszkodzenia nasadzeń rosnących wzdłuż ogrodzenia. Także przeniesienie nasadzeń w inne miejsce będzie łączyło się z poniesieniem przez skarżących znacznych nakładów finansowych. Nadto skarżący wyrazili pogląd, że przedwczesne wykonanie decyzji oznaczać będzie, że przyznane Konstytucją RP oraz przepisami prawa w tym Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo do sądu okazałoby się iluzoryczne. W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli dodatkowo szereg zarzutów pod adresem decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie sądu dotyczące wstrzymania wykonania decyzji w razie zmiany okoliczności może być stosownie do treści art. 61 § 4 tej ustawy w każdym czasie zmienione lub uchylone przez sąd rozpoznający sprawę. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym art. 61. Rozpoznając przedmiotowy wniosek sąd uznał, że skarżący dostatecznie wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji może narazić ich na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona. Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim właściciela obiektu. Rozbiórka ogrodzenia przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może nie tylko narazić skarżących na znaczne straty finansowe ale także sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12 – https://cbois.nsa.gov.pl). Z tego też powodu konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...]. O powyższym sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. a.bł.