II SA/Łd 432/13
WyrokWSA w Łodzi2013-11-08
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy składowanie materiałów produkcyjnych na regałach w części magazynowej hali produkcyjno-magazynowej, przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, stanowi "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że składowanie materiałów produkcyjnych w części magazynowej hali przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że pojęcie użytkowania należy rozumieć w znaczeniu języka powszechnego, jako używanie lub korzystanie z rzeczy, przy czym nie musi ono mieć charakteru trwałego i pełnego, a sam ustawodawca wskazuje, że podstawę nałożenia kary stanowi przystąpienie do użytkowania obiektu, choćby w jego części. W związku z tym, stwierdzenie składowania materiałów w magazynie podczas kontroli uzasadniało nałożenie kary.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 125 000 zł za nielegalne użytkowanie części magazynowej hali produkcyjno-magazynowej. Organ ustalił, że podczas obowiązkowej kontroli stwierdzono składowanie surowców i półproduktów w części magazynowej, mimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia "przystąpienie do użytkowania" i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżąca twierdziła, że czynności polegały jedynie na przygotowaniu obiektu do użytkowania i próbach technologicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant sekretarz Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 roku sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia oddala skargę. LS
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1, art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy przystąpienia do użytkowania części magazynowej hali produkcyjno - magazynowej usytuowanej na nieruchomości w K. przy ul. A 52 (działki nr 94/6, 94/8, 87/6) z naruszeniem przepisu art. 55 ustawy, postanowił nałożyć na A Sp. z o.o. jako inwestora karę w wysokości 125 000 zł za nielegalne użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż po wystąpieniu przez inwestora o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie przeprowadzona została obowiązkowa kontrola zakończenia budowy. W trakcie kontroli ustalono, że hala produkcyjno – magazynowa z budynkiem biurowo – socjalnym zostały wybudowane na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Nadto, iż budynek został zrealizowany z nieistotnymi zmianami polegającymi na zmianie elewacji, zmianie układu ścianek działowych, zamontowaniu drzwi do poszczególnych pomieszczeń sanitarnych, które otwierają się do wnętrza pomieszczenia, zrezygnowano z wykonania belek podsuwnicowych w części magazynowej, wykonano dodatkowe przejście z pomieszczenia gospodarczego na halę produkcyjną. Zmiany wprowadzone w trakcie realizacji zostały przez projektanta zakwalifikowane na podstawie art. 36 a ustawy jako nieistotne. Zmiany te zostały naniesione na kopiach rysunków zatwierdzonego projektu budowlanego, co jest wymagane przez art. 57 ust. 2 ustawy. Do wniosku o wydanie decyzji pozwoleniu na użytkowanie zostały dołączone wymagane art. 57 ust. 1 ustawy dokumenty co do, których organ nie wniósł uwag. Ustalono także, iż w trakcie kontroli prace nie były prowadzone. Niemniej kontrola wykazała, iż część magazynowa hali produkcyjno – magazynowej była użytkowana, składowane były surowce i półprodukty zgodnie z profilem produkcji. Na regałach wysokiego składowania ustawione były kartonowe pudła oraz plastikowe kosze z materiałami produkcyjnymi oznaczonymi logo firmy. Część produkcyjna nie była użytkowana. Fakt przystąpienia do użytkowania zobrazowano na fotografiach i w protokole, do którego inwestor nie zgłosił uwag.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy, w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli obowiązkowej faktu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 55 ustawy, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu stosując odpowiednio art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłat podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jak przewiduje zaś art. 55 pkt 1 ustawy przed przystąpieniem do użytkowania należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii XVIII, o której mowa w załączniku do ustawy. Przedmiotowy obiekt zalicza się do tej kategorii stąd zasadne było, wobec wyników kontroli, nałożenie na inwestora kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania.
W terminie prawem przewidzianym A Spółka z o.o. złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie art. 57 ust. 7 ustawy poprzez błędną wykładnie polegająca na przyjęciu, iż czynności związane z przeprowadzeniem prób składowania łącznie z próbami obciążeniowymi stanowią przystąpienie do użytkowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że są to jedynie czynności mające na celu przygotować obiekt do użytkowania. Nadto naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonanie niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, iż inwestor przystąpił do użytkowania przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy czynności podejmowane przez inwestora miały na celu jednie przygotowanie obiektu do użytkowania. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w całości.
W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, iż w piśmie z dnia 30 listopada 2012r. odniosła się do protokołu kontroli i złożyła wyjaśnienia odnośnie zaistniałego stanu faktycznego podkreślając, iż rzeczywiście miały miejsce próby składowania i próby obciążeniowe. Zwróciła uwagę na sprzeczność w protokole kontroli, gdyż stwierdzono, iż nie jest użytkowana część produkcyjna a jedynie część magazynowa. Zdaniem strony fakt, iż część magazynowa hali ma wyłącznie na celu obsługę części produkcyjnej obiektu, jednoznacznie wyklucza możliwość użytkowania części magazynowej hali bez użytkowania części produkcyjnej. Dodatkowo wyjaśniła, iż termin kontroli zbiegł się z próbami składowania i obciążenia, gdyż termin ich wykonania był uzależniony od terminu dostawy i odbioru towarów po uzyskaniu decyzji pozwolenia na użytkowanie. Powołując się na wypracowane na tle podobnych stanów faktycznych orzecznictwo strona podkreśliła, iż organ przed orzeczeniem kary obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, nie może mieć miejsca żadna dowolność w interpretacji działań inwestora a nadto należy rozgraniczyć czynności przygotowujące do użytkowania, jak miało to miejsce w sprawie, od czynności świadczących o jego użytkowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, art. 59g ustawy, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ stopnia wojewódzkiego stwierdził, iż poza sporem pozostaje fakt, iż przedmiotowy budynek należy do kategorii XVIII obiektów budowlanych (obiekt produkcyjno-magazynowy) i zgodnie z art. 55 pkt 1 ustawy, aby przystąpić od jego użytkowania należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Warunek ten został zapisany także w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Zasadniczy spór sprowadza się natomiast do ustalenia, czy inwestor przystąpił do użytkowania części magazynowej przedmiotowego obiektu. W ocenie organu ustalenia kontroli obowiązkowej potwierdzają przystąpienie do użytkowania przed uzyskaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na użytkowanie. Organ wskazał na stanowisko sądów administracyjnych, stosownie do którego ponieważ ustawodawca nie zdefiniował pojęcia użytkowania należy pod nim rozumieć wykorzystywanie obiektu zgodnie z jego przeczeniem. Użytkowaniem jest każdy przejaw korzystania z niego. Przez przystąpienie do użytkowania należy rozumieć działania inwestora, które wskazują na zamiar użytkowania. Zdaniem organu stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadnia nałożenie na inwestora kary opisanej w art. 57 ust. 7 ustawy, gdyż brak racjonalnych argumentów pozwalających na przyjęcie stanowiska, że sporny obiekt nie był użytkowany. W części magazynowej budynku był składowany towar na paletach, usytuowany m.in. na zamontowanych regałach, a zatem część magazynowa budynku była użytkowana zgodnie ze swym przeznaczeniem. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy sam fakt przystąpienia do użytkowania z naruszeniem art. 54 i art. 55 ustawy powoduje wymierzenie kary, a zatem kwestia podjęcia czynności przez inwestora prowadzących do uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie zwalnia go od odpowiedzialności za rozpoczęcie użytkowania bez odpowiednich pozwoleń. Organ nie podzielił argumentu zażalenia, iż fakt, że część magazynowa hali ma wyłącznie na celu obsługę części produkcyjnej obiektu jednoznacznie wyklucza możliwość użytkowania części magazynowej hali bez użytkowania części produkcyjnej. Podkreślił, iż w toku kontroli stwierdził użytkowanie części magazynowej obiektu. Część magazynowa użytkowana była zgodnie z przeznaczeniem i profilem zakładu produkcyjnego. Nadto organ wyjaśnił odnosząc się do argumentu zażalenia, iż obecność w trakcie kontroli obowiązkowej różnego rodzaju opakowań na regałach wysokiego składowania w części magazynowej obiektu budowlanego związane było z koniecznością przeprowadzenia prób składowania wraz z próbami obciążeniowymi, iż inwestor po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mógł rozpocząć próby składowania i obciążenia. Ustawa nie nakłada bowiem na inwestora obowiązku przeprowadzenia stosownych prób czy też rozruchów technologicznych świadczących o możliwości użytkowania obiektu, obowiązkowa kontrola ma na celu sprawdzenie czy obiekt został zrealizowany zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy nie uznał także za uzasadnione zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podkreślając, iż materiał; dowodowy zebrany w sposób wyczerpujący został należycie i obiektywnie rozpatrzony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Nadto o przeprowadzenie dowodu z protokołów wewnętrznych prób technologicznych w obszarze magazynu oraz obszarze produkcji, na okoliczność braku użytkowania obiektu magazynowego w rozumieniu art. 57 ust. 7 ustawy a jedynie krótkotrwałego korzystania z niego w celu przeprowadzenia prób technologicznych maszyn wtryskowych z peryferiami oraz systemu podawania tworzywa, jak również prób technicznych oraz pojemnościowych infrastruktury magazynowej.
Strona powtórzyła zarzuty z zażalenia wskazując na naruszenie art. 57 ust. 7 ustawy przez niewłaściwe zastosowania tego przepisu i nałożenie na inwestora kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 i art. 55 ustawy, podczas gdy ustalony przez organy stan faktyczny nie wskazuje w sposób niewątpliwy, że inwestor przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Nadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. m.in. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niewskazanie przez organ odwoławczy przyczyn, z powodu których organ nie dał wiary twierdzeniem inwestora.
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację zażalenia podkreślając, że nie kwestionuje ustalenia organu, iż w dacie kontroli na regałach wysokiego składowania w części magazynowej hali produkcyjno – magazynowej znajdowały się opakowania zawierające materiały produkcyjne. Okoliczność ta potwierdzona została w materiale fotograficznym i w protokole z kontroli. Strona nie zgadza się jednakże ze stwierdzeniem, iż ustalenia kontroli przesądzają o przystąpieniu do użytkowania hali, w ocenie skarżącej Spółki organ nie wykazał w sposób przekonujący i niepodważalny, że inwestor wypełnił dyspozycję art. 57 ust. 7ustawy. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, iż wszystkie przepisy dotyczące użytkowania obiektu wskazują, iż nie odnoszą się do zdarzeń jednorazowych, ale do sytuacji istniejących w dłuższym przedziale czasu, zatem użytkowanie w rozumieniu art. 57 ust. 7 ustawy oznacza korzystanie z obiektu budowlanego w sposób ciągły i trwały, a to z kolei oznacza, iż przez przystąpienie do użytkowania należy rozumieć takie działanie inwestora bądź osób działających z jego upoważnienia lub w jego imieniu, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu. Zdaniem strony nie wszystkie czynności inwestora związane z korzystaniem z obiektu mogą tym samym zostać uznane za przystąpienie do jego użytkowania w rozumieniu ar. 57 ust. 7 ustawy, zaś nałożenie przedmiotowej kary wymaga niewątpliwego ustalenia, iż do nielegalnego użytkowania przystąpiono. Skarżący podkreślił, iż organy pominęły podstawowy wątek przeprowadzonych prób rozruchu technologicznego oraz potrzeby przechowania materiałów na potrzeby tego rozruchu. Strona skarżąca przywołała orzeczenie NSA, z dnia 20 października 2010r., II OSK 1658/09, gdzie Sąd stwierdził, iż "w sytuacji, gdy uznaje się, iż czynności polegające na rozruchu technologicznym nie kwalifikowały się jako przystąpienie do użytkowania należało ustalić, czy do tego rozruchu koniecznym było krótkotrwałe przechowanie pewnych elementów na terenie magazynu oraz czy inwestor elementy te mógł przechowywać w innym miejscu, czy też miejscem ich przechowania mógł być tylko przedmiotowy magazyn". Zdaniem skarżącej Spółki organ nie wziął pod uwagę tego aspektu sprawy, a tymczasem materiały były przechowywane na potrzeby przeprowadzenia prób technologicznych z obszaru produkcji oraz magazynu, co potwierdzają protokoły. Organy nie udowodniły, pomimo obowiązku ustawowego, faktu trwałego i ciągłego korzystania z hali magazynowe, nie ustaliły także okresu składowania materiałów jak i celu umieszczenia tych materiałów na regałach. W ocenie strony skarżącej organ uwzględnić winien również co w istocie przemawia za uznaniem, iż użytkowana jest hala produkcyjno – magazynowa, gdy stwierdza jedynie użytkowanie części magazynowej, a ta spełnia tylko funkcje pomocniczą w stosunku do części produkcyjnej. Na koniec strona obszernie opisała istotę głównych zasad postępowania administracyjnego w kontekście popełnionych przez organy obu instancji ich naruszeń.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi przywołując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], jak również poprzedzającemu go postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].
Istotą sprawy niniejszej jest ustalenie, czy strona skarżąca przystąpiła do użytkowania części magazynowej hali produkcyjno - magazynowej usytuowanej na nieruchomości w K. przy ul. A 52, przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż okolicznością niekwestionowaną jest, iż strona skarżąca opisaną halę produkcyjno – magazynową wybudowała na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] gdzie widniał zapis, iż aby przystąpić do użytkowania zrealizowanego obiektu należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Obowiązek taki wynika także wprost z art. 55 pkt 1 ustawy, gdzie ustawodawca zastrzegł, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Przedmiotowy budynek należy natomiast do kategorii XVIII obiektów budowlanych. Uwagi te są o tyle istotne, iż potwierdzają, że wiedzę o niezbędności uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie strona skarżąca posiadała już po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wiedza taka nie jest wprawdzie samoistną przesłanką dla orzeczenia o karze za nielegalne użytkowanie, niemniej ustalenie to daje podstawę do twierdzenia, iż skoro strona skarżąca wiedzę tę posiadała to planując przystąpienie do prób technologicznych, które w jej ocenie wadliwie zostały zakwalifikowane jako przystąpienie do użytkowania, mogła na tyle racjonalnie zaplanować swoje kroki zmierzające do uruchomienia produkcji, aby nie podjąć działań, które zostaną uznane przez organy administracji za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Tym bardziej, iż przesłanką uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu nie jest pozytywne przeprowadzenie prób technologicznych, prób obciążeniowych czy prób składowania. Można zatem tak zaplanować swoje kroki w ramach prowadzonej działalności, aby nie naruszyć obowiązujących przepisów prawa, co w ocenie Sądu w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce.
Sąd w skaldzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, które w toku obowiązkowej kontroli przeprowadzonej, stosownie do art. 59c ustawy, w dniu 26 listopada 2012r., iż strona skarżąca przystąpiła do użytkowania części magazynowej hali produkcyjno-magazynowej przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ustalony w sprawie stan faktyczny, odzwierciedlony w protokole i dokumentacji fotograficznej, niewątpliwie uzasadniał wymierzenie stronie skarżącej kary za nielegalne użytkowanie przedmiotowego obiektu. Jak wskazywał organ stosownie do art. 54 ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. I co istotne zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Zauważyć trzeba, iż odstąpić od nałożenia kwestionowanej przez stronę skarżącą kary byłoby ustalenie, iż obiekt budowlany został zrealizowany z istotnymi odstępstwami. Wówczas bowiem w sytuacji, gdy inwestor przystępuje do użytkowania obiektu realizowanego z istotnymi odstępstwami, to pierwszeństwo ma tryb legalizacyjny określony w art. 50 i nast. ustawy, gdyż prawnie skutecznie można zgłosić tylko wykonanie inwestycji prowadzonej legalnie, a więc i zakończonej zgodnie z projektem. Inwestor realizujący przedsięwzięcie samowolnie albo z istotnymi odstępstwami od projektu nie mógłby uzyskać pozwolenia na użytkowanie.
Z taką sytuacja nie mamy w sprawie niniejszej do czynienia. Jak stwierdził organ nadzoru budowlanego strona skarżąca dopuściła się kilku odstępstw do zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, niemniej jednak po wnikliwej ich analizie nie zostały ocenione i zakwalifikowane jako istotne odstępstwa. Co za tym wystarczyło stwierdzenie, iż strona przystąpiła do nielegalnego użytkowania obiektu.
W ocenie Sądu, wnioski wywiedzione przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o sporządzony protokół kontrolny z dnia 26 listopada 2012r. oraz dokumentację fotograficzną prawidłowo stały się podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z dokumentów, w trakcie kontroli stwierdzono, iż część magazynowa hali produkcyjno – magazynowej jest użytkowana, składowane są surowce i półprodukty zgodnie z profilem produkcji. Na regałach wysokiego składowania ustawione są kartonowe pudła oraz plastikowe kosze z materiałami do produkcji oznaczonymi logo firmy. Część produkcyjna nie była użytkowana. Podkreślić trzeba, iż do powyższych ustaleń spisanych do protokołu obecny w trakcie czynności kontrolnych przedstawiciel strony nie wniósł uwag. Przywołane dokumenty obrazują bezsprzecznie, iż w istocie większa część hali została wypełniona różnego rodzajem towarem, zarówno na regałach jak i na podłodze. W aktach znajduje się protokół prób technologicznych przeprowadzanych w dniach 14 -- 29.11.2013r.. Niemniej jednak przeprowadzenie tych prób nie ma wpływu na ocenę ustalonego stanu faktycznego. Jak już Sąd zwrócił uwagę, przeprowadzenie tych prób technologicznych nie jest niezbędną przesłanką uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zatem ustalenie terminu ich przeprowadzenia pozostaje jedynie w gestii inwestora, co oznacza, iż powinien był liczyć się z kontrolą i dostosować terminy prób. Natomiast z zażalenia wywieść można, iż strona skarżąca była przekonana, iż uzyska pozytywną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż jak wyjaśnia, termin kontroli organu nadzoru budowlanego zbiegł się z próbami technologicznymi, ponieważ te z kolei uzależnione były od terminu dostawy. Taka argumentacja pozwala na wywód, iż strona skarżąca liczyła na uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bez zbędnych komplikacji. Po wtóre nie może ujść uwadze Sądu, iż realizacja takiej inwestycji jest przedsięwzięciem zorganizowanym i wydaje się, iż nie było konieczności wykonywania prób obciążeniowych, gdyż regały przeznaczone do składowania określonego rodzaju towarów mają zawsze określoną i szczegółowo opisaną przez ich producenta wytrzymałość. Oznacza to, iż można na nich składować tyle towaru, o takiej wadze, którą dopuszcza ich producent. Nie wydaje się jednocześnie aby inwestor pozwolił sobie na realizację obiektu magazynowego bez wykorzystania profesjonalnie wykonanych regałów magazynowych, posiadających odpowiednie certyfikaty, opisy czy też gwarancje ich wytrzymałości. Zupełnie nie dają się też wytłumaczyć postawione na podłodze kartony z materiałami, podłoże nie wymagało prób obciążeniowych. Podobnie wygląda sytuacja jeśli chodzi o próby objętościowe części magazynowej, która to objętość jest parametrem możliwym do wyliczenia matematycznego, a nadto kubatura obiektu wynika z projektu budowlanego. Zauważyć również trzeba, iż wspomniane już protokoły prób technologicznych strona przedłożyła dopiero wraz ze skargą. Wywodząc swe racje w zażaleniu oraz we wcześniejszym piśmie z dnia 30 listopada 2012r., gdzie już wspominała o próbach technologicznych nie udokumentowała ich w żaden sposób, organ zatem nie miał podstaw aby wątpić w ustalenia kontrolne, które w ocenie Sądu są prawidłowe.
Ustawa - Prawo budowlane nie zawiera wprawdzie definicji pojęcia "użytkowanie obiektu budowlanego". Jednak w świetle pozostałych przepisów prawa budowlanego (por. art. 5 ust. 2, art. 61, art. 71 czy art. 71a ustawy) przyjąć można, że rozumienie tego pojęcia jest zbliżone do "korzystania z rzeczy" w ujęciu powszechnie rozumianym (a także w ujęciu prawa cywilnego), przy czym w przypadku użytkowania, o którym mowa w art. 57 ust. 7 ustawy, nie musi mieć ono charakteru trwałego i pełnego, bowiem już sam ustawodawca wskazuje, że podstawę nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania stanowi przystąpienie do użytkowania obiektu choćby w jego części. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych często wskazuje się, że pojęcie użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć w znaczeniu języka powszechnego, jako używanie rzeczy czy korzystanie z niej, przy czym bez znaczenia jest tu zakres i długotrwałość, których skala i tak byłaby trudna do jednoznacznego ustalenia w sposób generalny (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007r. sygn.akt II OSK 383/06; wyrok WSA z dnia 12 października 2012r., sygn.akt II SA/Łd 321/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając przywołany pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę pragnie podkreślić, iż relatywnie rzecz biorąc organ nie jest w stanie ustalić jak długo danego rodzaju przedmioty znajdowały się w części magazynowej oraz jaki był cel ich składowania, co prowadzi do konkluzji, iż stwierdzenie w trakcie kontroli obiektu, iż są w nim składowane materiały uprawniało do przyjęcia, iż strona przystąpiła do nielegalnego użytkowania obiektu. Ne sposób podzielić argumentacji strony skarżącej, iż w świetle projektowanej funkcji produkcyjno – magazynowej całego obiektu fakt, iż część magazynowa ma na celu wyłącznie obsługę części produkcyjnej wyklucza możliwość użytkowania części magazynowej bez użytkowania części produkcyjnej. Przepis art. 57 ust. 7 ustawy dopuszcza nałożenie kary za przystąpienie do użytkowania bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie także części obiektu. Taką częścią obiektu niewątpliwie jest część magazynowa całego obiektu produkcyjno- magazynowego. Takiej oceny nie zmienia funkcjonalność poszczególnych części, skoro ostatecznie przystąpiono do użytkowania jednej z nich.
Analiza obszernej dokumentacji zgromadzonej przez organy nadzoru budowlanego oraz konstrukcja wydanych przez nie aktów prawnych nie pozawala na podzielenie zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów procedury. Działając w ramach ustawowych możliwości organy podjęły wszelkie niezbędne kroki celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniły czy dana okoliczność została udowodniona. Strona skarżąca podnosi, iż organ winien dążyć do zgromadzenia dodatkowego materiału świadczącego, iż faktycznie skarżący nie przystąpił do użytkowania. Należy jednak pamiętać, iż wprawdzie ciężar przeprowadzenia postępowania dowodowego obciąża organ z urzędu to jednak skoro strona wywodzi swoje racje to winna przedłożyć dokumenty je potwierdzające, tym bardziej, iż takie posiadała.
Podsumowując, w ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów w pełni zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło