II SA/Łd 496/15

Dnia 19 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 roku sprawy ze skargi K. R.-B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. R. – B., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...]. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił K. R. – B. wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "A" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 25 na działkach nr ewid. 143 i 144 w obrębie [...] oraz na działce nr ewid. 148/5 i fragmencie działki nr ewid. 123/4 w obrębie [...]. W zażaleniu na postanowienie, uzupełnionym pismem z dnia 23 marca 2015 r. K. R.-B., zarzuciła naruszenie art. 152 § 1 K.p.a., poprzez wydanie go w sytuacji, gdy w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo uchylenia wskazanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania; art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z § 7 ust. 3 rozporządzenia 1 w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, poprzez odmowę wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji pomimo, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo jej uchylenia ze względu na wydanie jej w sytuacji, w której nie sporządzono obligatoryjnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej; art. 35 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez odmowę wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji pomimo, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo uchylenia wskazanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania ze względu na brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W konkluzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania przedmiotowej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wniosła także o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci analizy warunków gruntowo-wodnych oraz analizy wpływu i oddziaływania wykonywanych robót budowlanych z 10 lutego 2015 r. (opinia mgr inż. A. D.) na okoliczność negatywnego oddziaływania procesu budowlanego na będący jej własnością budynek jednorodzinny, zlokalizowany w granicy nieruchomości, zarówno w zakresie zmiany parametrów wytrzymałościowych gruntów pod fundamentem budynku istniejącego, jak i w zakresie oddziaływania parciem gruntu na ścianę budynku do naziomu, co może spowodować utratę stateczności (utratę oparcia) budynku lub jego części i uszkodzenia budynku. W piśmie z 23 marca 2015 r., uzupełniającym zażalenie, strona podniosła kwestie dotyczące decyzji Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] wskazując, iż decyzja ta nie jest prawomocna bowiem wniosła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Dodatkowo stwierdziła, iż projekt budowlany dotyczący nieruchomości przy ul. A 25 nie uwzględnia ilości kondygnacji stosownie do istniejącej, niskiej zabudowy, jak również analizy geologa C. F., który zaleca na stronie 41 i 42 dokumentacji geotechnicznej dotyczącej projektowanej inwestycji rezygnację z podpiwniczenia. W tej sytuacji należało sporządzić dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z prawem budowlanym i normami, natomiast fakt, że nie ma jej w projekcie budowlanym świadczy o niezgodności decyzji z prawem. W ocenie K. R.-B. lokalizacja garaży podziemnych w projektowanym budynku mieszkalnym niemalże w granicy działki to ogromne niebezpieczeństwo dla jej niskiego budynku, jak i dla budynku sąsiedniego przy ul. A 29, dlatego też sąd wstrzymał wykonanie garaży podziemnych o co wnosiła również do organu, a co zostało rozpatrzone odmownie. Strona zarzuciła Prezydentowi Miasta Ł. uchylenie się od dokładnego sprawdzenia zgodności projektu z prawem, co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa. W załączeniu do wniesionego pisma skarżąca przedłożyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. II Wydział Cywilny, sygn. akt II C [...] z dnia [...] marca 2015 r. Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 152 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 9 października 2014 r. K. R.-B. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. wznowił postępowanie administracyjne w omawianej sprawie. Następnie w dniu 31 października 2014 r. K. R.-B. zwróciła się do organu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Dalej Wojewoda zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił wszczęte postępowanie, do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] wniosku strony o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a następnie, po podjęciu w tej sprawie rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...], który decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] o pozwoleniu na budowę, postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne w omawianej sprawie i postanowieniem z dnia [...] odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda przywołując brzmienie art. 152 § 2 K.p.a. podkreślił następnie, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Na stronie spoczywa obowiązek wskazania, czy żąda wstrzymania wykonania decyzji ze względu na prawdopodobieństwo wyrządzenia mu znacznej szkody, czy też spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, jak również obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Okoliczności te powinny wynikać przede wszystkim z udokumentowanych i wiarygodnych materiałów dowodowych. Organ wskazał następnie, że we wniosku strona podniosła, iż 30 października 2014 r. otrzymała postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, w związku z czym wnosi o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji do czasu jego zakończenia. W nawiązaniu do wniesionego wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, pismem z 12 stycznia 2015 r. strona ponownie wniosła o natychmiastowe wstrzymanie wykonania decyzji podnosząc, iż dalsza jej realizacja może zagrażać jej życiu i mieniu oraz naraża inwestora na koszty związane z dalszą realizacją inwestycji, o które może się upomnieć w ramach roszczenia. Wskazując na nieprawidłowości w prowadzonym przez organ I postępowaniu wznowieniowym K. R.-B. podniosła także, że sprawa jest bardzo poważna, gdyż w chwili obecnej inwestor wykonuje głębokie wykopy pod garaże podziemne w odległości 1,30m od jej budynku mieszkalnego, w których stoi woda w związku z czym zmieniły się parametry gruntowe pod tym budynkiem. Stwierdziła także, iż z obserwacji stawu znajdującego się przy ul. A 31 wynika, że zmienił się poziom lustra wody, co sugeruje, że od czasu wybudowania budynku przy ul. B 22 i wykonania wykopów obecnej inwestycji zmieniają się cały czas stosunki wodne, co - jej zdaniem - stanowi ewidentne naruszenie art. 29 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego. Strona wskazała także, iż 10 stycznia 2015 r. oraz 12 stycznia 2015 r. inwestor wypompowywał wodę na placu budowy, gdzie interweniowała policja. Nadto z akt sprawy wynika, że PINB w dniu 12 marca 2015 r. przeprowadził kontrolę na działce inwestora. Z treści protokołu spisanego na tą okoliczność wynika, że roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowej inwestycji wykonywane były zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym przez Prezydenta Miasta Ł. pozwoleniem na budowę. Nie stwierdzono również występowania okoliczności skutkujących wstrzymaniem budowy lub zastosowaniem innych sankcji wobec inwestora, czy kierownika budowy. Wszystkie te okoliczności dowodzą zdaniem Wojewody, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Według organu wnioskująca nie wskazała na żadne konkretne przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji. Samo przekonanie strony o zasadności podniesionych kwestii dotyczących prawidłowości wykonywania robót budowlanych pozostaje bez znaczenia dla oceny wniosku. Za rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym, który zawiera wymagane opinie i uzgodnienia, odpowiada projektant, który zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane składa jednocześnie oświadczenie, iż został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po przeprowadzeniu kontroli na działce inwestora nie stwierdził również występowania okoliczności skutkujących wstrzymaniem budowy lub zastosowaniem innych sankcji wobec inwestora, czy kierownika budowy. Przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji nie stanowią także podnoszone przez stronę kwestie dotyczące nieprawidłowości w wydanej dla przedmiotowej inwestycji decyzji Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy. Wojewoda odnosząc się następnie do podniesionej przez stronę kwestii dotyczącej wniesienia przez nią odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy stwierdził, że kwestionowana decyzja z dnia [...] została wydana w oparciu o wydaną dla tej inwestycji ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy z dnia [...] nr [...]. Natomiast decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] została podjęta w postępowaniu wznowieniowym i jak wynika z informacji uzyskanych od Prezydenta Miasta Ł., została ona utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...]. Według Wojewody przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego nie można utożsamiać z oceną jego legalności, natomiast sprawy dotyczące zakłócenia stosunków wodnych nie należą do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, na co wskazała również sama skarżąca. W tej sprawie, jak prawidłowo ocenił organ I instancji brak jest podstaw do zastosowania art. 152 § 1 k.p.a., ponieważ brak jest jakichkolwiek przesłanek dających podstawę do stwierdzenia prawdopodobieństwa uchylenia kwestionowanej decyzji w postępowaniu wznowieniowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. R.-B. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 136 w zw. z art. 144 K.p.a., przez pominięcie i brak oceny dowodów z dokumentów: analizy warunków gruntowo – wodnych, analizy i oddziaływania wykonywanych robót budowlanych z dnia 10 lutego 2015 r., postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. w Ł. z dnia 11 marca 2015 r., wydanego w sprawie [...], co prowadziło do uznania, że brak jest okoliczności wskazujących na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do usunięcia skutków, podczas gdy ze wskazanych dokumentów wynika, że prowadzona inwestycja może powodować niszczenie będącego własnością skarżącej budynku jednorodzinnego; 2. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a., przez brak prawidłowego uzasadnienia postanowienia i poprzestanie na obszernym przytoczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania i abstrakcyjnego przedstawienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji oraz zaniechanie ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia 8 marca 2015 r; 3. art. 152 § 1 K.p.a., przez odmowę wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] pomimo tego, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo uchylenia wskazanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania; 4. art. 10 § 1 K.p.a., przez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji; 5. art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego w zw. z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, przez odmowę wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], pomimo tego, że w zachodzi duże prawdopodobieństwo uchylenia wskazanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania ze względu na jej wydanie pomimo nie sporządzenia obligatoryjnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej; 6. art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, pomimo tego, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo uchylenia wskazanej w wyniku wznowienia postępowania ze względu na brak poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 378/13 – Lex nr 1582107). Umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Taka sytuacja wystąpiła niewątpliwie w realiach rozpoznawanej sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewody [...] wydane w trybie art. 152 § 1 K.p.a. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W rozumieniu art. 152 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Instytucja ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanym przepisie ma charakter niesamodzielny. Może być zastosowana przez organ administracji publicznej dopóty trwa postępowanie administracyjne "główne", od którego bytu jest uzależniona. Powyższe oznacza, że tylko dopóki postępowanie w sprawie wznowienia toczy się, aktualne jest stosowanie instytucji, o której mowa w art. 152 K.p.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 84/15 – dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wydaniu z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] nr [...] udzielającej "A" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 25 na działkach nr ewid. 143 i 144 w obrębie [...] oraz na działce nr ewid. 148/5 i fragmencie działki nr ewid. 123/4 w obrębie [...] i odmówił uchylenia tej decyzji ze względu na to, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak [...]. Skoro zatem w dacie orzekania przez tutejszy sąd postępowanie wznowieniowe zostało zakończone wspomnianą wyżej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] to niewątpliwie kontrola legalności postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stała się bezprzedmiotowa, ponieważ postanowienie to przestało wywierać skutki prawne z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania wznowieniowego. Z tych względów sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji postanowienia. LS