II SA/Łd 48/10
WyrokWSA w Łodzi2010-03-03
Skład orzekający: Renata Kubot – Szustowska, Anna Stępień, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy alimenty otrzymane w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, które obecnie nie są otrzymywane, powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Alimenty otrzymane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, nawet jeśli obecnie nie są otrzymywane, powinny zostać wliczone do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ustawodawca zdefiniował pojęcie utraty dochodu w sposób ścisły, a brak otrzymywania alimentów nie mieści się w tych definicjach. Przekroczenie kryterium dochodowego skutkuje odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, argumentując, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wliczając do dochodu rodziny alimenty otrzymane w poprzednim roku. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniu dochodu, wskazując, że obecnie nie otrzymuje alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104, art. 107, art. 35 § 5 k.p.a., art. 2 pkt 4, 5 i 10, art. 9 ust. 2, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2007 r. nr 192, poz. 1378 ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. z 2008 r. nr 136, poz. 855) odmówił J.P. przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P.P. i K.P. w okresie świadczeniowym 2009/2010, argumentując, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza ustawowe kryterium wynoszące - 725 zł.
W odwołaniu od tej decyzji J.P. zarzuciła organowi I instancji błędne doliczenie do dochodu rodziny otrzymanych w 2008 r. alimentów od ojca dzieci, skoro obecnie alimentów tych nie otrzymuje trzeci miesiąc z rzędu. Zdaniem strony okoliczność ta powinna być potraktowana, jako utrata dochodu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 9 ust. 1 - 4 w zw. z art. 2 pkt 4, 5, 17 i 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 1c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w 2008 r. rodzina wnioskodawczyni osiągnęła dochód w wysokości 29.633,93 zł. Na powyższą kwotę składały się dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wskazane w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w P. z dnia 1 września 2009 r. w wysokości 23.033,93 zł oraz dochody określone w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia 29 września 2009 r. uzyskane z tytułu alimentów otrzymywanych na dzieci w kwocie 6.600 zł. Rodzina J.P. składa się z 3 osób, a zatem miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosił 823,16 zł i przekraczał ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 ustawy w wysokości 725 zł, co musiało skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że w świetle art. 2 pkt 17 ustawy brak jest podstaw do odliczenia od dochodu rodziny za 2008 r. kwoty alimentów otrzymywanych na rzecz dzieci. Także niedotrzymywanie należnych alimentów nie może być traktowane, jako dochód utracony.
Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji rzetelnie i szczegółowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zaś wydana na jego podstawie decyzja jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż nieprawidłowe jest wliczanie alimentów otrzymanych w roku poprzednim do dochodu rodziny, w sytuacji, kiedy aktualnie alimentów tych się nie otrzymuje.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. stawiła się skarżąca, która poparła skargę, podnosząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące i godzi w rodziców pracujących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
W rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania J.P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P.P. i K.P. w okresie świadczeniowym 2009/2010 podnosząc, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekracza ustawowe kryterium wynoszące - 725 zł.
Podstawę materialnoprawną rozważanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.).
Stosownie do treści art. 9 ust. 1, 2 i 4 przywołanej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód.
W świetle powyższego unormowania, którego wykładnia - w ocenie Sądu - nie nasuwa wątpliwości, wynika, że prawo do otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostało uzależnione przez ustawodawcę od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, który - co istotne - nie może przekroczyć kwoty 725 zł. Przekroczenie, nawet nieznaczne, tak ustalonego kryterium winno skutkować w każdym przypadku wydaniem decyzji o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia.
Pojęcia "dochodu" oraz "dochodu rodziny", użyte w art. 9 ust. 1, 2 i 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 4 i 5 tej ustawy, poprzez odesłanie do definicji "dochodu" i "dochodu rodziny" uregulowanych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci.
Dochodem rodziny według art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest natomiast przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
W rozumieniu § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. nr 136, poz. 855) w przypadku gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej w tytule egzekucyjnym, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości, udokumentowanej:
1) przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne w zaświadczeniu o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, w przypadku uzyskania alimentów niższych niż ustalone w tytule egzekucyjnym;
2) w oświadczeniu o wysokości otrzymanych alimentów lub zaświadczeniu organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o wysokości wyegzekwowanych alimentów, gdy jest prowadzona egzekucja komornicza, w przypadku uzyskania alimentów wyższych niż ustalone w tytule egzekucyjnym.
Jak wynika z załączonej do akt dokumentacji organy administracyjne obu instancji ustaliły dochód rodziny skarżącej uzyskany roku kalendarzowym 2008, poprzedzającym okres świadczeniowy 2009/2010, na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia 1 września 2009 r. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, zgodnie z którym skarżąca w 2008 r. osiągnęła dochód w wysokości 23.033,93 zł oraz zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia 29 lutego 2009 r. potwierdzającego, że dłużnik R.P. przekazał bezpośrednio wierzycielce tytułem alimentów w 2008 r. kwotę 6050 zł.
Według oświadczenia skarżącej z dnia 29 września 2009 r. w roku kalendarzowym 2008 r. kwota otrzymanych przez nią alimentów wyniosła 6600 zł. i trafnie - w ocenie Sądu - została doliczona do dochodów określonych w zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego.
Suma powyższych kwot (23.033,93 zł + 6600 zł), jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji, dała kwotę rocznego dochodu J.P. w 2008 r. na poziomie - 29.633,93 zł. Z uwagi na to, że rodzina skarżącej składa się z trzech osób, miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosił zatem 823,16 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd ocenił, że Prezydent Miasta Ł., a następnie Kolegium, zgodnie z literą obowiązującego prawa odmówił J.P. przyznania przedmiotowego świadczenia, które - jak zostało to już podniesione na wstępie rozważań, uzależnione jest od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, który nie może przekraczać kwoty - 725 zł.
W rozpoznawanej sprawie ustalone przez ustawodawcę kryterium dochodowe niewątpliwie zostało przekroczone i z tego też powodu organy administracyjne, mimo trudnej sytuacji finansowej, w jakie znajduje się skarżąca i jej rodzina, nie mogły uwzględnić jej wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córki P.P. i K.P.
Zdaniem Sądu, rację ma przy tym Kolegium twierdząc, że fakt, iż obecnie skarżąca nie otrzymuje alimentów nie mógł skutkować odliczeniem należnych alimentów od dochodu za 2008 r., bowiem - wbrew stanowisku strony - ustawodawca inaczej zdefiniował pojęcie "utraty dochodu".
W myśl art. 2 pkt 17 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej;
W przypadku J.P., co potwierdzają akta sprawy nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w cytowanej normie prawnej.
Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają przepisom obowiązującego prawa materialnego oraz procesowego i z tego też powodu brak jest jakichkolwiek podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.
Dodać również trzeba, że na legalność rozstrzygnięć organów obu instancji nie mogły rzutować zarzuty skargi, które Sąd ocenił jako niezasadne.
Z tych wszystkich powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło