II SA/Łd 484/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-06
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może być skierowana do wspólnoty mieszkaniowej jako właściciela obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa, jako właściciel obiektu budowlanego, może być adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych, które stanowią część wspólną budynku. Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, jest zobowiązany do wydania takiej decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, niezależnie od przyczyn powstania nieprawidłowości.Stan faktyczny
Skarżący U. G. i J. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku. Skarżący zarzucili nieuwzględnienie przez organ odwoławczy opinii kominiarskiej wskazującej na alternatywne możliwości wykonania prac. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 roku sprawy skargi U. G. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K. G., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] w części dotyczącej nałożonego obowiązku, natomiast uchylił ww. decyzję organu I instancji w części dotyczącej wskazanego terminu do wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 marca 2015r. i wyznaczył nowy termin do dnia 30 czerwca 2015r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ww. rozstrzygnięciem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. A 108 w Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych, wentylacyjnych w lokalach 16 i 16B w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. A 108 w Ł., (dz. nr 123/3, obręb [...]) poprzez: 1. dokonanie rozłączenia grupowo podłączonych kratek wentylacji wywiewnej (podłączenie w lokalu nr 16) w kuchni poprzez dokonanie odkrywki od strony klatki schodowej, przebicia ścianki działowej na wysokości lokalu nr 16 (kuchni), podblokowania przewodu powyżej wylotu; 2. doszczelnienie przewodu wentylacyjnego dla lokalu nr 16 oraz zamontowanie nasady kominowej typu turbowent na kominie ponad dachem; 3. doprowadzenie przewodu napowietrzającego do lokalu nr 16 do pomieszczenia, w którym zainstalowano bojler; 4. uszczelnienie pojedynczych przewodów kominowych wentylacyjnych obsługujących kuchnie mieszkań nr 16 i 16B (szlamowanie, masa uszczelniająca) - zgodnie z pkt 3.2 ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalach 16 i 16B w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym, sporządzonej przez mgr inż. A. S., będącej załącznikiem do decyzji, w terminie do dnia 31 marca 2015r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli U. G. i J. G., przedkładając "Opinię dot. przewodów kominowych wentylacyjnych w budynku będącym własnością Wspólnoty Mieszkaniowej, położonym w Ł. przy ul. A 108 lok. 16 oraz 16B" autorstwa mgr inż. M. Z. z Zakładu Usług Kominiarskich w S.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przytoczył w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że organ I instancji, po otrzymaniu w dniu 19 września 2013r. pisma U. G., w sprawie nieprawidłowości w podłączeniach lokali nr 16 i 16B do kanałów wentylacyjnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. A 108 w Ł., (dz. nr 123/3, obręb [...]), przeprowadził w dniu 14 października 2013r. oględziny przedmiotowego budynku, w wyniku których stwierdzono, że pozostaje on we współwłasności osób prywatnych, natomiast zgodnie z uchwałą nr 3 z dnia 27 marca 2003r., w skład zarządu wspólnoty mieszkaniowej wchodzą: B. Z., Z. N., A. B.. Dalej stwierdzono, że lokale nr 16 i 16B podłączone są w kuchni i pokoju pod wspólne przewody kominowe wentylacyjne oraz, że istnieją wolne przewody wentylacyjne. Z przedłożonych opinii kominiarskich nr 0780 z dnia 4 czerwca 2013 roku i opinii nr 1299 z dnia 5 czerwca 2013 roku, dotyczących wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyz urządzeń grzewczo kominowych w lokalach nr 16 i 16B - wynikało, że przewody wentylacyjne są nieszczelne - stan ulega pogorszeniu. Ponadto w lokalu nr 16B, kratki wentylacyjne w kuchni i w pokoju podłączone są pod przewody kominowe wentylacyjne lokalu nr 16.
W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, mając uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalach 16 i 16B w omawianym budynku oraz wątpliwości dotyczące prawidłowości działania wentylacji w ww. lokalach, które mogą zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem nr [...] z dnia [...], nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. A 108 w Ł., przedłożenie sporządzonej w trzech egzemplarzach - przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia - ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalach 16 i 16B w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym wraz z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie do dnia 31 grudnia 2013r.
W dniu 13 marca 2014r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ul. A 108 w Ł., przedłożył "Ekspertyzę stanu technicznego przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalach 16 i 16B w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. A 108 w Ł.i, (dz. nr 123/3, obręb [...])", autorstwa mgr inż. A. S., posiadającej stosowne uprawnienia, uzupełnioną następnie (w wyniku stwierdzonych przez organ I instancji braków) w dniu 21 maja 2014r.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] był przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzja, o której mowa w powołanym powyżej przepisie stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, jakim jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem go w należytym stanie technicznym i estetycznym (art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane).
Organ II instancji wskazał, że decyzja wydana w oparciu o treść art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek, określonych w powyższym przepisie jest zobowiązany do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 66 Prawa budowlanego powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną, np. pożar, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku.
Powołując się na orzecznictwo i doktrynę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził, że spełnione zostały przesłanki nałożenia obowiązku, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 ustawy, który stanowi konkretyzację unormowanego w art. 61 Prawa budowlanego nakazu przestrzegania utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 tej ustawy, a tym samym obliguje on właściwy organ na mocy art. 83 ust. 1 do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. W regulacji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zamieszczonej w rozdziale szóstym omawianej ustawy, poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, ustawodawca określił przesłanki, które nie tylko uprawniają, ale i obligują organ właściwy do podjęcia decyzji w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Literalne brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że wymienione w nim przesłanki stanowią katalog zamknięty, przy czym każda z nich ma charakter autonomiczny. Oznacza to, że wystąpienie chociażby jednej z czterech wymienionych tam przesłanek zobowiązuje organ do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jej funkcjom. Adresowany do organów nadzoru budowlanego stanowi materialną podstawę do podejmowania decyzji w przypadkach, wymienionych w punktach od 1 do 4.
Organ odwoławczy wskazał także, że obowiązki wynikające z art. 61 i 66 Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie elementów obiektu, jakim w omawianym przypadku są fragmenty przewodów kominowych w obszarze lokali 16 i 16B, a nakazy określone w art. 66 mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu. Jednakże przepisy nie wykluczają nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w części elementów obiektu budowlanego ale tylko wówczas, gdy zły stan techniczny - w omawianym przypadku przewodów kominowych w obszarze lokali 16 i 16B - oddziaływałby na cały obiekt, co ma miejsce w omawianym przypadku, gdyż budynek przy ul. A 108 jest budynkiem wielorodzinnym o czterech kondygnacjach.
Natomiast w ocenie organu odwoławczego adresatami nakazów nałożonych w oparciu o przepis art. 66 powyższej ustawy mogą być tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a to stosownie do art. 61 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ul. A 108 w Ł., obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych, wentylacyjnych. Użyta w art. 66 alternatywa rozłączna wskazuje, że decyzja może być wydana jedynie na jeden z powyższych podmiotów, przy czym w niektórych przypadkach będzie to właściciel, a w niektórych zarządca.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, iż zły stan techniczny przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalach nr 16 i 16B budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A 108 w Ł., może zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia, obligowało ten organ do podjęcia natychmiastowych działań i nałożenia w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na właściciela, którym w omawianym przypadku jest Wspólnota Mieszkaniowa ul. A 108 w Ł. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tego budynku.
Odnosząc się do opracowania pt. "Opinia dot. przewodów kominowych wentylacyjnych w budynku będącym własnością Wspólnoty Mieszkaniowej, położonym w Ł. przy ul. A 108 lok. 16 oraz 16B z dnia 27 lutego 2015r.", autorstwa mgr inż. M. Z. z Zakładu Usług Kominiarskich w S., będącego załącznikiem do wniesionego odwołania, organ II instancji wskazał, iż rzeczona opinia została sporządzona jedynie w oparciu o funkcjonujące w obiegu prawnym inne opinie kominiarskie, bez oględzin stanu faktycznego, a jej efekt jest tożsamy z ekspertyzą stanowiącą załącznik do badanej decyzji nr [...] z dnia [...] organu I instancji.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyli J. G. i U. G. podnosząc, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę nowych okoliczności, tj. wniosków z opinii kominiarskiej autorstwa mistrza kominiarskiego M. Z., z której wynika, że istnieją techniczne możliwości wykonania tych prac z poziomu lokalu nr 16B, tj. przywrócenie stanu pierwotnego podłączeń wentylacyjnych w kuchniach lok. nr 16 i 16B. W ocenie skarżących przyczyną nieuwzględnienia ww. dokumentu jest fakt użycia przez autora na pierwszej stronie słowa "Opinia" zamiast "Ekspertyza".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
Uczestniczka postępowania Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A 108 w Ł. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż zaskarżona decyzja została niemal w całości wykonana przez Wspólnotę bez potrzeby ingerencji w lokal skarżących. Do wykonania pozostały jedynie prace związane z uszczelnieniem przewodu masą, do których niezbędne jest udostępnienie lokalu przez skarżących, którego odmawiają (pismo Wspólnoty z dnia 4 listopada 2015r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja, której podstawę materialnoprawną stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać doprowadzenie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.
Na wstępie należy ocenić interes prawny skarżących w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest nałożenie na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. A 108 w Ł. nakazu wykonania określonych robót budowlanych. W świetle art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., nr 80, poz. 903 ze zm.) i art. 28 k.p.a. wspólnota mieszkaniowa ma zdolność do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Przepis art. 6 ustawy o własności lokali stanowi, iż wspólnota, tworzona przez ogół mieszkańców, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wspólnota, mimo że nie posiada osobowości prawnej, może być podmiotem praw i obowiązków. Sprawami wspólnoty kieruje zarząd, reprezentując ją na zewnątrz oraz w sporach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami (art. 21 ustawy o własności lokali). W judykaturze ukształtował się pogląd, że w pewnych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów o charakterze zbiorowym takich jak wspólnota mieszkaniowa. Nie we wszystkich przypadkach za członka wspólnoty działa zarząd wspólnoty. Jeżeli bowiem członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny, to istnieje podstawa, by występował jako strona postępowania administracyjnego w sprawie, w której może także występować wspólnota. Tak więc każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można więc wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010r., sygn. akt II OSK 729/09, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011r., sygn. II SA/Kr 390/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronnie internetowej http://orzeczdnia.nsa.gov.pl)
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy, ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby lub żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Źródłem interesu prawnego mogą być także przepisy prawa cywilnego, w tym w szczególności unormowania dotyczące prawa własności (art. 140 i nast. k.c.). Właściciel mieszkania w budynku składającym się z wielu mieszkań z mocy ustawy jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Członek wspólnoty winien wskazać zatem konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący będąc członkami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A 108 w Ł. podnosili kwestie związane z wadami przewodów kominowych wentylacyjnych, skutkującymi przedostawaniem się do ich lokalu zapachów z lokalu sąsiedniego. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że skarżący reprezentują w sprawie swój własny, indywidualny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego (art. 140 i następne k.c.). Podstawą przyznania skarżącym przymiotu strony mogą być bowiem w szczególności wskazane zarzuty związane z przenikaniem zapachów do ich mieszkania, co może prowadzić do naruszenia ich prawa do korzystania z nieruchomości, a konkretnie lokalu mieszkalnego stanowiącego ich własność.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy wskazać, że przepis art. 5 ust. 2 ustawy stanowi, iż obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Kwestie dotyczące zachowania we właściwym stanie technicznym substancji obiektu budowlanego, reguluje art. 61 ustawy, nakładający na właściciela lub jego zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przepis ten nakłada określone w nim obowiązki, przy czym dopiero art. 66 ustawy daje organowi nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 ustawy.
Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń, odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym.
Organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny kontrolowanego obiektu i nałożyć - na podstawie art. 66 ustawy obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wówczas, gdy stwierdzony stan tego obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, dotyczących warunków użytkowania obiektów. Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Dopełnieniem tych regulacji jest art. 70 stanowiący, że właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 usuwać stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełniać braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.
Taka treść przepisów wskazuje, że adresatem nakazów przewidzianych w art. 66 ustawy, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, iż adresatem tychże obowiązków jest wspólnota mieszkaniowa, właściciel obiektu budowlanego. Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą bowiem do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesadza przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 151/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W decyzji, wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ administracji nie bada również przyczyn, z powodu których obiekt może znajdować się w niewłaściwym stanie technicznym ani kto ponosi za niego odpowiedzialność. Ustalając natomiast nieodpowiedni stan techniczny obiektu, organ obligowany jest do wydania rozstrzygnięcia, nakazującego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Istotą art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest bowiem doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części, czy też znajdujących się w nim urządzeń budowlanych, do stanu gwarantującego bezpieczne użytkowanie. W tym celu organ przeprowadził postępowanie dowodowe i zlecił Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie ekspertyzy technicznej, dotyczącej stanu technicznego spornych przewodów i wskazanie sposobu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli umożliwiającego ich bezpieczne użytkowanie. Po przedstawieniu takiej ekspertyzy organ prawidłowo nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wykonania określonych w zaskarżonej decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia przewodów wentylacyjnych do stanu bezpiecznego użytkowania, według zaleceń wynikających ze złożonej ekspertyzy. Argumenty skarżących, wskazujących na posiadanie opinii kominiarskiej, z której wynika, że możliwy jest inny sposób usunięcia tychże nieprawidłowości, nie mają wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji. Po pierwsze bowiem, nie wskazują na wadliwość przedłożonej przez Wspólnotę ekspertyzy, formułując jedynie rozwiązanie alternatywne. Po wtóre: adresatem, wynikającego z decyzji obowiązku jest Wspólnota Mieszkaniowa, zatem to ona w oparciu o przedłożone opracowanie, władna jest wskazać najodpowiedniejszy dlań sposób do doprowadzenia części wspólnych obiektu do stanu nadającego się do bezpiecznego użytkowania. O ile zatem skarżący dysponowali opinią, z której wynikał alternatywny sposób usunięcia nieprawidłowości, kwestia ta winna była zostać przez nich ujawniona Wspólnocie i znaleźć się w złożonej przez Wspólnocie ekspertyzie. Nie jest natomiast dopuszczalne powoływanie się na okoliczności i rozwiązania, których Wspólnota albo nie znała albo ich nie akceptowała. Organ z kolei, mając do dyspozycji różne rozwiązania, miał prawo wybrać to, które wskazał adresat obowiązku, opierając się na przedłożonej przezeń prawidłowo sporządzonej ekspertyzie.
Niezależnie od zarzutów skargi rozważono także kwestię wydania odrębnych decyzji w sprawie przewodów wentylacyjnych doprowadzonych do kuchni i pokojów lokali nr 16 i 16B. Jakkolwiek wydaje się zatem, iż zagadnienia te powinny być objęte jednym rozstrzygnięciem (dotyczą bowiem nieprawidłowości stanu technicznego tego samego obiektu), uchybienie wspomniane pozostawało bez wpływu na ocenę prawną kontrolowanej decyzji, zwłaszcza, że decyzja z dnia [...] nr [...], rozstrzygająca kwestię przewodów wentylacyjnych pokojów obu lokali jest ostateczna i prawomocna (skarga J. S. na wspomnianą decyzje została prawomocnie oddalona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 11 czerwca 2015r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 209/15)
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.
Po myśli art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit b i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 461), rozstrzygnięto natomiast o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu żądanego wynagrodzenia, w związku ze złożonym przezeń oświadczeniem, iż koszty te nie zostały przez skarżących pokryte nawet w części.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło