II SA/Łd 491/10

Dnia 15 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 roku sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie legalności wybudowania budynku gospodarczego oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu odwołania M. Ł., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego usytuowanego w miejscowości K. Nr [...], Gm. W. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w dniu [...] roku przeprowadził kontrolę w sprawie legalności wybudowania przez B. O. budynku w granicy nieruchomości M. Ł. W wyniku kontroli ustalono, że budynek zlokalizowany w granicy, zrealizowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] roku, Nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. Mocą tej decyzji organ administracji architektoniczno – budowlanej udzielił B. O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na podstawie projektu powtarzalnego typu WB-3806/70/2 przystosowanego na potrzeby inwestora. W związku z tą budową w dniu 5 sierpnia 1993 roku w Zespole Usług Projektowych w R., spisano oświadczenie M. Ł. oraz inwestora – B. O., w którym M. Ł. wyraził zgodę na wybudowanie budynku szopo – garażu w granicy, tj. dobudowanego na szczelno do budynku inwentarsko – składowego M. Ł. Równocześnie inwestor oświadczył, że wyrazi zgodę na dobudowę w przyszłości budynku przez M. Ł. na szczelno do realizowanego budynku szopo – garażu. Nadto ze zgromadzonych w aktach dokumentów wynika, że budowa została rozpoczęta w czerwcu 1994 roku, a w grudniu 1994 roku obiekt został oddany do użytku. Wśród dokumentów załączonych do akt znajduje się też postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 11 października 2004 roku, którym dokonano rozgraniczenia pomiędzy zabudowaną nieruchomością M. i M. Ł., a zabudowaną nieruchomością M. i B. O. Rozstrzygnięcie to było kwestionowane przez M. Ł., jednakże apelacja została oddalona, a skarga o wznowienie postępowania odrzucona. W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 9 lutego 2010 roku, umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji M. Ł. wniósł o jej uchylenie, stwierdzenie nielegalności wybudowania budynku gospodarczego albo przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak wskazał odwołujący się, nie kwestionuje on prawidłowości wydania pozwolenia na budowę, jednakże jego zgoda dotyczyła wybudowania budynku tuż przy nieruchomości skarżącego, ale w granicach nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek odwołującego się było sprawdzenie legalności wybudowania budynku gospodarczego usytuowanego w granicy z sąsiednią działką. Z zebranego materiału dowodowego w ocenie organu bezspornie wynika, że inwestycja wykonana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, obiekt został oddany do użytku. Potwierdzają to załączone do akt dokumenty organu administracji architektoniczno – budowlanej, a także ustalenia dokonane przez organ nadzoru budowlanego w trakcie oględzin. W tym miejscu organ zwrócił uwagę na to, iż odwołujący się wyraził zgodę na usytuowanie obiektu w granicy z jego działką. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego było bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo organ I instancji umarzył postępowanie w sprawie. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że kwestia naruszenia własności nie może być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego. Sprawy związane z naruszeniem własności mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi w drodze postępowania cywilnego. W skardze do sądu M. Ł. zarzucił naruszenie art. 65 Kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 199 Kodeksu cywilnego, bowiem organ nie zastosował tego przepisu oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. W motywach wyjaśnił, że owszem wyraził on zgodę na usytuowanie przez sąsiada budynku w granicy, ale granicy w stanie prawnym z daty wyrażenia tej zgody. W chwili obecnej granica została ustalona mocą postanowienia Sądu Rejonowego w taki sposób, że budynek sąsiada częściowo znajduje się na nieruchomości skarżącego. Skarżący nie zgadzał się na posadowienie budynku w takim miejscu, co oznacza, że budynek ten został zrealizowany z naruszeniem prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgoda na budowę w granicy została wyrażona tylko przez skarżącego, a nieruchomość stanowi współwłasność dwóch osób. Jest to jednocześnie czynność przekraczająca zwykły zarząd, co organy administracji pominęły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezzasadność żądania strony, w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości, nie może prowadzić do umorzenia postępowania. Użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie słowa "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne. Przedstawione rozważania ogólne są zgodne z poglądami wielokrotnie wyrażanymi w licznych orzeczeniach (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 roku, II SA 1223/00, Lex Nr 77609; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 roku, 1167/97, Lex Nr 47913; wyrok NSA z dnia 17 lutego 1999 roku, IV SA 2249/96, Lex Nr 48253; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 roku, SA/Sz 1029/97, Lex Nr 36139; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 roku, IV SA 1225/96; wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku, II SA 76/98, Lex Nr 43176; wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 roku, I SA/Kr 1141/97, Lex Nr 33605; wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 roku, II SA 70/98, Lex Nr 43205; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 roku, SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80 i inne). W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego. Organ nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Skład orzekający rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego jest zgodne z prawem. W toku prowadzonego postępowania organy bowiem ustaliły, że obiekt budowlany – budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Po zakończeniu budowy inwestor, będący uczestnikiem postępowania sądowego, dopełnił czynności formalno – prawnych związanych z przystąpieniem do użytkowania budynku. Potwierdzają to załączone do akt administracyjnych dokumenty z organów administracji architektoniczno – budowlanej. W toku prowadzonego postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził wizję lokalną na nieruchomości inwestora, która wykazała, iż obiekt został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, iż obiekt nie stanowi samowoli budowlanej, a zatem nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie legalności wybudowania obiektu. Zasadniczy spór w sprawie i jednocześnie podstawa argumentacji strony skarżącej opiera się na założeniu, iż obiekt budowlany został wybudowany samowolnie, gdyż znajduje się częściowo na nieruchomości skarżącego, który jest jednym z właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Ustosunkowując się do tego zarzutu wskazać należy, iż kwestia przekroczenia granic przez dany obiekt budowlany nie świadczy o jego samowolnym wykonaniu. Zagadnienie to może być jedynie podnoszone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Z drugiej strony, w sytuacji gdy w toku budowy okaże się, że granica nieruchomości w rzeczywistości przebiega w innym miejscu niż w projekcie i w taki sposób, że budowany obiekt narusza warunki techniczno – budowlane dotyczące jego sytuowania od granicy to istotnie dochodzi wówczas do naruszenia prawa, ale naruszenie to nie jest spowodowane odstępstwem inwestora od projektu lecz zupełnie innymi okolicznościami. Pogląd taki zaprezentowany został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2008 roku, II SA/Gd 669/07, Lex Nr 510911, który to wyrok skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż granica między nieruchomością skarżącego, a inwestora została określona na mocy prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o rozgraniczeniu. Orzeczenie to rozstrzygnęło kwestię prawnego przebiegu granicy i w sytuacji, gdy wcześniej inwestor wznosząc obiekt przekroczył granice swojej nieruchomości, to owo nowe wyznaczenie granicy spowodowało, że cały obiekt budowlany inwestora znajduje się na nieruchomości stanowiącej jego własność. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż kwestia braku zgody pozostałych współwłaścicieli na realizację inwestycji w granicy pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Tym samym ocena legalności udzielenia zgody na realizację inwestycji w granicy wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania. Na marginesie zaznaczyć tylko należy, iż zgoda na realizację inwestycji w granicy miała dwustronny charakter – skarżący wyraził zgodę, by inwestor zrealizował obiekt w granicy pod warunkiem, że inwestor nie będzie kwestionował prawa skarżącego do wzniesienia w przyszłości obiektu na swojej działce w granicy. Konkludując Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.