II SA/Łd 417/25
WyrokWSA w Łodzi2025-11-21
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Agata Sobieszek-Krzywicka, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając decyzję za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.), mimo braku dowodów na prawidłowość tego doręczenia?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie dysponuje wiarygodnymi dowodami urzędowymi potwierdzającymi skuteczne doręczenie decyzji w trybie doręczenia zastępczego. Brak takich dowodów, w tym zwrotnego potwierdzenia odbioru, oznacza, że decyzja została odebrana osobiście w późniejszym terminie, a odwołanie wniesione w ciągu 7 dni od tego odbioru jest wniesione w terminie. W takiej sytuacji odmowa przywrócenia terminu jest niezasadna i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący M.K. nie odebrał decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 22 października 2024 r. z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania. Organ uznał decyzję za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) z dniem 13 listopada 2024 r., co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Następnie Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość doręczenia i odmowę przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.7.IO w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej wykonanie obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku M.K. z dnia 5 marca 2025 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 22 października 2024 r. znak: MZ.52802.9.2024.HS. 3. zasądza od Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z 17 kwietnia 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.7.IO Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 22 października 2024 r. złożonego w treści skargi wniesionej w dniu 5 marca 2025 r. przez M.K. na postanowienie Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 28 stycznia 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.2.10 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 22 października 2024 r. znak: MZ.52802.9.2024.HS, dotyczącej terenu posesji położonej przy ul. [...] w Ł., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją z 22 października 2024 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi (zwany dalej "Komendantem Miejskim PSP") nakazał M. K. usunięcie składowanych materiałów palnych zlokalizowanych poza budynkiem w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Decyzja została nadana w punkcie pocztowym 24 października 2024 r. na adres zamieszkania strony, jednakże pomimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana w terminie 14 dni od daty pierwszej awizacji, dokonanej 29 października 2024 r. i 19 listopada 2024 r. została zwrócona przez operatora pocztowego do kancelarii Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi. Zgodnie z wydrukiem z systemu Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek" termin odbioru przesyłki upłynął 13 listopada 2024 r.
Jak stwierdził następnie organ z akt sprawy wynika, że M.K. otrzymał decyzję, stawiając się osobiście w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi 20 grudnia 2024 r.
3 stycznia 2025 r. do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi wpłynęło odwołanie M.K. z 1 stycznia 2025 r. od decyzji organu pierwszej instancji.
Przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania organ drugiej instancji był zobowiązany ustalić, czy jest ono dopuszczalne oraz czy zostało złożone w ustawowym terminie (art. 134 k.p.a.). Odwołując się do dyspozycji art. 129 § 2 i art. 44 k.p.a. organ drugiej instancji wyjaśnił, że decyzja administracyjna, nadana listem poleconym do strony, która nie została podjęta w terminie, uważana jest za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu od daty pierwszej awizacji. W przedmiotowym przypadku okres czternastu dni upłynął 13 listopada 2024 r., zatem 14 listopada 2024 r. rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji, który upłynął 27 listopada 2024 r. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że decyzja 28 listopada 2024 r. stała się ostateczna i prawomocna. Organ odwoławczy podkreślił, że osobisty odbiór decyzji w późniejszym terminie (20 grudnia 2024 r.) przez stronę, dokonany w siedzibie Komendy Miejskiej PSP w Łodzi, z uwagi na zacytowane powyżej przepisy, nie miał wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.
M.K. złożył odwołanie od decyzji 3 stycznia 2025 r., czyli blisko sześć tygodni po ustawowo określonym terminie. W okresie pomiędzy uzyskaniem w siedzibie Komendanta Miejskiego PSP decyzji (20 grudnia 2024 r.) a złożeniem odwołania, strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z treści złożonego odwołania nie wynikała również żadna prośba o przywrócenie terminu, czy też wyjaśnienie przyczyny nieodebrania decyzji z placówki operatora pocztowego. W związku z powyższym należało stwierdzić, że analizowany środek zaskarżenia został złożony przez stronę z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Mając na uwadze powyższe, Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 22 października 2024 r.
5 marca 2025 r. M.K. złożył osobiście w biurze podawczym organu skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Skarga została wniesiona w terminie, pomimo niepodjęcia przez stronę przesyłki. Kopię postanowienia M.K. otrzymał 4 marca 2025 r. W skardze na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania strona wskazała, że po powrocie z sanatorium znalazła awizo. Na poczcie podano jej nadawcę, następnie zadzwoniła i umówiła się, odebrała decyzją z 22 października 2024 r. - 20 grudnia 2024 r. M.K. złożył odwołanie 3 stycznia 2025 r. Wyjaśnił również, że zrobił wszystko by odebrać decyzję i złożyć odwołanie zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a.
Jednocześnie w treści skargi strona wniosła o rozpatrzenie odwołania z 3 stycznia 2025 r. i przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z 22 października 2024 r. Skarżący prośbę uargumentował nieobecnością w miejscu zamieszkania przez okres, kiedy trwało doręczenie, co poskutkowało nieodebraniem decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Łodzi.
Mając na uwadze konieczność ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości przesłanek do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy pismem z 13 marca 2025 r. wezwał stronę do uwiarygodnienia, w terminie siedmiu dni od otrzymania pisma, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, poprzez wykazanie faktu przebywania w sanatorium (w tym: okresu przebywania w sanatorium), lub wskazania innych przyczyn uchybienia terminu oraz wykazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu.
Odpowiadając na powyższe wezwanie strona w piśmie złożonym w organie 7 kwietnia 2025 r. wyjaśniła, iż odwołanie złożyła 3 stycznia 2025 r. w terminie. Żadnego awizo nie było. M.K. od sąsiadów dowiedział się, że listonosz był chory. Awizo było do odbioru pozostawienia z 28 stycznia 2025 r., z którym zapoznał się po terminie odbioru. Pobyt poza miejscem zamieszkania nie miał wpływu na odbiór, jeśli nie było awizo. Ponadto strona wskazała, iż oczekiwała na nowy termin kontroli, uznając iż nie została powiadomiona o kontroli ze stosownym wyprzedzeniem.
Mając powyższe na uwadze organ zwrócił uwagę, że we wcześniejszej korespondencji zatytułowanej "Skarga" z 5 marca 2025 r. strona jednoznacznie wskazywała, iż powodem nieodebrania decyzji w placówce operatora pocztowego był pobyt w sanatorium.
Odwołując się w następnej kolejności do regulacji art. 58 § 1-3 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ jedynie ocenia przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., wniesienie takiej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu. W świetle powyższego organ stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, a w szczególności nie wskazała precyzyjnie okresu trwania niemożności odebrania decyzji z placówki operatora pocztowego i złożenia odwołania w terminie, jak również daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Wyjaśnienia strony w tym zakresie są mało konkretne. Ponadto strona wskazuje różne okoliczności niemożności dotrzymania terminu, początkowo przebywanie w sanatorium, a zatem nieobecność w miejscu zamieszkania, a następnie - brak awizo, nie wskazując żadnej daty, ani okresu nieprzebywania w miejscu zamieszkania. Żadna z tych okoliczności nie została wykazana w sposób obiektywny. Strona podała dwie rozbieżne okoliczności, a przy tym żadnej z nich nie uprawdopodobniła w najmniejszym stopniu. Okres pomiędzy nadaniem decyzji a pojawieniem się strony w organie pierwszej instancji to aż 2 miesiące. Niewykazanie okresu, w którym strona rzekomo przebywała w sanatorium, czy też okresu domniemanej choroby listonosza, powoduje, że wyjaśnienia strony mają znamiona konfabulacji. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż strona nie uprawdopodobniła w żadnym stopniu zaistnienia przesłanek, które spowodowały uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez jej winy.
Organ dodał również, że z akt sprawy wynika, iż strona wielokrotnie nie odbierała korespondencji wysyłanej na wskazany przez nią adres, nawet od organu odwoławczego. Wszelką dokumentację strona pozyskiwała udając się osobiście do siedziby poszczególnych organów. Jednocześnie strona, ignorując odbieranie korespondencji wysyłanej do niej listem poleconym, najwyraźniej uważa, iż wszelkie terminy rozpoczynają swój bieg od momentu, gdy sama według własnego uznania pojawi się w siedzibie organu i odbierze dany dokument. Takiej praktyki nie można tolerować, gdyż jest ona niezgodna z prawem. Organ, zarówno pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy każdorazowo pouczał stronę o terminach i sposobie składania pism, skarg i odwołań. Jednakże strona wykazuje w tym względzie postawę lekceważącą obowiązujące prawo i normy.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. wyraził swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że odebrał decyzję 20 grudnia 2024 r. i w terminie złożył odwołanie, wobec czego nie powinno być mowy o przywróceniu terminu. Skarżący podkreślił, że nie może chodzić na pocztę i pytać czy jest dla niego przesyłka, ponieważ nie ma awizo.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz o rozpoznanie sprawy niniejszej łącznie ze sprawą II SA/Łd 223/25. W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.
Postanowieniem z 10 lipca 2025 r. Sąd oddalił wniosek organu o połączenie do wspólnego rozpoznania spraw o sygn. akt II SA/Łd 223/25 oraz II SA/Łd 417/25.
15 października 2025 r. do akt sprawy wpłynęło pismo organu, z którego wynika, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 223/25 Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi przystąpił do rozpatrywania odwołania M.K. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 22 października 2024 r. znak: MZ.52802.9.2024.HS. Decyzja w sprawie zostanie wydana do 23 października 2025 r. W związku z powyższym organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie postanowienia Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 17 kwietnia 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.7.IO toczącego się przed Sądem sygn. akt II SA/Łd 417/25 z uwagi na to, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Wobec treści powyższego pisma, Sąd wezwał organ do wyjaśnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czy postanowienie Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 17 kwietnia 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.7.IO pozostaje w obrocie prawnym czy zostało uchylone. Jednocześnie wezwano do przesłania aktu wydanego w sprawie oraz dowodu doręczenia go stronom, jeżeli takowy został wydany.
W piśmie z 27 października 2025 r. organ wyjaśnił, że postanowienie z 17 kwietnia 2025 r. pozostaje w obrocie prawnym i nie zostało uchylone. Decyzja merytoryczna w sprawie została wydana 23 października 2025 r. i wysłana do strony za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wobec braku podstaw prawnych do uchylenia postanowienia z 17 kwietnia 2025 r. przez organ drugiej instancji, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania toczącego się przed Sądem z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 17 kwietnia 2025 r. stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organ trafnie odmówił M.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z 22 października 2024 r. stojąc na stanowisku, że wspomniana wyżej decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. - 13 listopada 2024 r., wobec czego odwołanie M.K. złożone 3 stycznia 2025 r., wniesione zostało z uchybieniem 14-dniowego terminu, który upłynął 27 listopada 2024 r. Jednocześnie - zdaniem organu - odwołujący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, o których mowa w art. 58 § 1 - 3 k.p.a.
Przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której termin został uchybiony w postępowaniu administracyjnym zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisie art. 58 k.p.a. Stanowi on mianowicie, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winny (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
Przytoczony przepis określa przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, by z prawnego punktu widzenia możliwe było przywrócenie przez organ uchybionego terminu. Pierwszą przesłanką jest niebudzące wątpliwości ustalenie przez organ, że doszło do uchybienia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej np. do wniesienia odwołania. Nie można bowiem przywrócić terminu, jeśli nie doszło do jego uchybienia. Drugą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Nie jest wobec tego możliwe przywrócenie terminu z urzędu, bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną. Trzecią przesłanką jest uprawdopodobnienie przez zainteresowany przywróceniem terminu podmiot braku swojej winy. Czwartą przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Piątą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin np. wniesienie odwołania.
W kontrolowanej sprawie organ drugiej instancji ferując pogląd o uchybieniu przez M.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 22 października 2024 r. wyszedł z założenia, że wspomniane wyżej rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu, w trybie art. 44 k.p.a., z dniem 13 listopada 2024 r., wobec czego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., upłynął 27 listopada 2024 r. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę wydania przez Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi postanowienia z 28 stycznia 2025 r., znak: WPZ.5290.1.2025.2.IO stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia przez M.K. odwołania z 3 stycznia 2025 r. jak i poddanego obecnie sądowej kontroli postanowienia z 17 kwietnia 2025 r. Postanowienie z 28 stycznia 2025 r., na skutek uwzględnienia skargi M.K., zostało uchylone w całości mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 223/25. Powyższy wyrok nie został zakwestionowany przez którąkolwiek ze stron postępowania w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sadu Administracyjnego i uprawomocnił się z dniem 9 września 2025 r.
W motywach wspomnianego orzeczenia WSA w Łodzi stwierdził, że przepis art. 44 k.p.a. reguluje instytucję tzw. "doręczenia zastępczego", określaną też mianem "fikcji doręczenia". Jednak aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą zostać łączenie spełnione określone w tym przepisie przesłanki. Pierwszą z nich jest niemożność doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i w art. 43 k.p.a. Drugą z przesłanek jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego albo też w urzędzie właściwej gminy (miasta), w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta), upoważnioną osobę lub organ. Trzecią przesłanką jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, odpowiednio w placówce pocztowej albo w urzędzie właściwej gminy (miasta). Czwartą przesłanką jest, w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.
WSA w Łodzi za błędne uznał stanowisko organu odwoławczego, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., a więc w trybie "doręczenia zastępczego". Organ ferując pogląd tej treści stanowiący następnie zasadniczą przesłankę wydania zaskarżonego postanowienia dysponował zaledwie kopertą, w której skierowano do M.K. decyzję organu pierwszej instancji opatrzoną pieczęciami: "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 13 listopada 2024 r. i podpisem doręczyciela, "Adresata nie zastałem" z nieczytelną datą i podpisem doręczającego, pieczęcią Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej wpłynęło dnia 19 listopada 2024 r. oraz wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej tzw. śledzenie przesyłki. W aktach sprawy, jak stwierdził Sąd, brak jest natomiast kluczowego dowodu, na podstawie którego organ winien dokonać oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., a mianowicie dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, który obrazowałby wszystkie czynności podejmowane przez doręczyciela, w tym konieczność dwukrotnej awizacji przesyłki, ze wskazaniem kiedy konkretnie taka awizacja miała miejsce, gdzie pozostawiono zawiadomienie w tym przedmiocie, gdzie została złożona przesyłka, czy adresat został prawidłowo poinformowany o miejscu i terminie, w którym może odebrać przesyłkę. Jak zostało to już podniesione na wstępie rozważań doręczenie przesyłki w tym trybie opiera się na domniemaniu prawnym (art. 44 § 4 k.p.a.), iż została ona doręczona do rąk adresata, pod warunkiem, że zostały spełnione łącznie wszystkie wymogi wynikające z art. 44 k.p.a. Skorzystanie ze wskazanego domniemania wymaga dopełnienia przez doręczającego korespondencję wszystkich określonych przepisem czynności. W rozpatrywanej sprawie brak było natomiast podstaw do uznania, że przesyłka została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 44 k.p.a. w sytuacji, gdy brak jest dostatecznych dowodów, iż decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w trybie tzw. fikcji prawnej skutkuje pozbawieniem strony możliwości oceny jej sprawy w trybie instancyjnym, o czym zdaje się wyraźnie zapominać organ odwoławczy w tej sprawie. Powyższego nie może zmienić, wbrew odmiennemu stanowisku organu drugiej instancji, wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej tzw. "śledzenie przesyłki", na którym organ oparł zasadnicze ustalenia w tej sprawie, gdyż informacja w nim zawarta nie możne zostać uznana za dowód urzędowy w zakresie poprawności doręczenia przesyłki w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., z którego to waloru z kolei korzysta dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji. Przyjęcie w ślad za organem, że ów wydruk stanowi dowód świadczący o skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 44 k.p.a., w konsekwencji oznaczałoby obejście przepisów obowiązującego prawa w zakresie zasad doręczania przesyłek, co jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Stanowiska w tym zakresie nie może zmienić twierdzenie skarżącego zaprezentowane w motywach skargi, z którego skarżący starał się następnie wycofać w piśmie, które wpłynęło do Sądu 2 lipca 2025 r., iż po powrocie z sanatorium znalazł awizo. Na tej podstawie nie jest bowiem możliwe ustalenie ponad wszelką wątpliwość kiedy awizo zostało pozostawione skarżącemu oraz czy jest to pierwsze awizo, czy też może kolejne. Zdaniem Sądu, adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym.
Dodatkowo Sąd stwierdził, że skoro organ nie dysponuje wiarygodnym dowodem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a., jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego w trybie art. 44 k.p.a., decyzji organu pierwszej instancji, to przyjąć należy, że M.K. odebrał decyzję osobiście w siedzibie organu 20 grudnia 2024 r., co potwierdza poczyniona przezeń adnotacja na ostatniej stronie decyzji z 22 października 2024 r. "Otrzymałem, 20.12.2024 r." wraz z jego własnoręcznym podpisem. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że odwołanie M.K. wniesione 3 stycznia 2025 r., złożone zostało w ustawowym terminie, co obligowało organ odwoławczy do jego rozpatrzenia.
Po myśli art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Skład orzekający Sądu w sprawie niniejszej, mając na uwadze powyższe unormowania, w pełni aprobuje stanowisko WSA w Łodzi zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z 10 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 223/25 czyniąc je swoim. W przekonaniu Sądu, błędny, bo nie znajdujący oparcia w materiale aktowym sprawy jest pogląd organu drugiej instancji, stanowiący również podstawę wydania poddanego obecnie sądowej kontroli postanowienia z 17 kwietnia 2025 r., jakoby M.K. uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Skoro, co przesądził WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z 10 lipca 2023 r., M.K. 20 grudnia 2024 r. odebrał decyzję organu pierwszej instancji z 22 października 2024 r., to odwołanie wniesione 3 stycznia 2025 r., zostało złożone przezeń w ustawowym terminie. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zasadny jest wniosek, że skarżący dochował 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, wobec czego brak było podstaw do badania przez organ przesłanek z art. 58 § 1-3 k.p.a. warunkujących przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W tym stanie rzeczy orzekając o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ponad wszelką wątpliwość naruszył przepisy art. 7, art. 44, art. 58 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z akt sprawy wynika, że Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi uwzględniając, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wytyczne wynikające z wyroku Sądu z 10 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 223/25 rozpatrzył odwołanie M.K. i decyzją z 23 października 2025 r. znak: WPZ.5290.1.2025.23.IO utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku określonego w punkcie 1 i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ustalając nowy termin jego wykonania do 28 lutego 2026 r.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie tego wniosku jest bezprzedmiotowe skoro nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się w tym miejscu do wniosku organu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania toczącego się przed tutejszym Sądem z uwagi na jego bezprzedmiotowość stwierdzić trzeba, że ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości uchylenia zaskarżonego aktu i jednocześnie umorzenia postępowania sądowego, co wprost wynika z dyspozycji art. 145 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślić należy, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nie postępowanie przed tutejszym Sądem, względem którego przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zostały zdefiniowane w art. 161 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd rozstrzygnął mając na względzie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a., w punkcie 3 sentencji wyroku. Zasądzona kwota stanowi równowartość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło