II SA/Łd 450/11
WyrokWSA w Łodzi2011-08-17
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana w mocy pomimo braków w raporcie oddziaływania na środowisko oraz niewyjaśnienia wszystkich zarzutów dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko i nieruchomości sąsiednie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów są dotknięte wadą z powodu oparcia ich na niekompletnym raporcie oddziaływania na środowisko, który nie został uzupełniony przez jego autora, oraz z powodu niewyjaśnienia wszystkich istotnych zarzutów dotyczących oddziaływania inwestycji, w tym zagrożenia powodziowego i wpływu na obszar Natura 2000. Wobec tego decyzje zostały uchylone jako naruszające przepisy prawa materialnego i postępowania mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wójt Gminy B. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na kurnik o obsadzie 70 DJP na działce położonej na obszarze Natura 2000. Decyzja ta została zaskarżona przez mieszkańców wskazujących na niewystarczające wyjaśnienia dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym na kwestie odorów, hałasu, zagrożenia powodziowego oraz naruszenia przepisów dotyczących usytuowania budowli rolniczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skargi zostały połączone i rozpoznane przez WSA w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. i orzekł o kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżących. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 roku sprawy ze skarg A. B., M. F. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz A. B., M. F. i J. G. kwoty po 200 (dwieście) złotych na rzecz każdego ze skarżących, tytułem kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wójt Gminy B., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 oraz art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.) a także § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a), § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia p.n. "Zmiana sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na budynek inwentarski chowu i hodowli drobiu (kurnik) o obsadzie 70 DJP, na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie geodezyjnym G., w gminie B. (na terenie obszaru Natura 2000).
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do II grupy przedsięwzięć wymienionych w w/w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r., a zdaniem organu w przedmiotowym przypadku zachodzą szczegółowe uwarunkowania zawarte w § 5 rozporządzenia, a w szczególności rodzaj, charakterystyka, skala przedsięwzięcia, powiązanie z innymi przedsięwzięciami (istniejący chów drobiu), uciążliwości powodowane w toku chowu drobiu i charakter oddziaływań, sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej, położenie na obszarze sieci Natura 2000 nad rzeką B.
Ponadto wyjaśniono, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., w opinii z dnia [...], znak [...], uznał za zasadne sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., w piśmie z dnia 7 kwietnia 2009r., znak [...], uznał, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Następnie Wójt Gminy B., postanowieniem z dnia [...], znak [...] określił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania owego przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu 12 listopada 2009r. inwestor przedłożył Raport oddziaływania na środowisko, autorstwa: mgr inż. W. M., biegłego w postępowaniu ocen oddziaływania na środowisko oraz mgr inż. M. K. specjalisty inż. środowiska. W dalszej kolejności Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zaopiniował warunki realizacji w/w przedsięwzięcia - opinia znak [...] z dnia [...], zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., postanowieniem z dnia [...] odmówił uzgodnienia przedsięwzięcia.
W konsekwencji powyższego Wójt Gminy B. w dniu [...], wydał decyzję znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że: organ pierwszej instancji powinien wystąpić w ponownym postępowaniu do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, gdyż na podstawie wydanego postanowienia nie jest możliwa wszechstronna merytoryczna ocena sprawy w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również wyjaśnienie zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w piśmie procesowym inwestora.
W trakcie ponownie prowadzonego postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki.
W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenie rolniczym. Obsada w istniejącym i planowanym obiekcie wyniesie odpowiednio 16500 szt. brojlerów (66 DJP) i 17500 szt. brojlerów (70 DJP) w jednym cyklu produkcyjnym. W kurnikach prowadzona będzie ściółkowa bezklatkowa hodowla brojlerów przez 252 dni w roku tj. 6 cykli po 42 dni, reszta czasu przeznaczona będzie na przerwy technologiczne. W gospodarstwie planuje się również posadowienie przy nowym kurniku dwóch silosów paszowych. System przesyłania paszy z silosów do wewnątrz kurnika będzie systemem zamkniętym i nie będzie powodować pylenia do środowiska. Podawanie paszy oraz system pojenia będą zautomatyzowane. Obiekt będzie posiadał regulowane automatycznie warunki środowiskowe - regulacja mikroklimatu wewnątrz obiektu będzie prowadzona za pomocą automatyki sterującej nagrzewnicami oraz wentylatorami. Projektowany kurnik ogrzewany będzie za pomocą nagrzewnic gazowych. System wentylacji nowego kurnika składać się będzie z 12 wentylatorów kanałowych oraz z 4 wentylatorów ściennych. W celu zredukowania ilości powstającego amoniaku, a tym samym zmniejszenia uciążliwości zapachowej stosowany będzie dodatek do pasz zwiększający przyswajalność pasz i zmniejszający emisję amoniaku. Obornik powstający w istniejącym i projektowanym budynku inwentarskim po zakończeniu cyklu magazynowany będzie na płycie obornikowej ze zbiornikiem na odcieki, która posadowiona będzie przy istniejącym kurniku, a następnie wykorzystywany jako nawóz naturalny przez Inwestora lub przekazywany innym rolnikom na podstawie umów. Czyszczenie kurnika opierać się będzie na metodzie suchej polegającej na czyszczeniu powierzchni za pomocą zamiatarki. Wyczyszczone obiekty inwentarskie poddawane będą odkażaniu za pomocą wodnych roztworów stosowanych w postaci zamgławiania. Wody opadowe z odwadnianych powierzchni dachowych oraz powierzchni utwardzonych, odprowadzane będą bezpośrednio do gruntu, w granicach działki wnioskodawcy, poprzez spływ powierzchniowy, w sposób nie zagrażający środowisku naturalnemu.
Zdaniem organu przedstawiona w Raporcie analiza oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny wykazała, że zastosowane rozwiązania nie spowodują przekroczeń standardów akustycznych 55 dB w dzień i 45 dB w nocy na terenach objętych ochroną przed uciążliwością akustyczną (zabudowa zagrodowa, mieszkaniowa) określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W projektowanym kurniku wydzielone zostanie pomieszczenie socjalne oraz pomieszczenie gospodarcze z wydzielonym miejscem do magazynowania odpadów. Gospodarka odpadami będzie prowadzona zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243).
Dodatkowo wskazano, iż planowany obiekt położony jest na terenie Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków sieci Natura 2000 "Pradolina W. – B." PLB 100001 oraz projektowanym Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk "Pradolina B. – N." PLH 100006 oraz na Obszarze Chronionego Krajobrazu Pradoliny W. – B., jednak w opinii organu przedmiotowa inwestycja nie zaburzy integralności obszaru Natura 2000. Wyjaśniono także, iż na terenie fermy i w jej najbliższym otoczeniu nie występują zabytki kultury materialnej i obiekty archeologiczne objęte ochroną. Rodzaj instalacji, jej rozmiar i lokalizacja nie powodują oddziaływań transgranicznych. Eksploatacja inwestycji nie niesie ze sobą zagrożenia wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
Organ podkreślił, że wydając decyzję uwzględniono uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo. W celu ograniczenia uciążliwości zgłaszanych przez społeczeństwo związanych z funkcjonowaniem fermy (hałas, zanieczyszczenie pyłem i związkami azotu, złe magazynowanie martwych brojlerów, zagrożenie dla obszaru Natura 2000), określono szczegółowo w niniejszej decyzji m.in. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zatem dopełnienie wymogów zawartych w niniejszej decyzji spowoduje, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na tereny sąsiednie. Inwestycja realizowana będzie na terenie zabudowy zagrodowej. Mieszkańcy wsi G. i W. podnosili, że na działce sąsiada oznaczonej nr ew. [...] w G. zlokalizowana jest obora. Przedsięwzięcia polegające na hodowli zwierząt są źródłem emisji hałasu i emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. W związku z powyższym chów bydła o obsadzie powyżej 40 DJP na działce nr [...], również jest źródłem związków azotu, pyłów, hałasu i odorów. Wyniki stanu jakości powietrza w rejonie miejscowości G. gm. B. przedstawione przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. pismo znak [...] z dnia [...] nie wykazały przekroczenia wartości stężeń średniorocznych SO2, NO2, CO i pyłu zawieszonego PM10. Przedstawione w dokumentacji obliczenia zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego wykazały, że poziomy substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne z hodowli drobiu będą dotrzymane zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008r., Nr 47, poz. 281), a zatem funkcjonowanie fermy nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko naturalne, w szczególności w strefie zamieszkałej przez ludzi, a planowana inwestycja nie będzie kolidowała z istniejącymi w sąsiedztwie obiektami inwentarskimi w tym z oborą na działce sąsiada.
Organ ponad powyższe podniósł, iż największym problemem eksploatacji przedsięwzięcia mogą być wytwarzane odory, które jednak w aktualnym stanie prawnym nie są normowane. W celu zredukowania ilości powstającego amoniaku, a tym samym zmniejszenia emisji odorów stosowany będzie dodatek do pasz, który zwiększa przyswajalność pasz i zmniejsza emisje amoniaku. W budynku stosowany będzie również preparat biologiczny rozsypywany na ściółce, co wpłynie na zmniejszenie uciążliwości powodowanej przez emisje odorów. Nadto w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej ruch pojazdów na fermie odbywał się będzie w porze dziennej. W celu wyeliminowania zagrożenia skażenia wód nawozy naturalne składowane będą na płycie obornikowej ze zbiornikiem na odcieki. Martwe ptaki przechowywane będą w chłodni i następnie przekazywane będą wyspecjalizowanej firmie, w związku z powyższym ferma nie będzie źródłem chorób odzwierzęcych. Inwestor ma obowiązek stosować możliwe dostępne środki organizacyjne i techniczne, aby zminimalizować oddziaływanie fermy dla innych mieszkańców.
Projektowane budynki inwentarskie powinny spełniać wymagania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w prawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132. poz. 877 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344).
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. F., J. G., A. B. oraz D. C. zarzucając jej naruszenie prawa art. 7 k.p.a. oraz § 11 Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o określeniu środowiskowych uwarunkowań dla spornego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie odwołujących się Wójt Gminy B., wydając ową decyzję nie zastosował wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zawartych we wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...], bowiem nie przeprowadził ponadto postępowania dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania. Nie wyjaśniono także kwestii zakłócania ciszy nocnej wobec prowadzonej już inwestora fermy drobiowej i wpływu przedmiotowej produkcji na sąsiednie gospodarstwa domowe, a także kwestii składowania odpadów produkcyjnych (w tym martwych zwierząt.) oraz rzeczywistej skali produkcji drobiu.
Strony ponadto podniosły, że stosownie do § 11 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielanie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. W odwołaniu wskazano, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w odległości 50-100m od budynków mieszkalnych skarżącego i położona jest przez większą część roku po stronie nawietrznej względem tych budynków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...].
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że planowane przedsięwzięcie należy do rodzaju przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt.90 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ podkreślił, że z dniem 19 listopada 2010r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. jednakże zgodnie z § 4 nowego rozporządzenia, do postępowań, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wszczętych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 18 marca 2009r., tj. w dniu wpływu wniosku Z. G. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, więc zastosowanie w niej mają przepisy w/w rozporządzenia z 2004r. Nadto wskazano, że teren planowanego przedsięwzięcia nie jest obecnie objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a organ pierwszej instancji przeprowadził ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach którego wnioskodawca przedłożył Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Kolegium przedłożony Raport wraz z uzupełnieniami jest kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia.
Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż żaden z rodzajów oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodować nieodwracalnych skutków w środowisku i nie będzie wpływać na ograniczenie sposobu zagospodarowania terenów sąsiednich, pod warunkiem wykonania działań minimalizujących, które zostały ujęte w zaskarżonej decyzji jako warunki, które inwestor będzie zobowiązany spełnić przy ubieganiu się o następne decyzje wymagane w ramach przygotowania inwestycji do realizacji. Podzielono stanowisko organu sanitarnego, iż przedstawione w Raporcie obliczenia zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego wykazały, że poziomy substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne z hodowli będą dotrzymane zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008r. w sprawie poziomu niektórych substancji w powietrzu. Dalej organ podniósł, iż z przedłożonego Raportu sporządzonego w październiku 2009r. wynika, że uciążliwość zapachowa przedsięwzięcia wynikająca z oddziaływania takich substancji, jak amoniak, pył zawieszony PM10, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, tlenek węgla nie spowodują ponadnormatywnego zanieczyszczenia powietrza i przekroczenia standardów jego jakości, zaś dla takich substancji, jak amoniak, pył zawieszony PM10 i tlenek węgla, brak jest standardów emisyjnych i dopuszczalnych poziomów tych substancji w powietrzu, toteż zostały w Raporcie przyjęte wartości odniesienia określone na podstawie propozycji do nowego rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, wobec nieobowiązywania już w tym czasie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2003r., Nr 1, poz.12). Kolegium podkreśliło, iż przyjęte w Raporcie wartości odniesienia dla w/w substancji są identyczne z wartościami określonymi w tym zakresie w obowiązującym od dnia 3 lutego 2010r. nowym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U., Nr 16, poz.87), a w przypadku dwutlenku siarki przyjęto wartość odniesienia nawet wyższą niż minimalna określona w nowym rozporządzeniu.
Co do postawionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez planowane przedsięwzięcie przepisu § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie organ odwoławczy wskazał, iż z załączonej do wniosku o wydanie decyzji kopii zaewidencjonowanej mapy ewidencji gruntów i budynków wynika, iż budynek mieszkalny na działce nr [...] należącej do A. B. oraz budynki mieszkalne wsi G. i W. usytuowane są w kierunku północnym względem planowanego na działce nr [...] przedsięwzięcia. W związku z powyższym zauważono, że według dostępnego w internecie dokumentu pn. Program ochrony środowiska dla powiatu [...] opracowanego przez Zarząd Powiatu [...]: "na tym terenie przeważają wiatry zachodnie, a najrzadziej wieją wiatry południowo-wschodnie. Najczęściej wiatry są umiarkowane lub łagodne. Najsilniejsze wiatry występują w zimie i na przedwiośniu, a najsłabsze - w lipcu i sierpniu". Biorąc pod uwagę powyższe dane nietrafny jest zarzut odwołania, iż planowane przedsięwzięcie zostanie usytuowane od strony nawietrznej względem istniejących w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia wskazanego przepisu.
Natomiast wyjaśnienie okoliczności faktycznych związanych z prowadzeniem przez inwestora istniejącej fermy drobiu na innej działce ewidencyjnej wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Okoliczność funkcjonowania tej inwestycji oraz wszelkich innych tego typu istniejących w sąsiedztwie była brana pod uwagę w postępowaniu przeprowadzonym w niniejszej sprawie w zakresie kumulowania oddziaływania.
W konkluzji Kolegium wyjaśniło, że na etapie planowania inwestycji nie jest możliwe ustalenie rzeczywistego oddziaływania zrealizowanej inwestycji. Na tym etapie są to bowiem prognozy oparte na przeprowadzonych badaniach. Oprócz Raportów w aktach sprawy znajdują się także dane i wyniki obliczeń komputerowych analizy akustycznej i rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, na podstawie których ustalono prognozowane oddziaływanie tych czynników na środowisko.
Powyższą decyzję A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie:
- § 1 ust. 2 pkt 4 i 8) oraz § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki
Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych,
jakimi powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, poprzez nieprawidłową interpretację i zastosowanie w sprawie;
- art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez przyjęcie, że inwestycja w istotny
sposób nie pogorszy stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt;
- art. 82 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
poprzez uznanie istnienia pozytywnych przesłanek uzasadniających wydanie
pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia,
- naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, nierozpatrzenie wszystkich aspektów sprawy, w tym przede wszystkim negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiadujące oraz środowisko naturalne.
W ocenie skarżącego planowane fermy hodowlane muszą być komponowane na podstawie planów opartych na wszelkich dostępnych normach prawnych. Ich niedoskonałości nie mogą być interpretowane na korzyść inwestorów, bowiem to może wywołać nieodwracalne skutki faktyczne i prawne w zakresie chronionego interesu innych podmiotów oraz ochrony środowiska naturalnego, w tym szczególnie chronionego. W większości przypadków, tak jak i w przedmiotowym stanie faktycznym, inwestorzy bazują na już istniejących obiektach, które są poddawane rozbudowie i zasiedlane niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący wskazał, że inwestor dysponuje tylko i wyłącznie decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty gospodarczej oraz szamba (decyzja nr [...]), lecz zamiarem inwestora było od początku rozpoczęcie hodowli drobiu. Działanie takie kwalifikować należy jako zmierzające do ominięcia przepisów prawa bądź ich nadużycia i podejmowane w złej wierze. Na uwagę zasługuje fakt, iż działania mające na celu przekwalifikowanie budowli inwestor rozpoczął dopiero po interwencji mieszkańców działek sąsiadujących.
Dalej skarżący ponownie podniósł zarzut naruszenia § 11 w/w rozporządzenia z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Ponadto w ocenie skarżącego w prowadzonym postępowaniu organy administracji nie odniosły się w ogóle do wskazywanych przez stronę niedogodności związanych z użytkowaniem wiaty gospodarczej jako kurnika uznając, że nie ma norm na odory. Brak takich norm nie zwalniał jednak organu administracji od rozważenia tej konkretnej sytuacji jaka występuje w niniejszej sprawie.
Ponadto skarżący wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zabrania się podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Bezspornym jest fakt, iż działka na której ma zostać zrealizowana planowana inwestycja należy do Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Sieci Natura 2000 "Pradolina W. – B. oraz projektowanym specjalnym Ochrony Siedlisk "Pradolina B. – N." oraz na obszarze Chronionego Krajobrazu Pradoliny W. - B. Zgodnie z Przewodnikiem dla ubiegających się o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych z Programu SAPARD: " Względy formalno - prawne zabraniają budowy obiektów wpływających szkodliwie na środowisko na obszarach wymagających szczególnej ochrony. Odległość tego rodzaju obiektów od granicy obszarów chronionych nie powinna być mniejsza niż 200 — 300m". Wyżej opisany warunek nie jest spełniony.
Ponadto, w granicach wskazanego zarzutu, na uwagę zasługuje fakt, iż teren, na którym znajduje się działka nr ew. [...] jest terenem zalewowym rzeki B. Skarżący powołał się na zniszczenie wałów podczas ostatniej powodzi
Zdaniem skarżącego na uwagę dodatkowo zasługuje fakt, iż nieuzasadniony jest wybór wskazanego w raporcie wariantu III (punkt 6.4. Raportu) jako najkorzystniejszego dla środowiska. W ocenie skarżącego lokalizacja inwestycji jako najkorzystniejszej winna opierać się na wariancie II (punkt 6.3 Raportu). Inwestor prowadzi już fermę drobiu na działce nr ew. [...]. Sąsiedztwo owej działki to wyłącznie nieruchomości rolne bez zabudowy mieszkaniowej. Zachowana byłaby odległość od obszarów chronionych (Natura 2000) oraz wyeliminowana do minimum zostałaby uciążliwość oddziaływania inwestycji na osoby trzecie oraz środowisko naturalne (w tym emisja zapachów, toksyn, hałasu, itd.). cia społecznego, będącego przedmiotem ochrony prawnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na zarzuty skargi organ wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie stosuje się przy projektowaniu, budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części a nie na obecnym etapie inwestycji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacyjnie podano, jakie przeważające kierunki wiatrów występują na przedmiotowym obszarze, opierając się przykładowo na danych zawartych w dostępnym na stronach internetowych.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Planowana inwestycja jest usytuowana w głębi terenu licząc od drogi, a obszarze pomiędzy nią a budynkiem mieszkalnym skarżącego zlokalizowane są jego budynki gospodarcze, w tym inwentarskie. Wobec powyższego zarzuty skargi sugerujące, że planowane przedsięwzięcie będzie funkcjonować w otoczeniu gęstej zabudowy mieszkaniowej są mylące.
Natomiast co do zarzutu związanego z zagrożeniem terenu planowanej inwestycji powodzią, Kolegium wyjaśniło, iż w sytuacji gdy teren ten jest położony na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, przyszła decyzja o warunkach zabudowy na realizację inwestycji będzie wymagała obowiązkowego uzgodnień w/w organem ds. gospodarki wodnej.
Kolegium ponadto wyjaśniło, że zarówno w ocenie wnioskodawcy, jak i autorów raportu wariant III planowań realizacji jest najkorzystniejszy dla środowiska, ze względu na zlokalizowanie przedsięwzięcia po drugiej stronie drogi oraz zwartej jednostki osiedleńczej wsi i lokalizacja jest ich zdaniem optymalna zakresie wpływu na poszczególne elementy środowiska
Identycznie brzmiące skargi złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. (II SA/Łd 451/11) i J. G. (II SA/Łd 452/11). Postanowieniami z dnia 17 sierpnia 2011 roku sąd zarządził ich połączenie ze sprawą ze skargi A. B. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływaną jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji sąd uznał, iż skargi są uzasadnione.
Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwana dalej ustawą). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność lokalizowania kurnika przemysłowego na działce [...] we wsi G. pośród działek o zabudowie zagrodowej.
Poza sporem jest, że planowana inwestycja wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.. Jest to bowiem dokument, stanowiący podstawę ustaleń organów i wniosków co do zasięgu i charakteru oddziaływania planowanej inwestycji na poszczególne elementy środowiska naturalnego, ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Z kolei ustalenia tej decyzji są wiążące dla organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę czy o warunkach zabudowy (art. 86 ustawy).
Raport powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.
I właśnie materiał przedstawiony w raporcie budzi największe wątpliwości.
Organy dostrzegły braki raportu oddziaływania na środowisko, ale nie zauważyły, że raport ten nie został uzupełniony przez jego autora. Skarżący dwukrotnie składał samodzielne uzupełnienia raportu. I tak w dniu 2.02.2010 roku złożył pierwsze uzupełnienie raportu (dokument oznaczony jako karta 25 akt administracyjnych). To uzupełnienie na ponad dwudziestu kartach zawiera wiadomości fachowe, wyliczenia m.in. wielkości energii, emisji z energetycznego spalania paliw, emisji skumulowanej, gospodarki wodno – ściekowej. Powtórnie skarżący uzupełnił raport we wrześniu 2010 roku (k.53), na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., tym razem o informacje dotyczące zanieczyszczeń spływających z terenu inwestycji w kierunku rzeki B. i ich wpływu na stan wody w rzece, rozmieszczenia silosów na paszę, uściślenia podanych w raporcie konkretnych zapisów (k. 47 akt administracyjnych – pismo RDOŚ). Każde z tych uzupełnień zostało sporządzone przez Z. G. a nie przez autora raportu, wyposażonego w wiedzę specjalistyczną. Brak dowodu, że autor raportu odniósł się w jakikolwiek sposób do owych uzupełnień. Wprawdzie autorem raportu nie musi być osoba posiadająca uprawnienia biegłego z danej dziedziny, ale przyjmuje się, że "autor raportu, aby go sporządzić, musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515). Należy zatem przyjąć, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie został uzupełniony przez jego autora. Co więcej, niektóre wymagane ustawą uzgodnienia zostały złożone przed owym uzupełnieniem
Nie można zatem wysnuć wniosku, że raport zawiera kompleksowe ustalenia, obliczenia i rozważania, niezbędne dla wydania decyzji, o których stanowi art. 62 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, skoro nie zawierał on szeregu danych niezbędnych dla ustaleń, jakich dokonały organy. Tym samym i zaskarżone decyzje dotknięte są tą samą wadą jako wydane w oparciu o niekompletny w sprawie raport.
Jest to uchybienie w zakresie ustaleń faktycznych (art. 7, 77 k.p.a.), które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
W raporcie brak również ustaleń związanych z niebezpieczeństwem powodzi i zagrożeń, jakie planowana inwestycja w związku z tym może stwarzać. Tymczasem z pisma dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] wynika, że działka nr [...] we wsi G. (teren inwestycji) położona jest na obszarze potencjalnego zagrożenia powodzią. Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku (Dz.U. 199 poz. 1227) obszary potencjalnego zagrożenia powodzią to tereny narażone na zalanie w przypadku:
- przelania wód przez koronę wału przeciwpowodziowego,
- zniszczenia lub uszkodzenia wałów przeciwpowodziowych
- zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących albo budowli ochronnych pasa technicznego.
Dodatkowo skarżący podnieśli zarzuty, że w istocie wały przeciwpowodziowe w ich miejscowości są uszkodzone, zatem faktycznie zagrożenia związane ze skutkami powodzi są znacznie większe. Organy nie ustosunkowały się należycie do tych zarzutów skarżących. W szczególności nie rozważyły zagrożeń skażenia środowiska możliwych podczas zalania terenu na którym ma powstać inwestycja.
W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji pominięto unormowanie art. 62 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, choć inwestycja znajduje się na obrzeżach Natura 2000. Stosownie do tego unormowania w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 i art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz.U, 09.151.1220), możliwe jest podejmowanie działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i wobec braku rozwiązań alternatywnych.
Tymczasem w zaskarżonych decyzjach brak powyższych rozważań. W świetle powyższych unormowań również lakoniczność wyboru wariantu lokalizacji budzi wątpliwości. Organy nie ustaliły również, czy działka inwestora nie należy do Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Sieci Natura 2000 "Pradolina W. – B. oraz projektowanym specjalnym Ochrony Siedlisk "Pradolina B. – N." oraz na obszarze Chronionego Krajobrazu Pradoliny W. – B. Jak wskazują skarżący, prowadzenie inwestycji na tym obszarze poddane jest dodatkowym rygorom, o których w decyzjach nie ma mowy.
Trafnie też skarżący wskazują, że organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów związanych z zakłóceniami spowodowanymi rozprzestrzenianiem się odorów wytwarzanych podczas hodowli drobiu odwołał się do dokumentu, którego brak w aktach, którym, jak się wydaje nie dysponował również autor raportu. Uniemożliwia to weryfikację sformułowanych ocen. Ponadto fakt brak norm odorowych nie przesądza o niemożności rozważenia uciążliwości inwestycji dla środowiska.
Reasumując, zarzuty skargi należy uznać za uzasadnione, w szczególności w zakresie wskazanych wyżej naruszeń zasad postępowania, prowadzących do braków postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a..
O kosztach rozstrzygnięto z mocy art. 200 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło