II SA/Łd 475/18

WyrokWSA w Łodzi2018-10-24

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Paweł Kowalski, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana wymiaru zatrudnienia pracownika, skutkująca obniżeniem wynagrodzenia, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana wymiaru zatrudnienia pracownika, skutkująca obniżeniem wynagrodzenia, nie stanowi "utraty dochodu" w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ustawa zawiera zamknięty katalog przesłanek kwalifikujących utratę dochodu, wśród których nie ma zmiany wymiaru zatrudnienia. W związku z tym organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny, który przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, co skutkowało oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wnioskowała o świadczenie wychowawcze na dziecko M. K. Organy odmówiły przyznania świadczenia za okres od kwietnia 2016 r. do stycznia 2017 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Kluczowym elementem sporu była interpretacja zmiany wymiaru zatrudnienia męża skarżącej jako "utraty dochodu". Skarżąca argumentowała, że obniżenie wymiaru etatu męża powinno być traktowane jako utrata dochodu, co obniżyłoby dochód rodziny poniżej ustawowego progu. Organy i sąd uznały, że taka zmiana nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. a.bł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] r., którą organ pierwszej instancji uchylił w całości własną decyzję z [...] r., odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na M. K.. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. i przyznającej świadczenie wychowawcze na M. K. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 lutego do 30 września 2017 r. Z akt sprawy wynika, że 5 maja 2016 r. A. K. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - M. K. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.. Prezydent Miasta Z. decyzją z [...] r. przyznał A. K. wnioskowane świadczenie. W dniu 14 września 2017 r. A.K. zgłosiła w organie realizującym świadczenie zmianę sytuacji finansowej rodziny przedstawiając: - umowę o pracę z 1 listopada 2015 r., z której wynika, że D. K. o 1 listopada 2015 r. zatrudniony został w spółce cywilnej A w Z. w niepełnym wymiarze czasu pracy – ½ etatu, na czas określony od 1 listopada 2015 r. do 31 grudnia 2020 r.; - zaświadczenie o dochodach wystawione przez w/w spółkę z dnia 13 września 2017r.; - świadectwo pracy z 31 maja 2017 r., z którego wynika, że D. K. zatrudniony był w B w Z. w okresie od 1 lutego 2014 r. do 31 października 2015 r. w pełnym wymiarze czasu pracy i w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 maja 2017 r. w wymiarze ½ etatu wraz z aneksem do umowy o pracę zmieniającym wymiar czasu pracy z dnia 29 października 2015 r.; - decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r. o uznaniu A. K. z dniem 20 czerwca 2017 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku na okres 180 dni - od 20 czerwca do 16 grudnia 2017 r. w wysokości 100% podstawowej wysokości zasiłku. W konsekwencji organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] grudnia 2017r. wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie prawa A. K. do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. i decyzją z [...] r. uchylił w całości własną decyzję z [...] r., odmawiając przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na M. K. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. i przyznając to świadczenie na okres od 1 do 30 września 2017 r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy powyższą decyzję wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał rozstrzygnięcia uchylając decyzję z [...] r. i odmawiając przyznania A. K. prawa do świadczenia w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego kwalifikującego do przyznania świadczenia i przyznając świadczenie od 1 lutego do 3 września 2017 r.. Weryfikacja danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerswa Finansów wykazała, iż A. K. w roku podatkowym 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości 13 391,52 zł (już po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz należny podatek). Jej mąż D. K. w roku podatkowym 2014 r. osiągnął dochód w wysokości 12 385,45 zł (już po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz należny podatek). Dochód A. K. z roku bazowego 2014 stanowi dochód utracony. A. K. w okresie od dnia 2 stycznia 2012 r. do dnia 30 września 2015 r. zatrudniona była w C w Z. W związku z utratą zatrudnienia przez A.K., zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dochód rodziny należy pomniejszyć o kwotę stanowiącą dochód utracony z powyższego tytułu. Sposób postępowania w tych przypadkach określa art. 7 ust. 1 ustawy, zatem dochód utracony w przedmiotowej sprawie stanowi kwotę 13 391,52 zł (PIT-11 za 2014 r.). Od 1 lutego 2014 r. D. K. podjął zatrudnienie w B w Z. Umowę o pracę zawarto na czas określony od 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Fakt uzyskania dochodu przez męża wnioskodawczyni w związku z podjęciem zatrudnienia wypełnia dyspozycję z art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ dodał, że D.K. osiągnął dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego w okresie od lutego do grudnia 2014 r., dochód ten należy zatem podzielić się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskany (11 miesięcy) co daje kwotę 1 125,95 zł (12.385,45 zł: 11 m-cy). Z umowy o pracę z dnia 1 listopada 2015 r. wynika, iż D. K. poza zatrudnieniem w B zatrudniony został również w spółce cywilnej A w niepełnym wymiarze czasu pracy ½ etatu. Umowę o pracę zawarto na czas określony od 1 listopada 2015 r. do 31 grudnia 2020 r. A. K. po ustaniu zatrudnienia przebywała na zasiłku chorobowym w okresie od 1 stycznia do 21 stycznia 2016 r., a następnie na zasiłku macierzyńskim od 22 stycznia 2016 r. Fakt uzyskania dochodu przez D. K. w związku z podjęciem przez niego zatrudnienia i przez A K. w związku z uzyskaniem prawa do zasiłku macierzyńskiego wypełnia dyspozycję z art. 7 ust. 3 w związku z art. 20 lit. c) i f) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium stwierdziło, iż dochód osiągnięty w 2014 r. w rodzinie A. K. wyniósł 13 391,52 zł, co po uwzględnieniu dochodu utraconego w tej samej wysokości daje kwotę zerową. Uwzględniając dochód uzyskany przez D. K. i A. K. dochód rodziny wyniósł 2 819,85 zł (1 125,95 zł + 681,97 zł + 1 011,93 zł), a przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego to kwota 939, 95 zł. Dochód ten przekracza ustawowe kryterium, wynoszące zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dalej organ przypomniał, że od lutego 2017 r. dochody rodziny uległy zmianie, gdyż A. K. z dniem 21 stycznia 2017 r. utraciła prawo do zasiłku macierzyńskiego. Wobec powyższego dochód rodziny stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego od lutego 2017 r. wyniósł 1.807,92 zł, a przeciętny miesięczny dochód członka rodziny to kwota 602,64 zł. W świetle powyższych ustaleń w ocenie Kolegium dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie A. K. od lutego 2017 r. nie przekracza kwoty kryterium ustawowego, co oznacza, iż skarżąca spełnia warunki ustawowe do przyznania świadczenia wychowawczego na M. K. w okresie od 1 lutego do 30 września 2017 r. Końcowo organ wskazał, że okoliczność uzyskania dochodu przez A. K. w związku z uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 20 czerwca do 16 grudnia 2017 r. w wysokości 717,30 zł miesięcznie, jak również okoliczność utraty zatrudnienia przez D. K. z dniem 31 maja 2017r. w B nie wpłynęły na przekroczenie kwoty kryterium dochodowego warunkującego przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. W skardze A. K. zarzuciła naruszenie: - art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez uznanie zmiana warunków umowy o pracę w postaci ograniczenia wymiaru etatu nie stanowi utraty dochodu, pomimo, że niewątpliwe ograniczenie wymiaru etatu wpływa na wysokość osiąganych dochodów przez pracownika; - art. 2 pkt 2, w zw. z art. 7 ust. 1, w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy, poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu, a w konsekwencji uznanie, że tenże dochód przekracza kwotę 800 zł, gdy nastąpiła utrata dochodu przez członka rodziny, a dochód nie przekraczał 500 zł; - art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, a także nierozstrzygnięcia wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony. W ocenie skarżącej nie można zaakceptować stanowiska organu, że utrata zatrudnienia oznacza wyłącznie utratę zatrudnienia rozumianego jako zaprzestanie świadczenia pracy na rzecz konkretnego pracodawcy. Wprowadzone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zasady uwzględniania utraty dochodów przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, służą przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu, a w przypadku rodziny skarżącego dochód ten niewątpliwie na skutek wypowiedzenia zmieniającego obniżył się. Celem ustawy jest pomoc państwa w wychowywaniu dzieci, a jak wynika z jej art. 5 ust. 3, szczególnym wsparciem objęte są rodziny uzyskujące niższe dochody w przeliczeniu na członka rodziny. Zasadne jest zatem ustalenie rzeczywistej sytuacji dochodowej danej rodziny. W konsekwencji, zarówno organ odwoławczy, jak organ pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni normy art. 2 pkt 19 lit. c ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe uznanie, że zmiana wymiaru czasu pracy D. K. nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ww. ustawy, gdy ograniczenie wymiaru czasu pracy do ½ etatu niewątpliwe zmniejsza rzeczywiście uzyskiwany dochód przez daną osobę, a tym samym wpływa na sytuację finansową rodziny. W związku z tym, w niniejszej sprawie koniecznym było uwzględnienie ograniczenia wymiaru czasu pracy oraz związanego z nim proporcjonalnego zmniejszenia wynagrodzenia jako utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy. W dalszej kolejności, niewłaściwa wykładania art. 2 pkt 19 lit. c, doprowadziła do naruszenia przez organ odwoławczy art. 2 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy, poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, a w konsekwencji uznanie, że tenże dochód przekracza kwotę 800 zł, gdy nastąpiła utrata dochodu przez D. K., a tym samym dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Gdyby organ odwoławczy prawidłowo uznał ograniczenie wymiaru czasu pracy jako utratę dochodu, to przy ustalaniu dochodu nie uwzględniłby kwoty 1 125, 95 zł, stanowiącej wynagrodzenie D. K. za pracę w pełnym wymiarze czasu. W ocenie skarżącej miesięczny dochód rodziny winien być ustalony poprzez następujące działania matematyczne na kwotę 2 265,11 zł, a miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na członka rodziny winien wynosić 755,04 zł, czyli w wysokości nieprzekraczającej kwoty określonej w art. 5 ust. 3 ustawy. Tym samym, wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe uwzględnienie wysokości wynagrodzenia D. K. w dochodzie rodziny, co skutkowało nieprzyznaniem świadczenia wychowawczego skarżącej na małoletniego M. K.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, kontrolując legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego na M. K., zaskarżonej przez A. K., stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego. Analiza akt sprawy niniejszej dowodzi, że istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny skarżącej przez organy obu instancji, co w rezultacie skutkowało odmową przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko - M. K. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.). W rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy). Z przywołanych wyżej przepisów jasno wynika, że przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie uzależnione zostało przez ustawodawcę od spełnienia kryterium dochodowego rodziny wynoszącego w przeliczeniu na osobę nie więcej niż 800 zł. Rokiem bazowym, za który obliczany jest dochód rodziny uprawniający do przyznania świadczenia, jest rok 2014, z tym zastrzeżeniem, że organ ma obowiązek uwzględnić przy jego ustalaniu zdarzenia w postaci uzyskania bądź utraty dochodu. Zgodnie z legalną definicją, zamieszczoną w art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem, dochodem w myśl art. 3 pkt 1 lit.a u.ś.r. są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest również przywołanie definicji legalnych "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu" oraz sposobu obliczenia dochodu rodziny w przypadku zaistnienia takich zdarzeń. Mianowicie, według art. 2 pkt 19 lit. c ustawy pod pojęciem utraty dochodu ustawodawca rozumie utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast pod pojęciem uzyskania dochodu - uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stosownie do treści art. 7 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1), natomiast w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle przywołanych przepisów oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, sąd stwierdził, że Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które zgodnie z zasadną dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. zobligowane było ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę niniejszą, prawidłowo ustaliło dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Przedstawione w motywach zaskarżonej decyzji szczegółowe matematyczne wyliczenie dochodu rodziny skarżącej na 1 osobę, w okresie do 31 stycznia 2017 r., w wysokości 939,95 zł, który - co oczywiste - przekracza kwotę 800 zł na osobę w rodzinie i zastosowana na ich poparcie argumentacja są niewątpliwie poprawne i nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń. Przede wszystkim sąd podziela wyliczenia organu, że A. K. w roku podatkowym 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości 13 391,52 zł, co po uwzględnieniu dochodu utraconego w tej samej wysokości daje kwotę zerową. Uwzględniając dochód uzyskany przez D. K. i A. K. dochód rodziny wyniósł 2 819,85 zł, a przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego to kwota 939,95 zł. Dochód ten przekracza ustawowe kryterium, wynoszące zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy 800 zł, w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.. Od lutego 2017 r. dochody rodziny uległy zmianie, gdyż A. K. z dniem 21 stycznia 2017 r. utraciła prawo do zasiłku macierzyńskiego. W dochodzie rodziny od miesiąca lutego 2017 r. nie uwzględnia się zatem dochodu z tego tytułu. (art. 7 ust. 3 ustawy). Zatem dochód rodziny stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego od lutego 2017 r. wyniósł 1 807,92 zł, a przeciętny miesięczny dochód członka rodziny to kwota 602,64 zł, która nie przekracza kwoty kryterium ustawowego, a skarżąca spełniła warunki do przyznania świadczenia wychowawczego na M. K. w okresie od 1 lutego do 30 września 2017 r., co nie stanowi przedmiotu sporu. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami pozostaje natomiast wyłącznie zakwestionowanie przez organy wypełnienia przesłanki "utraty dochodu" związanej z utratą przez męża skarżącej od listopada 2015 r. części wymiaru zatrudnienia w B. W ocenie skarżącej nie uwzględnienie przez organy opisanej okoliczności jako "utraty dochodu" i zaniechanie dokonania w związku z tym korekty dochodu rodziny za 2011 r. stanowi naruszenie wskazanych w skardze przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W myśl art. 2 pkt 19 utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, utratą świadczenia rodzicielskiego, utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis art. 2 pkt 19 ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek kwalifikujących utratę dochodu. Wśród wymienionych przesłanek ustawodawca nie wymienił - jako powodu utraty dochodu – zmiany wymiaru zatrudnienia. Skoro wyraźnie wymieniono jedynie kwestię "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (pkt 19c), to nie było podstaw do rozpatrywania okoliczności wiążących się ze zmianą warunków pracy, z których wynikało obniżenie wynagrodzenia jako utraty dochodu w ramach przesłanki wymienionej w art. 2 pkt 19 lit c) ustawy. Zmiana warunków pracy, w wyniku której zmniejszono wymiar zatrudnienia, a tym samym obniżono wynagrodzenie, nie jest tożsama z jej utratą, ani z utratą dochodów w rozumieniu ustawy. Prawidłowo zatem organy przyjęły w niniejszej sprawie, że w przypadku zmniejszenia wymiaru zatrudnienia i związanego z tym obniżenia wynagrodzenia za pracę, przy trwającym stosunku pracy, nie następuje utrata dochodu w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy, którego nie uwzględnia się w dochodzie stanowiącym podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Treść tych przepisów, według ich brzmienia literalnego, nie nasuwa wątpliwości co do rozumienia "utraconego dochodu". Gdy mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, a także wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło. Odpowiednio zatem utrata zatrudnienia oznacza utratę pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę lub innych umów, nie oznacza natomiast zmiany warunków pracy i płacy, polegającej na zmianie wymiaru zatrudnienia, przy trwaniu stosunku pracy. Gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia wychowawczego rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów wymienionych, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony. Zatem organy administracji prawidłowo wyliczyły dochód rodziny skarżącej, dochodząc w wyniku tych wyliczeń do wniosku, że przekroczone zostało kryterium dochodowe stanowiące ustawowy wymóg przyznania świadczenia wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.. Niewątpliwie rodzina skarżącej jest w trudnej sytuacji materialnej, jednakże decyzja o ustaleniu prawa do świadczenia wychowawczego nie jest decyzją uznaniową. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło