II SA/Łd 480/08
WyrokWSA w Łodzi2009-01-23
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli wniosek dotyczy tej samej sprawy i tych samych podmiotów, które zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją, a stan prawny i faktyczny nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy stwierdzi jego bezprzedmiotowość. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. W sytuacji tożsamości podmiotowej i przedmiotowej sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z nowym wnioskiem, przy braku zmian stanu prawnego i faktycznego, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie.Stan faktyczny
H. H. i M. H. złożyły wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a., uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na wcześniejsze rozstrzygnięcie ostateczną decyzją o odmowie przekształcenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak wyczerpującego odniesienia się do ich argumentów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 roku przy udziale - - sprawy ze skargi H. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - oddala skargę. LS
W dniu 29 września 2007 roku H. H. i M. H. wystąpiły do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w Ł. przy ul. A. [...], oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnym [...],[...],[...] i [...] obręb [...], stanowiącej własność Gminy Ł., a znajdującej się w użytkowaniu wieczystym H. H. i M. H., na prawach wspólności łącznej jako współwłaścicielek Spółki cywilnej "A" w Ł.
Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]) Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie z wniosku H. H. i M. H. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej jako działka nr [...],[...],[...] oraz [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż wniosek z dnia 29 września 2007 roku jest kolejnym wnioskiem H. H. i M. H. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Po rozpoznaniu wniosku pierwotnego złożonego w dniu 21 października 2005 roku, decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z uwagi na fakt, iż będąca przedmiotem wniosku nieruchomość nie jest nieruchomością ani zabudowaną na cele mieszkalne lub garażową albo przeznaczoną pod tego rodzaju zabudowę, nie jest też nieruchomością rolną, a tylko takie nieruchomości wchodzą w zakres przedmiotowy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459).
Od powyższej decyzji H. H. i M. H. złożyły odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazały, iż w niniejszej sprawie postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Podniosły, iż w analogicznym stanie faktycznym, w dniu [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało zupełnie odmienne od zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie. Podkreśliły, iż skoro przedmiotowa nieruchomość ma charakter mieszany, tj. mieszkalno – użytkowy to spełnia przesłanki, o których mowa w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a kolejny wniosek powinien zostać rozpoznany pozytywnie.
Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż niniejsza sprawa dotyczy pomiotów i przedmiotu, które były już przedmiotem postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, a której zasadność potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę wniesioną na powyższą decyzję. Wydanie decyzji o odmiennej treści, niż decyzja z dnia [...] roku, w niezmienionym stanie prawnym naruszałoby powagę rzeczy osądzonej powodując tym samym nieważność decyzji z mocy prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że decyzje wydawane przez składy orzekające w innych sprawach lub przez inne Samorządowe Kolegia Odwoławcze nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygania, ponieważ zapadają w konkretnym stanie faktycznym, który nie musi odpowiadać stanowi, jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. H. i M. H. podnosząc zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 15 w związku z art. 140 oraz art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i 3 i art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące odniesienie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaniechanie ponownego przeanalizowania sprawy i brak uzasadnienia, wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi odwołując się do poglądów doktryny i orzecznictwa ugruntowanego na tle art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, skarżące podkreśliły, że pomimo, iż w rozpatrywanej sprawie nie zmienił się przedmiot i podmiot postępowania zakończonego ostateczną decyzją, to nie są to wystarczające przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
W ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.
W sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku o umorzeniu postępowania, na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, z wniosku H. H. i M. H. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Formalno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Analizując dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Rekapitulując, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Pogląd powyższy znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 roku, I OSK 967/05, Lex Nr 201507; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001 roku, I SA 2032/99, Lex Nr 75519; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 roku, IV SA 1167/97, Lex Nr 47913; wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku, II SA 76/98, Lex Nr 43176; wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 roku, II SA 70/98, Lex Nr 43205; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 roku, SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80).
W stanie faktycznym sprawy organy umorzyły postępowanie administracyjne z wniosku skarżących, gdyż uznały, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Organy oceniły, że między tymi sprawami zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Wniosek został bowiem złożony przez ten sam podmiot i dotyczy tej samej sprawy (przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego stronie w prawo własności). Jednocześnie od daty wydania uprzedniego ostatecznego rozstrzygnięcia nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, ani faktycznego sprawy. Stwierdzenie takie, zdaniem Sądu, stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania, zatem kwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja odpowiada prawu. Ponadto, skarżące same w treści skargi przyznały, że nie zmienił się przedmiot i podmiot postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż Sąd w sprawie nie dopatrzył się naruszenia zasad ogólnych postępowania. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania w sposób jednoznaczny i bezsporny (co niewątpliwie miało miejsce w sprawie) zwolniło organ od dalszego badania sprawy, w tym znaczeniu, że organ nie był zobligowany do merytorycznego ustosunkowania się do argumentacji wniosku. W sprawie wystarczyło by organ doszedł do wniosku, że zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa między sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją, a obecnie złożonym wnioskiem, zatem w związku z obecnie zawisłą sprawą. Bezsprzecznie organ doszedł do takiego wniosku. Sąd analizując przedmiotową sprawę nie stwierdził również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego w toku dochodzenia przez organ do przedmiotowego wniosku.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
K.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło