II SA/Łd 491/16

WyrokWSA w Łodzi2016-11-15

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, zatwierdzając projekt budowlany w trybie wznowienia postępowania, prawidłowo ocenił zgodność zaprojektowanego dostępu do drogi publicznej dla działki władnącej z przepisami prawa, uwzględniając istniejącą zabudowę na tej działce oraz sposób faktycznego wykonywania służebności gruntowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji, pomijając w ustaleniach faktycznych sposób faktycznego wykonywania służebności gruntowej oraz istniejącą zabudowę na działce władnącej, naruszyły przepisy dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zobowiązując organy do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego i wszechstronnej oceny okoliczności sprawy z uwzględnieniem wykładni przepisów zawartej w uzasadnieniu wyroku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu w części własnej decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany. Skarżący związek wyznaniowy zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działki nr 38/5, która jest w jego użytkowaniu wieczystym. Skarżący podniósł, że zaprojektowany dojazd do działki nr 38/5 nie spełnia wymogów prawnych i narusza jego uzasadnione interesy, a organy nie uwzględniły wcześniejszych wskazań sądu w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 roku sprawy ze skargi A z siedzibą w N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [ ...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w części zatwierdzającej projekt budowlany 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzają ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A z siedzibą w N. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016r. nr [...] znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] marca 2016r. nr [...] o uchyleniu w części własnej decyzji ostatecznej z [...] września 2013r. nr [...] Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] września 2013r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. L., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" P.L., pozwolenia na budowę hali magazynowo – handlowej wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodociągową, elektryczną i centralnego ogrzewania, na rozbudowę i nadbudowę budynku biurowo – usługowego wraz z instalacjami wewnętrznymi: gazową, wodno – kanalizacyjną, elektryczną i centralnego ogrzewania, na budowę doziemnej instalacji elektrycznej, budowę układu komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz miejsca gromadzenia odpadów stałych, na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Ł., na terenie działek nr 6/3, 10/62, 10/71, 10/73, 30/21, 30/25, 38/8 i 38/9. W dalszej kolejności postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. wznowił postępowanie zakończone ww. pozwoleniem na budowę, na wniosek [...] Towarzystwa [...] i [...] Związku [...] w P., obecnie działającego pod nazwą [...] w P. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", stwierdził, że decyzja ostateczna z dnia [...] września 2013r. nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jednakże odmówił jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Decyzją z [...] kwietnia 2014r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2014r. Wyrokiem z 17 września 2014r. sygn. akt II SA/Łd 610/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2014r. Sąd zobowiązał organy administracji architektoniczno – budowlanej do rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy, które mogłyby wiązać się z ryzykiem pozbawienia strony skarżącej dostępu do drogi publicznej w ustalonym prawnie wymiarze. W ocenie Sądu zebrany materiał nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że sporna inwestycja nie narusza uzasadnionych uprawnień skarżących w zakresie korzystania z nieruchomości inwestora. W motywach rozstrzygnięcia wskazano również, iż dokładnego zbadania wymaga rozmieszczenie na nieruchomości inwestora pojemników na odpady, bowiem ich planowane usytuowanie względem przeznaczonego na pobyt ludzi budynku na działce nr 38/5 musi być zgodne z obowiązującymi w tym względzie przepisami Prawa budowlanego. Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania w trybie wznowieniowym Prezydent Miasta Ł. wydał w dniu [...] sierpnia 2015r. decyzję nr [...], którą uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] września 2013r. nr [...], "w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującej rysunek projektu zagospodarowania terenu" i zatwierdził "rysunek zamienny projektu zagospodarowania terenu", a w pozostałym zakresie pozostawił decyzję bez zmian. Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...], wydaną w trybie odwoławczym, Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną z [...] sierpnia 2015r. i przekazał sprawę Prezydentowi Miasta Ł. do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016r. sygn. akt II SA/Łd 48/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015r. Decyzją z [...] marca 2016r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2013r. nr [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującej rysunek projektu zagospodarowania terenu oraz zatwierdził rysunek zamienny projektu zagospodarowania terenu, a w pozostałym zakresie pozostawił tę decyzję bez zmian. W ustawowo przewidzianym terminie odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. wniósł pełnomocnik [...] w P., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wszystkich istotnych okoliczności. Podniesiono też, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 5 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, iż zatwierdzony projekt zapewnia poszanowanie praw osób trzecich, w tym dostęp do drogi publicznej dla działki nr 38/5. Zdaniem pełnomocnika projekt narusza przepisy § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślono, że parametry zapewnionego przez inwestora dojścia i dojazdu do działki nr 38/5 oraz do budynku na tej działce nie spełniają wymogów ww. rozporządzenia. W uzupełnieniu odwołania załączono kserokopię mapy poglądowej przedłożonej przez inwestora Sądowi Rejonowemu dla Ł. – Ś. w Ł., w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym w przedmiocie służebności przejścia i przejazdu na działce nr 38/9. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2016r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza obowiązującego prawa. Wskazał, że wykładnia przepisów zawarta przez Sąd w uzasadnieniu wyroku została wystarczająco uwzględniona w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2016r. Wojewoda [...] przypomniał, że organ I instancji w dniu [...] grudnia 2015r. wystosował w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego postanowienie nr [...] o nałożeniu na inwestora obowiązku usunięcia określonych nieprawidłowości. Inwestor przedłożył w wyznaczonym terminie projekt zagospodarowania terenu z wyznaczonym przebiegiem dojścia i dojazdu przez działkę nr 38/9 do działki nr 38/5. Organ wyjaśnił, że z ulicy [...] istnieje zjazd na działkę nr 38/9 (szerokości 5,5m); dalej projekt przewiduje usytuowaną na tej działce drogę dojazdową (ciąg pieszo – jezdny) o szerokości 5,20m oraz miejsce wjazdu na działkę nr 38/5 o szerokości 4,5m. Na projekcie zaznaczona jest także istniejąca droga przeciwpożarowa od strony ulicy [...], przebiegająca m.in. przez działkę nr 10/72 i 38/9. Ponadto Wojewoda dodał, że na projekcie zagospodarowania terenu oznaczono również nową, niekolidującą z przepisami § 22 i 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422 ze zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie", lokalizację miejsca czasowego gromadzenia odpadów stałych (pojemników na odpady) – na działce nr 38/8. Organ odwoławczy stwierdził następnie zgodność przedłożonej w sprawie dokumentacji projektowej z przepisami ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290), dalej powoływanej jako "Pr.bud.", oraz rozporządzeń wykonawczych. Zdaniem organu inwestor zobowiązany jest do zapewnienia, w ramach służebności gruntowej, dostępu do drogi publicznej dla działki nr 38/5. Ustanowiona w akcie notarialnym Rep. [...] Nr [...] służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika działki nr 38/5, polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez działkę nr 38/6 została zapisana bez określenia przebiegu drogi przejścia i przejazdu oraz sposobu jej wykonywania. Parametry drogi dojazdowej i miejsca zjazdu na działkę nr 38/5 zaprojektowane przez inwestora na terenie będącej jego własnością działki nr 38/9 spełniają wymogi określone w rozporządzeniu. W ocenie Wojewody [...] istniejący zjazd z ul. [...] o szerokości 5,5m odpowiada wymogom przepisów prawa i inwestor jest zobowiązany do realizacji inwestycji zgodnie z nowo zatwierdzonym projektem. W końcowej części decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sytuacji ma zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145 b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Jednocześnie organ uznał, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją nie popełniono uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia tej decyzji z powodów proceduralnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r. wywiódł związek wyznaniowy [...] w P.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] wydanej w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2013r. nr [...]; b) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez nieuwzględnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2015r. sygn. akt II SA/Łd 610/14, co do dalszego postępowania, w szczególności zobowiązania organów administracji architektoniczno – budowlanej do rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy, które mogłyby wiązać się z ryzykiem pozbawienia strony skarżącej dostępu do drogi publicznej w ustalonym prawnie wymiarze, c) art. 7, art. 75 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie dokonania oględzin nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja, celem rzeczywistego zweryfikowania parametrów określonych przez inwestora na rysunku projektu zagospodarowania terenu i pomimo braku przeprowadzenia tego dowodu zatwierdzenie rysunku zamiennego, przez co organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy oraz wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. poprzez przyjęcie, że projekt i jego realizacja zapewniają poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym że zapewniona zostanie obsługa komunikacyjna oraz dostęp do drogi publicznej nieruchomości stanowiącej działkę 38/5 będącej w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej oraz nieuzasadnione przyjęcie, że doprowadzona do granicy droga pieszo – jezdna zapewnia obsługę komunikacyjną tej działki i jest zgodna z obowiązującymi przepisami; b) § 12 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia poprzez ich naruszenie i uznanie jako zgodne z obowiązującymi przepisami zaprojektowanie dojścia i dojazdu do działki nr 38/5 w postaci ciągu pieszo – jezdnego o szerokości 4,0m podczas gdy w/w przepis dopuszcza szerokość dojścia i dojazdu do działki nie mniejszą niż 5 m, umożliwiająca ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów; c) § 14 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego naruszenie i uznanie jako zgodne z obowiązującymi przepisami zaprojektowanie dojazdu do budynku i urządzeń z nim związanych znajdujących się na działce nr 38/5 dojścia o szerokości 4,0m podczas gdy w/w przepis dopuszcza szerokość nie mniejszą niż 4,5m. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że organy administracji w toku przedmiotowego postępowania nie uwzględniły wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 17 września 2014r. sygn. akt II SA/Łd 610/14, który zobowiązał te organy do podjęcia wszelkich działań i rozpoznania wszelkich okoliczności sprawy, które miałyby wiązać się z ryzykiem pozbawienia strony skarżącej dostępu do drogi publicznej, czym naruszyły dyspozycję art. 153 P.p.s.a. Organ wskazując bowiem, że zaprojektowana droga pieszo – jezdna, utwardzona nawierzchnia asfaltowa doprowadzona do granicy działki 38/5 (władnącej) na szerokość 4,0m jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, naruszył te przepisy, gdyż przepisy stosowanego przez organ rozporządzenia mówią o co najmniej 5m w zakresie dojścia/dojazdu do działek i 4,5m w zakresie dojścia/dojazdu do budynku. Zdaniem strony skarżącej § 14 rozporządzenia należy brać pod uwagę przy określeniu parametrów służebności przejścia i przejazdu, w szczególności z uwagi na to, że budynek usytuowany na działce 38/5 zajmuje praktycznie całą jej powierzchnię i nie ma żadnego dostępu do drogi publicznej. Zaprojektowana, utwardzona droga pieszo – jezdna, nie spełnia wymogów zawartych w ust. 2 i 3 § 14 tego aktu, zwłaszcza że przepis § 14 rozporządzenia nie przewiduje możliwości urządzenia wyłącznie ciągu jezdnego pełniącego funkcje dojścia o minimalnej szerokości 4m. Działania inwestora związane z określonym zagospodarowaniem terenu, wymuszają, na użytkowniku wieczystym działki nr 38/5 przechodzenie przez pas zieleni, którego wymóg został określony i wskazany w warunkach zabudowy, stanowiących podstawę pozwolenia na budowę budynku znajdującego się na działce nr 38/5. Następnie związek wyznaniowy zwrócił uwagę, iż organ administracyjny nie wyjaśnił w ogóle kwestii położenia drogi pożarowej tj. czy jest prawidłowa i czy zapewnia bezpieczeństwo dla osób znajdujących się na działce nr 38/5 oraz czy stanowi zabezpieczenie przeciwpożarowe nieruchomości nr 38/5. W ocenie [...] w P. wskazane przez organ administracyjny, w oparciu o przedłożony projekt zagospodarowania działki parametry, nie odpowiadają faktycznemu jej zagospodarowaniu oraz rzeczywistemu |ej wykorzystaniu, na co wskazywały wielokrotnie załączone przez stronę skarżącą zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej. Ponadto Wojewoda [...], nie odniósł się do złożonego w uzupełnieniu odwołania pisma strony z dnia 14 kwietnia 2014r., w którym załączono mapę poglądową – "szkic usytuowania ogrodzeń i budynku względem granicy" – załączoną przez inwestora P. L. do postępowania toczącego się pomiędzy stronami przed sądem rejonowym, w zakresie zaniechania naruszeń służebności przejścia i przejazdu. Załącznik ten wskazuje bowiem inne parametry przebiegu dojścia i dojazdu przez działkę nr 38/9 do działki nr 38/5, niż wskazane w rysunku zamiennym zatwierdzonym przez organ administracyjny. Tym samym ogrodzenie znajdujące się na nieruchomości inwestora, oraz sposób zagospodarowania działki pozbawiło stronę skarżącą dostępu do drogi publicznej, a organy administracyjnie nie poczyniły dokładnych w tym zakresie ustaleń. W tej sytuacji – zdaniem autora skargi – organ administracyjny powinien podjąć wszelkie działania, również z urzędu w zakresie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Przede wszystkim w związku z informacjami kierowanymi przez stronę, organy administracji winny dokonać oględzin nieruchomości i w taki sposób zweryfikować rysunek zamienny zagospodarowania terenu stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę. W skardze wskazano następnie, ze przed rozpoczęciem przez inwestora inwestycji, do działki nr 38/5 prowadziło dojście i dojazd o szerokości minimum 6m i długości około 100m (wjazd od strony ulicy [...] po działce nr 38/6 obecnie stanowiącej działki nr 38/7 i nr 38/9). Na moment, w którym dokonywano rozbudowy budynku strony skarżącej znajdującego się na działce nr 38/5, działki nr 38/7 i nr 38/9 łącznie były traktowane jako droga dojazdowa i zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, budynek strony skarżącej uzyskał stosowne zgody budowlane. Obecnie zaś działka nr 38/5 nie ma dostępu do drogi publicznej, przez co nie spełnia warunków dla działki budowlanej (§ 14 ust. 1 – 4 rozporządzenia), bowiem granica działek została oddzielona ogrodzeniem, a droga dojazdowa, o której wspomina Wojewoda [...] w swojej decyzji, została ograniczona wskazanymi przez inwestora parametrami zgodnie z nowym projektem. Zdaniem strony skarżącej dochodzi do wtórnego pozbawiania działki nr 38/5 dostępu do drogi publicznej i przez brak dostępu do drogi publicznej działka traci status budowlanej, co wiąże się chociażby z niemożliwością sprzedaży tej działki i znacznym spadkiem wartości gruntu i usytuowanego na nim budynku. W skardze podkreślono, że organ administracyjny zatwierdził usytuowanie nowego ogrodzenia, które uniemożliwi całkowicie sposób dotychczasowego wykonywania służebności. Organ nie przewidział w jaki sposób ogrodzenie może kolidować z przebiegiem oznaczonej na planie służebności. Miejsce oznaczone czerwoną strzałką na planie, wskazujące wejście na działkę nr 38/5, oddzielone jest od tej działki ogrodzeniem betonowym i faktycznie znajduje się w zupełnie innym miejscu, co pokazał rysunek załączony do odwołania. Tym samym – w ocenie autora skargi – zaprojektowany układ komunikacyjny niezweryfikowany wizją lokalną odpowiedniego urzędnika, nie może zostać uznany jako prawidłowy, gdyż narusza przepisy rozporządzenia a tym samym nie zapewnia możliwości realizacji ustanowionego na jej rzecz ograniczonego prawa rzeczowego – służebności przejścia i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą obecnie działki o nr 38/9, 38/8, 38/7, powstałe z podziału dawnej działki nr 38/6, na których realizowana jest inwestycja. Autor skargi podkreślił, że organ administracyjny, pomimo iż odniósł się do służebności ustanowionej aktem notarialnym, to nie poczynił własnych ustaleń i nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, nie weryfikując czy zaskarżona decyzja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. W dalszej kolejności podniesiono, że skarga powinna zostać uwzględniona, albowiem organy administracyjne, naruszyły dyspozycję art. 153 P.p.s.a. rozpoznając sprawę bez koniecznej analizy, w szczególności w zakresie dotychczasowej realizacji służebności, przez obciążone tym prawem działki inwestora, z konsekwencją pozbawienia strony skarżącej dostępu do drogi publicznej. Kiedy ograniczone prawo rzeczowe w formie służebności realizowane jest faktycznie w określony sposób, to organ powinien zbadać, jak jest to prawo realizowane i czy zagospodarowanie działki inwestora nie skutkuje jego zniesieniem. W ocenie strony skarżącej jako niewystarczające należało potraktować ustalenia organu odwoławczego w odniesieniu do kwestii służebności i zapewnienia działce nr 38/5 realnej obsługi komunikacyjnej i dostępu do drogi publicznej. Z powyższych względów [...] w P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2016r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających prawa i obowiązki stron oraz przepisów postępowania regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddane zostało rozstrzygnięcie podjęte w trybie wznowienia postępowania, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym. Kwestie związane z poprawnością wdrożenia owego trybu postępowania zostały ogólnie omówione w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 września 2014r. sygn. akt II SA/Łd 610/14 i nie ma potrzeby odnoszenia się do nich w niniejszym uzasadnieniu, tym bardziej, że w toku postępowania nie były kwestionowane ustalenia odnoszące się do tego, iż stronie skarżącej przysługuje zarówno prawo użytkowania wieczystego działki nr 38/5, graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji, jak i służebność gruntowa polegająca na nieodpłatnym prawie przejazdu i przechodu dawną działką nr 38/6, z której w następstwie podziału powstały m.in. działki nr 38/8 i 38/9, stanowiące teren inwestycji. W takiej sytuacji wypada zatem odnieść się do postawionych w skardze zarzutów. Wznowienie postępowania dokonane w drodze postanowienia stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 – 2 K.p.a.). Po przeprowadzeniu tegoż postępowania organ wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a., albo też 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 K.p.a.). Natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 K.p.a.). Mając na uwadze, iż postępowanie co do przyczyn wznowienia nie jest już aktualnie zarzewiem sporu i nie stanowi podstawy zarzutów, to uwagę należy skoncentrować na postępowaniu przeprowadzonym przez organy w zakresie rozstrzygnięcia istoty sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż tutejszy Sąd w przywołanym powyżej wyroku z dnia 17 września 2014r. wyraźnie nałożył na organy obowiązek wyjaśnienia czy ciąg pieszo – jezdny zaprojektowany m.in. na działce nr 38/8 (powstałej z podziału działki nr 38/6) zaspokoi uprawnienia strony skarżącej do swobodnego przechodu i przejazdu z działki nr 38/5 oraz czy odpowiada przepisom ustawy Pr.bud., a zwłaszcza § 14 rozporządzenia. Sąd wskazał nadto, że wyjaśnienie okoliczności związanych z ewentualnym pozbawieniem strony skarżącej dostępu do drogi publicznej w ustalonym prawnie wymiarze ma znaczenie dla rozważenia, czy sporna inwestycja nie naruszy uzasadnionych uprawnień w zakresie korzystania przez stronę skarżącą z nieruchomości inwestora. Powyższe stanowiło jasne wskazanie – wyrażone w trybie art. 153 P.p.s.a. – co do dalszego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, które wiąże organ w tym postępowaniu. Powyższego związania nie zmienił fakt przedłożenia przez inwestora kolejnego projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji. Ocena owego projektu winna zatem zostać dokonana z poszanowaniem wskazań wyrażonych w trybie art. 153 P.p.s.a., co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie w odniesieniu do projektu zagospodarowania terenu inwestycji w jego części znajdującej się w zbliżeniu do działki strony skarżącej. Jak to już było wskazane obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno – budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust.1 pkt 9 Pr.bud.). Występujące w obszarze oddziaływania projektowanego przez inwestora obiektu, uzasadnione interesy strony skarżącej mają swe źródło nie tylko w tym, że należąca do strony skarżącej działka nr 38/5 ma charakter nieruchomości władnącej, w rozumieniu art. art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016r., poz. 380 ze zm.), w odniesieniu do należących do inwestora działek gruntu powstałych z podziału dawnej działki 38/6, ale także z tego, iż należąca do strony skarżącej działka nr 38/5 została już w przeszłości zabudowana w sposób, który determinując zakres przysługującej jej służebności gruntowej, winien być wzięty pod uwagę z punktu widzenia treści art. 5 ust.1 pkt 9 Pr.bud., czego jednak organy nie uczyniły pomijając przy analizie powyższych okoliczności nie tylko treść służebności gruntowej i dotychczasowy sposób jej wykonywania, ale także sposób ukształtowania zabudowy istniejącej na działce nr 38/5. Kwestionowany projekt zagospodarowania terenu inwestycji zakłada ograniczoną możliwość skomunikowania działki strony skarżącej z drogą publiczną. Ukształtowanie zabudowy istniejącej na działce nr 38/5 – jak się wydaje, bowiem w tym zakresie organy nie poczyniły żadnych ustaleń – w istocie umożliwia skomunikowanie z drogą publiczną (w zakresie przejazdu) jedynie teren północno – wschodniego narożnika tej działki. Nie ulega wątpliwości, iż przyczyną takiego stanu rzeczy jest sposób zlokalizowania zabudowy na działce strony skarżącej. Nie jest to jednak okoliczność, która w realiach niniejszej sprawy mogłaby usprawiedliwiać zaprojektowany przez inwestora sposób zagospodarowania terenu jego inwestycji, w szczególności w zakresie urządzenia sposobu skomunikowania działki skarżącej (działki władnącej) z droga publiczną. O ile zabudowa na działce nr 38/5 powstała legalnie – okoliczności sprawy pozbawione są ustaleń w tym zakresie – o tyle owa, istniejąca już zabudowa nie może być pominięta przy ustaleniu zakresu praw osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. W szczególności ad absurdum prowadzi rozumowanie, w którym okoliczności związane z aktualnym kształtem zabudowy istniejącej na działce nr 38/5 wskazują na stronę skarżącą, jako na podmiot odpowiedzialny za to, że południowozachodnia część jej działki pozbawiona jest możliwości korzystania ze służebności przejazdu. Powyższe stanowisko potęgowane jest, z jednej strony – niekwestionowanym poglądem – iż do 2013r., a więc do czasu uzyskania przez inwestora tytułu prawnego do terenu nieruchomości obciążonej, służebność przechodu i przejazdu wykonywana była przez działkę 38/6, wzdłuż całej północnej granicy działki 38/5, a nie zaś tylko przez jej północnowschodni narożnik, z drugiej zaś strony decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] marca 2013r. wydaną w przedmiocie podziału dawnej działki 38/6, z której wyodrębniono działki nr 38/7, 38/8 i 38/9, z czego działkę nr 38/9 wydzielono jako drogę wewnętrzną i ustanowiono na niej służebność drogową na rzecz pozostałych wydzielonych działek, oraz postanowieniem Prezydenta Miasta Ł. nr [...]I, z dnia [...] lutego 2013r. opiniującym jako niesprzeczny z prawem projekt podziału m.in. działki na 38/6, wskazującym, iż nowopowstała działka nr 38/9 będzie stanowiła drogę wewnętrzną. Organy obu instancji, pomijając w dokonanych ustaleniach powyższe okoliczności, naruszyły przepisy o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Do ustalenia zakresu uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 9 Pr.bud., nie jest wystarczające jedynie odniesienie się do norm technicznych wynikających z przepisów rozporządzenia. Skoro w art. 5 ust. 1 Pr.bud. został zamieszczony katalog wymogów, które należy uwzględnić przy projektowaniu oraz wznoszeniu obiektu budowlanego, to aby możliwe było uwzględnienie tych wymogów, to najpierw konieczne jest poznanie ich zakresu. Przepis art. 5 ust.1 pkt 9 Pr.bud. – formułując ogólnie wymogi związane z ochroną interesu indywidualnego w procesie budowlanym – wymaga ich jasnego wskazania poprzez zakreślenie interesu prawnego przysługującego osobom trzecim w konkretnie prowadzonym procesie inwestycyjnym. Tak długo jak nie zostanie rozpoznany zakres owych uzasadnionych interesów osób trzecich, tak długo nie będzie możliwe jednoznaczne udzielenie odpowiedzi na pytanie o to czy przy projektowaniu i realizacji konkretnej inwestycji zostały poszanowane uzasadnione interesy osób trzecich, w tym czy został zapewniony dostęp do drogi publicznej. Powyższe rozważania uzasadniają stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 153 P.p.s.a., bowiem pomimo wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych we wcześniejszym orzeczeniu tutejszego Sądu wadliwość w zakresie tych samych ustaleń nadal ma miejsce. Brak ustaleń co do zakresu uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu usprawiedliwia także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci wadliwej subsumpcji art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem naruszenia w realiach niniejszej sprawy przepisów § 12 i 14 rozporządzenia. Dokumentacja budowlana przedłożona przez inwestora do zatwierdzenia organowi administracji zawiera wskazania szerokości drogi dojazdowej do działki nr 38/5 (w postaci ciągu pieszo – jednego), które nie naruszają treści §14 rozporządzenia. Okoliczność, iż inwestor w toku postępowania przed sądem powszechnym, w sprawie, której przedmiotem był sposób wykonywania służebności gruntowej, wskazywał na inne szerokości projektowanego ciągu pieszo – jednego, nie może stanowić punktu odniesienia, bowiem przedmiotem zatwierdzenia w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym był konkretny projekt zagospodarowania tereny inwestycji i wielkości zaprojektowane w owym dokumencie były przedmiotem zatwierdzenia przez organ architektoniczno – budowlany. Tym samym to wyłącznie te parametry szerokości drogi dojazdowej objęte zostały zgodą organu władzy budowlanej. Przechodząc do dalszego zarzutu należy wskazać, iż na mapie stanowiącej załącznik do kwestionowanej decyzji wskazano drogę pożarową, zaś rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nadto organy wyjaśniły również kwestie związane z rozmieszczeniem pojemników na odpady na nieruchomości inwestora w zbliżeniu do nieruchomości strony skarżącej. Organy wskazały, że miejsca te zostały zaprojektowane przy drodze wewnętrznej na działkach nr 38/8 i 39/9, a także zaznaczyły te miejsca na mapie stanowiącej załącznik do kwestionowanej decyzji organu I instancji. Z okoliczności sprawy wynika, iż lokalizacja tych miejsc uwzględnia treść § 23 rozporządzenia. Kwestie te – odmiennie niż w poprzednio wniesionej skardze – aktualnie nie były już przedmiotem zgłaszanych zarzutów. Z uwagi na powyższe uchybienia zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełnią postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie, a dokonując wszechstronnej oceny okoliczności sprawy uwzględnią zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów. DC

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło