II SA/Łd 49/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał J.P. rozbiórkę bezodpływowego zbiornika na ścieki sanitarne, usytuowanego w miejscowości O. [...] nr ewidencyjny działki 2429 gmina O. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w wyniku interwencji M.Z. wszczął postępowanie, w sprawie stanu technicznego zbiornika na ścieki usytuowanego na w/w działce, w ramach którego przeprowadzona została kontrola w wyniku której ustalono, iż J. P. w roku 1978 wybudowała, nie dysponując pozwoleniem na budowę, zbiornik na ścieki przy granicy z nieruchomością M.Z., w odległości 11,5 m od budynku mieszkalnego i 4, 30 m od budynku gospodarczego. Ustalono również, iż zbiornik znajduje się w złym stanie technicznym, nie posiada szczelnego dna, nie uszczelniono ściany z kręgów betonowych i brak odpowietrzenia zbiornika. Uwzględniając poczynione ustalenia oraz treść §35 i §36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ wywiódł, iż w dniu wszczęcia postępowania gmina O. nie posiadała obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania dla terenu nieruchomości nr 2429, inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i wszczęcie postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe. W dniu 3 października 2007r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wpłynęło pismo J.P. zatytułowane "wniosek o odroczenie terminu wykonania decyzji nr [...]". Pismo przedmiotowe uznane zostało przez organ nadzoru budowlanego za odwołanie od decyzji nr [...]. Odwołująca zadeklarowała, iż do dnia 31 maja 2008r. wykona obowiązek nałożony decyzją PINB z dnia [...]r. nr [...], dodatkowo wyjaśniła, iż dno zbiornika jest uszczelnione wylewką cementową natomiast pozostałe usterki postara się jak najszybciej zniwelować. Oświadczyła, iż w przyszłym roku planowane jest wykonanie kanalizacji sanitarnej i podłączona zostanie do niej również nieruchomość strony, stąd nie jest celowe instalowanie nowego zbiornika. Dalej zwróciła uwagę na swój zły stan zdrowia i problemy finansowe. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła B.P. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż niewątpliwie sporny zbiornik bezodpływowy powstał przed dniem 1 stycznia 1995r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaznaczył jednakże, iż ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają stwierdzenie, iż w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, zgodnie z unormowaniem przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wyjaśnił, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 roku, budowa bez wymaganego pozwolenia podlega regulacji określonej art. 48 tej ustawy, w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przy czym po myśli art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Reasumując wskazał, iż ze względu na datę wykonania zbiornika bez pozwolenia na budowę w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ponieważ organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, tym samym zastosował nieodpowiedni tryb postępowania, uzasadnione było więc uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W dniu 3 grudnia 2007r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło pismo M.Z. z dnia 30 listopada 2007r., w którym Pani Z. wskazywała na nieuzasadnione rozstrzygnięcie organu odwoławczego i podkreślała, iż B.P. nie jest stroną postępowania, dlatego też odwołanie jej nie powinno spowodować uchylenia decyzji organu I instancji. Wobec wątpliwości, co do charakteru pisma i intencji strony oraz z uwagi na fakt, iż rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Pani Z. o sprecyzowanie przedmiotu pisma, w odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 23 grudnia 2007r. strona oświadczyła, iż jej pismo stanowi skargę do sądu administracyjnego. M.Z. wniosła o uchylenie sprzecznej z prawem decyzji organu odwoławczego, który wydając takie rozstrzygnięcie pozwolił by nadal istniał zagrażający otoczeniu zbiornik szamba na działce należącej do J.P. Skarżąca podkreśliła, iż sąsiadka J.P. działa na jej szkodę, załączyła dokumentację fotograficzną. Powtórzyła, iż nieuzasadnione jest uwzględnienie wniosków odwołania złożonego przez B. P. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi opierając swój wniosek na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogły uchyleniem zaskarżonych decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Podstawą takiego rozstrzygnięcia organu odwoławczego były poczynione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2007r., ustalenia, iż sporny zbiornik na ścieki sanitarne, usytuowany na nieruchomości należącej do J.P., wybudowany został w 1978 roku, zatem przed dniem 1 stycznia 1995 roku, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zaznaczyć należy, iż daty powstania przedmiotowego zbiornika nie kwestionowała żadna ze stron postępowania, okoliczność ta jako bezsporna pozostała poza rozważaniami tak organów administracji, jak również obecnie Sądu. W sprawie niniejszej istotne jest, iż z uwagi na ustalenie, że budowa miała miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zgodzić należy się ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż organ I instancji zastosował niewłaściwe przepisy prawa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł swoje rozstrzygnięcie o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane gdy tymczasem w myśl przepisu art. 103 ust. 2 tej ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z przywołanych regulacji prawnych wynika wyraźny nakaz stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co z kolei uzasadnia działanie organu odwoławczego i uchylenie decyzji organu I instancji. W tej sytuacji w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy art. 37 - art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W szczególności przepis art. 37 zgodnie, z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stosownie zaś do treści art. 37 ust. 2 terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Z powołanej regulacji prawnej wynika, że ocena zgodności z przepisami obiektu budowlanego winna odnosić się do stanu prawnego, jaki istniał w czasie budowy. Artykuł 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. Dodatkowym zaś warunkiem jest zakończenie budowy obiektu lub wszczęcie postępowania w stosunku do takiego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Chodzi tu o postępowanie administracyjne toczące się w stosunku do obiektu, którego budowa została podjęta przed dniem 1 stycznia 1995 r. (wyrok NSA z dnia 25 października 2006r. sygn.akt II OSK 1258/05, publ. System Informacji prawnej LEX, Lex Nr 289255). W świetle niekwestionowanego ustalenia, iż sporny zbiornik powstał przed dniem 1 stycznia 1995r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz z uwagi na treść przepisu art. 103 §2 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego I instancji obowiązany była oprzeć swoje rozstrzygniecie o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W konsekwencji zatem za prawidłowe uznać trzeba rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Pamiętać należy, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zasada legalności i praworządności, uregulowane w art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, obligują do działania w ramach i na podstawie przepisów prawa, organy nie mogą stosować dowolnej interpretacji tych przepisów i muszą działać wyłącznie w zakresie określonym w przepisie. Natomiast, jak już zostało wykazane, ustawodawca w przepisie art. 103 §2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zawarł wyraźne wskazanie, aby do spraw dotyczących samowoli budowlanej, powstałej przed dniem 1 stycznia 1995r. stosować przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Podkreślić należy, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż miała miejsce samowola budowlana, ustaleń w tym zakresie nie kwestionuje żadna ze stron i w pełni dają wyraz takiemu stanowisku organy nadzoru budowlanego. Jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wobec stwierdzenia, iż wystąpił błąd co do prawa nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy i zasadnie uchylił wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji. Z obowiązującej konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (wyrok NSA z dnia 16 maja 2007r., sygn.akt I OSK 1080/06, Lex Nr 342503). Takim przepisem przejściowym w niniejszej sprawie jest przepis art. 103 §2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., z mocy którego organy nadzoru budowlanego obowiązane były zastosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Na marginesie zauważyć należy, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. sprawa powróciła do organu I instancji, który na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, decyzją z dnia 17 grudnia 2007r. nakazał J.P. rozbiórkę bezodpływowego zbiornika na ścieki sanitarne. Odwołanie od tej decyzji wniosła J.P., po jego rozpatrzeniu decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, również to rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w drodze skargi do tutejszego Sądu i oczekuje na rozpoznanie. Reasumując powyższe wywody należy wskazać, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. W tak ustalonym stanie faktycznym zarzuty strony nie znajdują uzasadnienia, organy nadzoru budowlanego nie kwestionują bowiem, iż sporny zbiornik został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia jednakże z uwagi na zastosowanie niewłaściwych przepisów prawa organ odwoławczy zobligowany był wydać zaskarżoną decyzję. Kontrola zaskarżonej decyzji uprawnia Sąd do stwierdzenia, iż decyzja ta nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze argumenty nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Natomiast pomyłka jaka wystąpiła w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, gdzie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazuje, iż odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła B.P., jest zwykłą pomyłką pisarską. Niewątpliwie bowiem, jak wynika z akt administracyjnych odwołanie od decyzji PINB z dnia [...]r. wniosła J.P. i okoliczności tej nie kwestionuje żadna ze stron. Zaistniała pomyłka organu odwoławczego nie ma wpływu na wynik postępowania, stąd też nie można uznać za uzasadnione zarzutów strony, iż organ rozpoznał odwołanie podmiotu nie zainteresowanego w sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ar