II SA/Łd 493/18
WyrokWSA w Łodzi2018-11-14
Skład orzekający: Renata Kubot- Szustowska, Wiktor Jarzębowski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji stalowej, pokryty poliwęglanem, nieposiadający fundamentów i przytwierdzony do podłoża za pomocą kołków rozporowych, może być uznany za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jego budowa bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną podlegającą procedurze z art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji stalowej, pokryty poliwęglanem, jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie posiada fundamentów i jest nietrwale związany z gruntem. Ponieważ obiekt ten nie został rozebrany ani przeniesiony w terminie 180 dni od rozpoczęcia budowy, nie mógł być uznany za tymczasowy obiekt budowlany zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym budowa bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, a organy prawidłowo zastosowały procedurę legalizacyjną z art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową szklarni (obiektu budowlanego) oraz nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów do legalizacji. Skarżący P.D. twierdził, że wzniesiony obiekt nie jest budowlą, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały obiekt za budowlę wzniesioną samowolnie, wymagającą pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot- Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 roku sprawy ze skargi P. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. a.bł.
Postanowieniem z [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...], nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, powoływanej jako: "Prawo budowlane" – nakazano inwestorowi, P.D., wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, związanych z samowolą budowlaną obiektu szklarniowego (budowli), zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A w Ł. (dz. nr 252, obręb [...]) oraz nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 r.: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 9 sierpnia 2016 r. Prezydent Miasta Ł. przekazał według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., pismo z 2 sierpnia 2016 r. E.P., dotyczące budowy szklarni na terenie nieruchomości przy ul. A 12 w Ł.
W wyniku oględzin przeprowadzonych w 15 września 2016 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalono, że na ww. nieruchomości znajdują się obiekty budowlane starej zabudowy: - budynek mieszkalny piętrowy z garażem; - budynek gospodarczy; - wiata. W pkt 2 protokołu wskazano, że na przełomie lipca i sierpnia bieżącego roku P.D. wykonał na terenie działki roboty budowlane polegające na częściowym demontażu istniejących starych inspektów pokrytych poliwęglanem komorowym o wysokości 1,65 m, bez możliwości komunikacji wewnętrznej, stojących na nóżkach oraz montażu tunelu, którego konstrukcję stanowi stelaż kształtowników z blachy profilowanej cienkiej ocynkowanej (tunel na całej powierzchni pokryty jest poliwęglanem jednokomorowym o grubości 4 mm). Konstrukcja metalowa tunelu przymocowana jest do podłoża z płyt betonowych chodnikowych za pomocą kołków rozporowych. Długość tunelu wynosi 8,00 m, szerokość 3,00 m, a wysokość 2,40 m. Ciężar tunelu według inwestora to mniej niż 100 kg. Powierzchnia działki pod tunelem jest wybrukowana kostką betonową (uzupełnienie starego utwardzenia z jego przebudową). Ponadto stwierdzono montaż ogrodzenia wewnętrznego o wysokości 0,8 m. Roboty związane z montażem tunelu zostały zakończone. Tunel nie posiada żadnych instalacji. P.D. nie występował do właściwego organu administracji architektonicznej o uzyskanie stosownego zezwolenia na wykonanie omawianego tunelu, ponieważ posiadał wiedzę, że wykonanie takiego tunelu nie wymaga uzyskania żadnego zezwolenia z uwagi na to, że tunel nie posiada fundamentów i posiada powierzchnię 24 m oraz traktuje wykonanie tunelu jako przebudowę istniejącego inspektu. E.P. poinformowała, że inspekty o których mowa w pkt 2 protokołu, stanowiły stoły stojące na nóżkach z uchylnymi blatami. Ponadto wyżej wymieniona poinformowała, że wzniesiona przez inwestora konstrukcja stanowi dla niej poważną uciążliwość z uwagi na ograniczenie widoczności z okna mieszkania na piętrze, a ponadto rodzaj pokrycia konstrukcji wywołuje rażące refleksy świetlne.
W odpowiedzi na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 28 września 2016 r., zastępca dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł., pismem z dnia 11 października 2016 r. poinformował, że w zasobach archiwum oraz nieprzekazanych do archiwum aktach spraw bieżących ww. wydziału brak jest dokumentów, dotyczących wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy szklarni, zlokalizowanej na terenie nieruchomości przy ul. A 12 w Ł.
Następnie pismem z dnia 8 marca 2017 r. organ stopnia powiatowego zwrócił się do Urzędu Miasta Ł. Departamentu Architektury i Rozwoju, Wydziału Urbanistyki i Architektury z prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego aktualnie planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego ww. nieruchomość lub udzielnie informacji, że dla określonego rejonu taki plan nie obowiązuje. Ponadto pismem z 8 marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował E.P. oraz P.D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy obiektu szklarniowego na terenie nieruchomości przy ul. A 12 w Ł.
22 marca 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Prezydenta Miasta Ł. z 14 marca 2017 r., w którym informuje, że nieruchomość przy ul. A 12 w Ł. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł., położonej w dolinie rzeki S., obejmującej rejon P.). Działka ta o nr 252 położona jest w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem 2MN (tereny zabudowy jednorodzinnej).
W toku prowadzonego postępowania organ stopnia powiatowego poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz składania uwag i wniosków w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 16 października 2017 r. P.D. wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania, gdyż wzniesiony przez niego namiot poliwęglanowy nie jest obiektem szklarniowym i jako taki nie wymaga uzyskania pozwolenia na jego budowę, ani zgłoszenia. Ponadto jest to lekka konstrukcja, do samodzielnego montażu bez fundamentów - przytwierdzona do podłoża jedynie kołkami szybkiego montażu, oraz posiada pokrycie poliwęglanowe podobne swoimi właściwościami do folii, a nie do szkła.
Postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał P.D. przedłożenie, w terminie do dnia 15 lutego 2018 r., w 3 egzemplarzach: - oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; odpowiednich rysunków (rzut poziomy i przekrój pionowy); projektu zagospodarowania działki lub terenu, sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych; zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, obiektu szklarniowego (budynku gospodarczego), zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A w Ł. (dz. nr 252, obręb [...]).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia P.D., postanowieniem z [...] stycznia 2018 r., nr [...], uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że prowadząc postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu szklarniowego organ I instancji winien wszcząć procedurę legalizacyjną w trybie przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane i prowadzić postępowanie, dotyczące obiektu wybudowanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ stopnia powiatowego przed przystąpieniem do legalizacji obiektu szklarniowego winien odnieść się do kwestii spełnienia przez przedmiotowy obiekt norm zawartych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.), w tym § 12, biorąc przy tym pod uwagę dopuszczalną lokalizację budynków, wskazaną w uchwale Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w dolinie rzeki S., obejmującej rejon P., którą objęta jest działka o nr ewid. 252.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia [...], nr [...].
W zażaleniu na ww. postanowienie P.D. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 49b ust. 2a oraz art. 48 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. z uwagi na błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem, bowiem na dzień złożenia zażalenia obiekt ten nie jest już związany z gruntem, co implikuje wniosek, że obiekt nie jest budowlą i nie podlega procedurze art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ II instancji wskazał następnie, że przedmiotem postępowania jest wybudowany przez P.D., na przełomie lipca i sierpnia 2016 r., obiekt szklarniowy o wymiarach 3,00m x 8,00m i wysokości 2,40m, zlokalizowany na terenie nieruchomości przy ul. A 12 w Ł.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, która została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2017 r., będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji, dokonanej ww. ustawą.
Organ II instancji wyjaśnił, że w art. 29 Prawa budowlanego ustawodawca określił katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog ten ma formę listy zamkniętej, a więc wyłącznie wymienione w nim obiekty budowlane i roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że konstrukcję przedmiotowego obiektu szklarniowego stanowi stelaż kształtowników z blachy profilowanej cienkiej ocynkowanej, pokryty poliwęglanem jednokomorowym o grubości 4mm. Obiekt nie posiada fundamentów, zatem nie może zostać zakwalifikowany jako budynek i należy go traktować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Wobec tego inwestycja polegająca na budowie obiektu szklarniowego nie jest objęta katalogiem zwolnień enumeratywnie wyliczonych w przepisach art. 29 ustawy Prawo budowlane, a tym samym wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W analizowanym postępowaniu ustalono bezspornie, iż inwestor rozstrzygnięciem takim nie dysponował, co stanowi naruszenie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Odwołując się do treści art. 48 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu organ stopnia powiatowego prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt nie narusza ustaleń zawartych w uchwale Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w dolinie rzeki S., obejmującej rejon P., którą objęta jest działka o nr ewid. 252. Nie narusza on również zatwierdzonej ww. uchwałą 5 m linii nieprzekraczalnej zabudowy, co potwierdza dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. 5 września 2016 r. Spełnione zostały również normy zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu P.D. organ odwoławczy stwierdził, że co prawda konstrukcja metalowa nie jest obecnie przymocowana do podłoża z płyt betonowych chodnikowych, bowiem inwestor usunął przytwierdzające ją kołki rozporowe (dokumentacja fotograficzna załączona do zażalenia P.D. z 5 grudnia 2017 r.), to jednak, jak wskazano w poprzednim rozstrzygnięciu organu II instancji, uznać należało, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem. Dodać należy, iż powyższe nie ma wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Wobec tego, w omawianej sprawie znajduje zastosowanie norma o jakiej mowa w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co potwierdza, że prawidłowo organ I instancji, zaskarżonym postanowieniem, nałożył na P.D., wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolą budowlaną obiektu szklarniowego (budowli), zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A w Ł. oraz obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 r., dokumentów niezbędnych do jego legalizacji.
Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w skargę do sądu administracyjnego złożył P.D., zarzucając naruszenie przepisów prawa, to jest:
1) art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt, z uwagi na fakt trwałego związania z gruntem w bliżej nieokreślony sposób stanowi budowlę, podczas gdy na dzień złożenia niniejszego zażalenia przedmiotowy obiekt nie jest na trwale związany z gruntem w żaden sposób, co implikuje wniosek, iż obiekt nie jest budynkiem, ani budowlą, a w konsekwencji nie podlega procedurze przewidzianej w art. art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego;
2) art. 136 w zw. z 75 § 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 81 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosku skarżącego, zawartego w odwołaniu od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego obiektu na okoliczność braku występowania stanu trwałego związania obiektu z gruntem, podczas gdy stan faktyczny od dnia wydania postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a datą wydania zaskarżonego niniejszą skargą przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uległ zmianie, a w szczególności obiekt nie jest trwale związany z gruntem, celem umożliwienia demontażu na okres zimowy wykorzystanego do jego produkcji poliwęglanu, zabezpieczając obiekt przed dużymi opadami śniegu.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Stosownie do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz. 1302), powoływanej dalej jako p.p.s.a. sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sad skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W myśl art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wydane na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, kwalifikując sporną szklarnię jako obiekt budowlany, wymagający pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony m.in. w trakcie oględzin, dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej wybudowanego na działce skarżącego obiektu o lekkiej konstrukcji stalowej, traktując go jako budowlę w rozumieniu art.3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, bowiem każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem malej architektury do tej kategorii winien być zaliczony. Budowla stanowi zaś swoistą całość użytkową, odrębną pod względem technicznym. W zależności od konkretnego stanu faktycznego budowla może lecz nie musi być wyposażona w instalacje. Istotne jest by tworzyła określoną całość techniczno - użytkową. Przepis art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, pozwala natomiast na zaliczenie niektórych obiektów budowlanych (zatem i budowli) do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych. Z materiału sprawy bezspornie wynika zaś, że na działce, której współwłaścicielem pozostaje skarżący wzniesiony został obiekt, wykonany z kształtowników z blachy profilowanej cienkiej ocynkowanej, posadowiony na utwardzeniu z kostki betonowej za pomocą kotew z kołków rozporowych (które w toku postępowania zostały usunięte). Ściany wykonane zostały z poliwęglanu jednokomorowego o grubości 4 mm, ze ścianą szczytową pełną i frontową z drzwiami – nie jak wywodzi skarżący z folii. Płyta poliwęglanowa to materiał stosowany w budownictwie, sprawdzająca się m.in. jako pokrycie dachowe tarasu, oranżerii etc. Jest materiałem do budowy różnego rodzaju przeszkleń pionowych i poziomych w obiektach przemysłowych, sportowych, użyteczności publicznej i budownictwie indywidualnym. Wzniesiony przez skarżącego obiekt nie jest przeto "tunelem foliowym" z tej prostej przyczyny, iż nie został wykonany z folii lecz z materiału budowlanego o określonych cechach użytkowych i parametrach, który zapewnia wymagane doświetlenie obiektu (w którym to skarżący aktualnie hobbystycznie uprawia rośliny). Przywołane zatem w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnoszące się wprost do tunelu foliowego, dla wykazania braku potrzeby legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę czy zgłoszeniem, są dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozbawione znaczenia, gdyż obiekt, którego dotyczy kontrolowane postępowanie nie jest tunelem foliowym. Jest to bowiem, obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o tzw. lekkiej konstrukcji. Wbrew stanowisku organu, trwałe związanie z gruntem tego rodzaju obiektu nie jest "oczywiste" i nie wynika ani z charakteru konstrukcji czy jej ciężaru ani też z jej zakotwienia w kostce brukowej. Okoliczność zaś, że skarżący owo zakotwienie usunął (pomijając ewentualnie zagadnienie bezpieczeństwa konstrukcji), nie ma zatem żadnego znaczenia dla oceny charakteru obiektu przy przyjęciu, iż wzniesiony przezeń obiekt jest nietrwale związany z gruntem. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2018r., sygn. akt II OSK 2513/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bezspornie zaś, jak przewidział ustawodawca w art. 28 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy wskazano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z kolei przez tymczasowy obiekt budowlany w myśl art. 3 pkt 5 ustawy, należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zaliczenie spornego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego byłoby zasadne, jedynie wobec ustalenia, iż w terminie 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, został on rozebrany i przeniesiony w inne miejsce. Z ustaleń organu, niekwestionowanych przez skarżącego, wynika zaś, iż sporny obiekt w dacie wydawania postanowienia przez organ odwoławczy stał już co najmniej 1,5 roku. Zatem do obiektu tego nie ma zastosowania wyłączenie przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy, pozwalające na wybudowanie obiektu o charakterze tymczasowym w oparciu o zgłoszenie właściwemu organowi. Przy czym, jak ustalono, takie zgłoszenie nie miało miejsca, podobnie jak i inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, które w tych okolicznościach było wymagane skoro obiekt nie został przeniesiony w inne miejsce, ani rozebrany w okresie krótszym niż 180 dni.
W następstwie prawidłowej kwalifikacji prawnej obiektu oraz ustalenia, iż inwestor nie ubiegał się o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę organy nadzoru budowalnego podjęły prawidłowa ocenę, iż obiekt został wybudowany samowolnie. Skutki samowoli budowlanej określa zaś przepis art. 48 ustawy, przy czym wpierw wymaga zbadania możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 ustawy. W niniejszym postępowaniu organ stopnia powiatowego, realizując powyższy obowiązek w sposób prawidłowy nałożył zatem postanowieniem z dnia [...], na stronę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, zakreślając termin wykonania obowiązku. Organ I instancji, nakładając obowiązek zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 2 ustawy, umożliwił zatem stronie legalizację przedmiotowego obiektu. Stosownie bowiem do wskazanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (pkt 2) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu takim ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Natomiast w myśl ust. 4 wskazanego artykułu w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Postanowienie organu I instancji zawiera zaś wszystkie, wymagane elementy, prawidłowo zatem zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Nieprawidłowości uzasadnienia, odnoszące się do trwałego powiązania obiektu z gruntem, nie mają zaś, jak wyżej wyjaśniono, wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w związku z niewzięciem pod uwagę usunięcia kotew mocujących w toku postępowania, nie są zatem uzasadnione. Jest to bowiem okoliczność, która dla kwalifikacji budowli (nietrwale związanej z gruntem) nie ma znaczenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło