II SA/Łd 447/18
WyrokWSA w Łodzi2018-08-07
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględniając dochody zobowiązanych zstępnych i nie wyjaśniając wystarczająco sytuacji dochodowej innych osób zobowiązanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego w zakresie dochodów wszystkich osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego. W szczególności nie ustalono wysokości odpłatności matki zobowiązanego oraz nie wyjaśniono dochodów siostry skarżącego z tytułu wynajmu mieszkania matki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty za pobyt J. W. w domu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą opłatę dla syna J. W., P. W. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących ustalania opłat, zasad postępowania administracyjnego oraz brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym dochodów innych osób zobowiązanych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego P. W. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego P. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Decyzją z [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 8 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 62, art. 63, art. 106 ust. 1, 4 i 6, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.s." – utrzymało w mocy decyzję z [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez p.o. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., mocą której ustalono P. W. opłatę za pobyt J. W. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36.
Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją organ I instancji ustalił opłatę za pobyt J. W. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36 w następujący sposób: - P.W. w wysokości 1.151,74 zł. od dnia przyjęcia J. W. do placówki do 28 lutego 2017r., w wysokości 1.880,73 zł. od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2017 r., w wysokości 2.047,73 zł. od 1 kwietnia 2017 r.
Następnie organ II instancji, w oparciu o art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, ust. 2 i ust. 3 i art. 64 u.p.s., wyjaśnił zasady ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej dodając, że o zakresie decyzji ustalającej opłaty za pobyt w DPS świadczy także treść § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. poz. 964), w którym zawarto wymóg, by do wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej dołączyć oświadczenia o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o skierowanie, lecz także małżonka, zstępnych oraz wstępnych zobowiązanych do ponoszenia opłat. Nie ulega wątpliwości, że dane takie są niezbędne i stanowią podstawę do wydania decyzji nie tylko w zakresie obowiązku ponoszenia opłat przez osobę ubiegającą się, ale także przez pozostałe osoby zobowiązane. Katalog osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej pokrywa się częściowo z katalogiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z art. 128 i art. 129 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788) - dalej: "k.r.o.".
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że przewidziany w art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy musi skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić, bądź to w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s., bądź też w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. Odmowa zawarcia umowy przez osobę zobowiązaną przez ustawę do ponoszenia opłat, skutkuje wydaniem stosownej decyzji ustalającej wysokość tych opłat.
Kolegium wyjaśniło także, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania (art. 60 ust. 1 u.p.s.), a średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. B 10 ustala Prezydent Miasta Ł. i ogłasza w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 u.p.s.). Ogłoszenie, o którym mowa stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że podstawowym dowodem w postępowaniu o przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej i szczególnym wobec dowodów wskazanych w k.p.a., jest rodzinny wywiad środowiskowy. Rola rodzinnego wywiadu środowiskowego w sprawach pomocowych jest niezwykle ważna. Jest on bowiem sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (i jej rodziną), swoistym trybem postępowania dowodowego. W myśl art. 107 ust. 1 u.p.s. rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia (art. 107 ust. 1 u.p.s.). Nie jest on jedynym dowodem w tym postępowaniu, choć niewątpliwie najważniejszym. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy dopuścić także inne dowody z odpowiednim zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy jednak pamiętać, że rodzinny wywiad środowiskowy jako obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi.
Kolegium stwierdziło następnie, że J. W. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36 od 27 września 2016 r. i jest obowiązana do wnoszenia opłaty w wysokości 993,27 zł na podstawie decyzji [...] z [...] r. W związku z tym opłata J. W. w powyższej wysokości nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36, który do 31 marca 2017 r. wynosił 2.874,00 zł. (na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z 31 marca 2016 r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 31 marca 2016 r., poz. [...]), natomiast od 1 kwietnia 2017 r. wynosi 3.041,00 zł. (na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z 21 marca 2017 r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] r., poz.[...]).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w świetle art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz. ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U., poz. 1058), kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 514 zł, natomiast dla osoby samotnie gospodarującej 634 zł.
Organ II instancji wskazał dalej, że P. W. jest synem (zstępnym) J. W. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że do lutego 2017 r. P. W. prowadził wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dzieci. Informacje o składzie gospodarstwa domowego ww. poświadczył w oświadczeniu z dnia 4 października 2016 r. złożonym pod odpowiedzialnością karną. Na dochód rodziny strony złożyło się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.080,79 zł. oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości 9.387,89 zł. Wobec powyższego dochód pięcioosobowej rodziny wyniósł łącznie 13.468,68 zł. Natomiast dochód na osobę w rodzinie wyniósł 2.693,74 zł, który jest o 1.151,74 zł. wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% x 514 zł. = 1.542 zł. Tym samym strona jest zobowiązana do wnoszenia opłaty w wysokości 1.151,74 zł m-cznie od dnia przyjęcia J. W. do placówki.
Następnie Kolegium wskazało, że składając odwołanie od decyzji nr [...] z [...] r. strona poinformowała o zmianie sytuacji osobistej wyrażającej się w prowadzeniu przez stronę jednoosobowego gospodarstwa domowego. Na poparcie niniejszej okoliczności strona powołała się na zawarcie w dniu 24 lutego 2017 r. umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.
W związku z powyższym, uwzględniając dochód strony w wysokości 4.080,79 zł organ odwoławczy stwierdził, że jest on o 2.178,79 zł. wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 300% x 634 zł - 1.902,00 zł). Tym samym od marca 2017 r. strona winna być obowiązana do wnoszenia opłaty w wysokości 2.178,79 zł. Jednak z uwagi na fakt, że opłata w takiej wysokości, łącznie z opłatą matki P. W. przekraczałaby średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w placówce (tj. 2.874,00 zł do 31 marca 2017 r., 3.041,00 zł od 1 kwietnia 2017 r. Opłatę strony ustala się w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca, a opłatą matki strony. W związku z powyższym opłata strony wynosi odpowiednio od 1 marca 2017 r. do dnia 31 marca 2017 r. 1.880,73 zł, natomiast od dnia 1 kwietnia 2017 r. 2.047,73 zł. m-cznie.
Kolegium dodało, że w dniu 12 czerwca 2017 r. przeprowadzono u P. W. wywiad środowiskowy, w którym podtrzymał swoje oświadczenie o samodzielnym gospodarowaniu. Następnie 13 czerwca 2017r. strona złożyła również oświadczenie o uzyskiwaniu wynagrodzenia w wysokości 4.250,67 zł.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że dochód strony nadał przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 1.902,00 zł.), a kwota przekraczająca ww. próg dochodowy wynosi 2.348,67 zł i pozwala na pokrycie różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca a opłatą matki strony, wynoszącej nadal 2.047,73 zł.
Kolegium wyjaśniło także, że osobą zobowiązaną do wnoszenia opłat za pobyt J. W. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36 jest G.L. Z uwagi na fakt, że dochód na osobę w rodzinie G. L. jest niższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, G. L. nie jest obowiązana do wnoszenia opłaty.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ II instancji wskazał, że wysokość obciążeń osoby spełniającej kryterium dochodowe określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zależna jest od tego, o ile jej dochód przekracza kwotę kryterium dochodowego, opłata bowiem nie może być wyższa od tej nadwyżki. Bez znaczenia pozostaje natomiast ilość osób obowiązanych do ponoszenia przedmiotowej opłaty, gdyż jedynym czynnikiem kształtującym jej wysokość w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., jest ich sytuacja dochodowa.
Na koniec Kolegium poinformowało także o możliwość i zasadach częściowego lub całkowitego zwolnienia osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na jej wniosek, w przypadku gdy występują uzasadnione okoliczności na podstawie art. 64 u.p.s.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył P. W., zarzucając naruszenie:
1. art. 59 ust. i art. 61b u.p.s. mówiący, że przede wszystkim należy dążyć do określenia obowiązków bliskich pensjonariuszowi w drodze umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2b u.p.s.;
2. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu obywatela i nie podjęcie wszystkich czynności mających wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę;
3. art.77 k.p.a. błędne rozpatrzenie całego materiału dowodowego, zamieniające w istocie ważną dla strony decyzję SKO w gotowe pismo, w którym zmienia się tylko niektóre wyrazy i dane i wysyła stronom (nota bene decyzja ta jest niemal identyczna co poprzednio skarżona przez stronę);
4. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez zaniechanie ustosunkowanych się do wszystkich zarzutów odwołania, co utrudni sądowi dokonanie weryfikacji błędnej decyzji.
Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od SKO kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego stwierdził, że ponoszenie opłat przez osoby zobowiązane na podstawie ustawy winno następować zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Oznacza to przede wszystkim konieczność istnienia umowy, w której ustalone zostały parametry płatności owych osób za pobyt w domu pomocy społecznej członka ich rodziny. Istnienie owej umowy jest niezbędnym elementem do tego, aby po stronie gminy powstało uprawnienie do domagania się zwrotu poniesionych przez gminę wydatków w trybie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.s. Dopóki umowa taka nie zostanie zawarta, dopóty po stronie małżonka, zstępnego lub wstępnego nie istnieje skonkretyzowany i prawnie skuteczny obowiązek ponoszenia opłaty, a tylko niewywiązanie się z takiego obowiązku uprawnia gminę do dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.
Pełnomocnik skarżącego dodał, że w sprawie niniejszej brakuje podstawowego elementu-określenia czy i kto podpisał umowę o pobyt matki skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul A 36 oraz czy decyzja [...] została zwaloryzowana.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, chociaż nie wszystkie zarzuty mogą odnieść skutek.
Podstawę orzekania organów stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej także jako u.p.s.).
Organ gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (d.p.s.) wydaje decyzję o skierowaniu do d.p.s. i decyzję ustanawiającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust.1 u.p.s.)
Na mocy art. 61 ust. 1 u.p.s., obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej-przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Stosownie do art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s zstępny mieszkańca będzie zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt swego krewnego w d.p.s., jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W sytuacji gdy dochód na osobę w rodzinie jest niższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, organ nie może dokonać władczej konkretyzacji obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w d.p.s.
W art. 61 ust. 1 ustawy określone zostały taksatywnie osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Istotne jest też wskazanie kolejności osób zobowiązanych. Zasada kolejności przyjęta w omawianym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie
Wysokość odpłatności ustalana dla kolejnych osób stanowi różnicę między ustaloną decyzją wysokością opłaty za pobyt w d.p.s., a opłatą nałożoną na zobowiązanych w pierwszej kolejności. Innymi słowy –organ winien decyzji wskazać wysokość odpłatności za pobyt danego pensjonariusza, następnie pierwszej kolejności określić wysokość zobowiązania pensjonariusza, a w przypadku, gdy jego dochody nie pozwalają na pokrycie tych kosztów w całości, organ winien przypisać mu określoną kwotę odpłatności stosownie do osiąganych dochodów. Dopiero pozostałą kwotę odpłatności można przypisać kolejnemu zobowiązanemu z art. 61 ust. 1 u.p.s., z uwzględnieniem zasad wynikających z unormowań art. 60 i 61 u.p.s. Z tej zasady wynika, że decyzja winna określać i ustalony zarówno koszt pobytu danego mieszkańca, jak i wysokość odpłatności każdej ze zobowiązanych osób. Tylko wówczas możliwa jest pełna weryfikacja ustaleń organu co do nałożonych obowiązków odpłatności.. W przeciwnym razie sąd, tak jak w rozpoznawanej sprawie nie jest w stanie w pełni ocenić zasadności zarzutu wadliwego określenia tej odpłatności.
Organ w ogóle nie ustalił, w jakiej wysokości ponosi odpłatność matka zobowiązanego, nie wyjaśnił zwłaszcza, czy jej dochody od czasu umieszczenia nie zmieniły się w sposób wpływający na zmianę wysokość jej odpłatności. Zarzut skargi związany z tym uchybieniem jest zatem trafny. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności faktycznych mogło zaś mieć wpływ na ustalenie odpłatności skarżącego, skoro, jak sąd wyjaśnił wcześniej zobowiązanie skarżącego, jako zstępnego od wysokości opłaty, jaką uiszcza jego matka.
Ponadto organy nie dość wnikliwie odniosły się do zarzutu skarżącego co do ustalenia dochodów jego siostry. Jest ona zobowiązana w tej samej kolejności, co skarżący, który na rozprawie w dniu 27 lipca 2018 roku sprecyzował ten zarzut powołując się na fakt, że siostra, która umieściła matkę w d.p.s. wbrew wcześniejszym porozumieniom i która przejęła mieszkanie matki, czerpie dochody z jego wynajmu. Podobny zarzut pojawił się już wcześniej na etapie postępowania administracyjnego, kiedy to skarżący w pismach zarzucał, że siostra czerpie pożytki z mieszkania matki. Taka teza winna skłonić organ do podjęcia działań w celu wyjaśnienia faktycznych dochodów siostry skarżącego o porozumieniu z siostrą co do opieki nad matką i losów jej mieszkania. Organ tymczasem w ogóle nie pochylił się nad tym zarzutem, nie wyjaśnił, czy i jakie dochody z najmu mieszkania matki czerpie siostra skarżącego i czy nie wpływa to na jej sytuację dochodową w stopniu znaczącym dla ewentualnego przypisania jej części odpłatności. W tym kontekście zasadne okazały się zarzuty niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla podjęcia właściwego rozstrzygnięcia
Wszystkie powyższe uchybienia procesowe stanowią o naruszeniu zasad postępowania sprecyzowanych w art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do o wyjaśnienia stanu faktycznego) oraz w art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje wszechstronne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Trafny w związku z tymi uchybieniami jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Natomiast nie jest trafne pełnomocnika skarżącego naruszenia art. 59 i 60 u.p.s. przez określenie opłaty za pobyt w DPS w formie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy zdaniem pełnomocnika powinno to nastąpić jedynie w drodze umowy zawieranej na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s. między stroną, a kierownikiem właściwego MOPS. Rozbieżności w orzecznictwie na te interpretacji powyższego przepisu zostały rozstrzygnięte najnowszą uchwałą NSA z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17,w której NSA przesądził, że ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS ma charakter alternatywny, to znaczy, że organ może ustalić taką opłatę zarówno w drodze decyzji, jak i umowy (alternatywa łączna). Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że umowa może uzupełniać decyzję i odwrotnie, decyzja może uzupełniać umowę. Dlatego należy przyjąć, że o tym, jaką formą określona będzie wysokość opłaty za DPS, będzie decydował organ administracji, a strona nie ma prawa domagać się ustalenia opłaty w innej formie.
Nie może odnieść skutku zarzut błędnego wyliczenia dochodów skarżącego, organ bowiem dokonał ponownego ich przeliczenia na podstawie oświadczenia skarżącego oprowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. Matematyczna strona tych obliczeń nie nasuwa wątpliwości. Zaskakująca dla skarżącego wyższa kwota opłaty w porównaniu z wyliczoną na podstawie dochodów całej rodziny jest skutkiem wyższego przekroczenia kryterium dochodowego.
Pomimo nietrafności zarzutu o przyjęciu niewłaściwej formy ustalenia odpłatności za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej, sąd, z uwagi na podniesione wcześniej uchybienia natury procesowej zobligowany jest do uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2017.1369 ze zm. dalej jako p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrotu uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego we wskazanym w niniejszym uzasadnieniu zakresie, w tym do ustalenia dochodów każdego z potencjalnych zobowiązanych oraz do obliczenia dochodów skarżącego stosownie do definicji legalnej dochodów i rodziny, zawartych w art. .6 ustawy o pomocy społecznej.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło