II SA/Łd 503/21
WyrokWSA w Łodzi2021-12-14
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w sprawie przeprowadzono już czynności kontrolne i zebrano materiał dowodowy, a następnie wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy oczywiste przeszkody do jego prowadzenia nie występują. Przeprowadzenie czynności kontrolnych i zebranie materiału dowodowego, a następnie wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, świadczy o tym, że postępowanie zostało faktycznie wszczęte i powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a nie odmówione wszczęcie.Stan faktyczny
Strona D.M. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności robót budowlanych z prawem oraz o wstrzymanie robót. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB, umarzając jednocześnie postępowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a postępowanie w sprawie wniosku D.M. umorzono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wstrzymanie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...]; 2. umarza postępowanie w sprawie wniosku D. M. z dnia 14 maja 2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wstrzymanie robót budowlanych; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz D. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r., nr [...], którym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), odmówiono D.M. wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wstrzymania robót budowlanych dotyczącego inwestycji, przy ul. A 37/39/41 w Ł.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 18 maja 2020 r. D.M. wniosła o:
1. wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 37/39/41 z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę;
2. wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przez inwestora na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 37/39/41;
3. poinformowanie wnioskodawczyni o terminie kontroli robót budowlanych lub oględzin obiektu;
4. dopuszczenie wnioskodawczyni do udziału w charakterze strony postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku położonego w Ł., przy ul. A 37/39/41.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z [...] r., nr [...], w oparciu o normę 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku z 14 maja 2020 r., jednak postanowieniem z [...]r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skoro organ szczebla powiatowego w dniach 22 maja 2020 r. i 24 czerwca 2020 r, przeprowadził kontrole na nieruchomości przy ul. A 37/39/41 oraz gromadził materiał dowodowy w sprawie, pozyskując od inwestora dokumentacje dotyczącą przedmiotowej inwestycji, to nie zostały spełnione przesłanki wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 61a § 1 k.p.a..
W konsekwencji powyższego postanowienia, PINB w Ł., wspomnianym na wstępie postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ponownie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wstrzymania robót budowlanych przy inwestycji, przy ul. A 37/39/41 w Ł., z wniosku D.M.
W uzasadnieniu wskazał, że inwestycja w Ł., przy ul. A bierze swój początek w 2011 r., od kiedy, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r., podstawę prawną realizacji inwestycji stanowi decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., nr [...], wydana w oparciu o art. 51 ust. 4, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 20 ust. 1 pkt 4, art. 33 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przeniesiona następnie decyzją tego samego organu na nowego inwestora. W owej decyzji organ nadzoru szczebla wojewódzkiego oprócz wskazanych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wielorodzinnego budynku mieszkalnego z usługami i garażem podziemnym wraz z zewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej, deszczowej oraz przebudową fragmentu sieci ciepłowniczej na działkach (...) przy ul. A 37/39/41 w Ł.
Na wniosek inwestora, PINB w Ł. decyzją z [...] r., udzielił B. sp. z o.o., sp. k. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym z zewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz fragmentem przebudowanej sieci ciepłowniczej na nieruchomości w Ł. przy ul. A 37,39,41, i określił zakres pozostałych do wykonania robót budowlanych związanych z realizacją robót wykończeniowych w lokalach mieszkalnych.
W odniesieniu do wniosku z 14 maja 2020 r. organ nadzoru wyjaśnił, że podjął 22 maja 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. niezapowiedziane czynności kontrolne na nieruchomości, przy ul. A. I tak odnośnie żądania, dotyczącego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności robót budowlanych prowadzonych na ww. nieruchomości PINB uznał, że nie jest to możliwe ponieważ nie wszczyna się kolejnego postępowania w tej samej sprawie, a w decyzji nr [...] organ nadzoru szczebla wojewódzkiego zatwierdził inwestorowi zasadniczy projekt budowlany wielorodzinnego budynku mieszkalnego, i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nałożony obowiązek został wykonany, a decyzja z [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie została wydana i jest skutkiem postępowania naprawczego, legalizacyjnego. W związku ze złożonym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją ostateczną, postępowanie przed organem trwa nadal.
W kwestii żądania poinformowania wnioskodawczyni o terminie kontroli robót budowlanych lub oględzin obiektu, wskazano, że przeprowadzone przez organ nadzoru kontrole zostały zarządzone bez powiadomienia i nie wykazały nieprawidłowości i naruszeń prawa budowlanego, a sporządzone w ich wyniku ustalenia kontroli stanowiły integralną część postępowania administracyjnego w przedmiocie robót budowlanych na nieruchomości, przy ul. A 37/39/41 oraz postępowania, którego przedmiotem było pozwolenie na użytkowanie.
Dalej organ wskazał, że wnioskodawczyni wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie zgodności robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości, przy ul. A z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie prowadzone od roku 2016 zakończyło się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Skutkować to musiało, w ocenie organu, odmową wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a..
Końcowo organ wskazał, że w kwestii żądania, dotyczącego dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w charakterze strony postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku położonego w Ł., ul. A 37/39/41, w związku ze wznowieniem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, dokonanym na wniosek wnioskodawczyni postanowieniem [...]WINB z [...] r., nr [...] w przedmiotowej sprawie zostanie wydany odrębny akt administracyjny.
W zażaleniu D.M. zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a., przez odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy okoliczności i zarzuty poniesione przez wnioskodawczynię wymagały zbadania i wydania decyzji merytorycznej.
W uzasadnieniu wskazała, że okoliczność, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie zostało wznowione nie oznacza, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowaniu została wyeliminowana z obrotu procesowego. Organ nie dostrzega, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest zakończone, a w toku jest jedynie postępowanie wznowieniowe, które obecnie nie podważa decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wynika też, dlaczego ewentualne postępowanie wszczęte w wyniku uwzględnienia wniosku D.M., miałoby być "kolejnym postępowaniem w tej samej sprawie". Zdaniem strony nie sposób racjonalnie twierdzić, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie (a tym bardziej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w tym przedmiocie) miałoby być tożsame z postępowaniem prowadzonym na wniosek jednego z sąsiadów inwestycji, który dostrzega niekorzystny wpływ robót budowlanych na swoją nieruchomość. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie prowadzone jest na podstawie art. 59 Prawa budowlanego, a z wniosku z 14 maja 2020 r. wynika natomiast, że wnosi ona o wszczęcie postępowania mającego na celu wyeliminowanie dostrzeżonych nieprawidłowości i zastosowania art. 50 ust. 1 p.b. To, że oba postępowania, co do zasady zmierzają do tego, aby inwestycja była wykonana zgodnie z przepisami prawa i nie stwarzała zagrożenia, nie oznacza oczywiście, że oba postępowania są tożsame.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymując w mocy ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna, ponieważ istnieje tożsamość pomiędzy przedmiotem żądania D.M., zawartym we wniosku z 14 maja 2020 r., a sprawą rozstrzygniętą decyzją nr [...] z [...] r.. Organ dodał, że w rozpatrywanym przypadku, występuje tożsamość podmiotowa, bowiem występuje tożsamość podmiotu praw i obowiązków, istnieje także ten sam stan prawny przy niezmienionym stanie faktycznym oraz występuje ten sam przedmiot w obu sprawach. W tej sytuacji, zdaniem [...]WINB należało, korzystając z kompetencji przyznanych przepisem art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 k.p.a., utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu podniesione w zażaleniu zarzuty nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia.
D.M. zaskarżyła wyżej wymienione postanowienie w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 61a § 1 k.p.a., przez odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy okoliczności i zarzuty poniesione przez wnioskodawczynię wymagały zbadania i wydania decyzji merytorycznej.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w Ł. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżącej nie istnieje tożsamość pomiędzy przedmiotem jej żądania zawartym we wniosku z 14 maja 2020 r., a sprawą rozstrzygniętą decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą R.L. i Ł.S. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą C. s.c. zasadniczy projekt budowlany wielorodzinnego budynku mieszkalnego z usługami i garażem podziemnym. Dodała, że okoliczność uzyskania przez inwestora, ponad pięć lat temu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie oznacza, że osoby zainteresowane nie mogą zgłaszać do organu nadzoru budowlanego swoich zastrzeżeń i żądań dotyczących prowadzonych robót. Skarżąca miała szereg zastrzeżeń dotyczących trwających prac i ich skutków dla sąsiedniej nieruchomości. Z tego powodu zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o wszczęcie podstępowania i podjęcie stosownej interwencji. Przedmiot tego postępowania nie jest zatem tożsamy z przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez WINB decyzji nr [...]. Tym samym za uzasadniony uznała zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a.
Skarżąca zwróciła też uwagę na istotną różnicę w przyczynach odmowy wszczęcia postępowania podanych w postanowieniach organów obu instancji. PINB upatrywał przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania w tym, że toczy się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, a organ odwoławczy upatruje zaś przeszkody we wszczęciu postępowania w tym, że istnieje tożsamość pomiędzy przedmiotem żądania D.M., a sprawą rozstrzygniętą decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 24 listopada 2021 r., na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – p.p.s.a.) sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga D.M. została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi D.M. uczyniła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wstrzymania robót budowlanych dotyczącego inwestycji, przy ul. A 37/39/41 w Ł.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.).
Powołany przepis został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego z mocą od 11 kwietnia 2011 r. na podstawie ustawy z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Wprowadził on dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku. Dostrzeżenie po wszczęciu postępowania niedopuszczalności jego prowadzenia prowadzić może jedynie do umorzenia postępowania (wyrok WSA w Białymstoku z 23 października 2014 r., II SA/Bk 644/14). Jak trafnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 7 marca 2013 r., VII SA/Wa 1771/12, zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. WSA w Białymstoku w wyroku z 4 września 2014 r., II SA/Bk 491/14, odnosząc się do stosowania art. 61a § 1 k.p.a. wyraził pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn" nie może być rozumiana jako sytuacja, w której odmawia się wszczęcia postępowania na podstawie oceny materialnoprawnego elementu sytuacji prawnej obywatela. W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku podkreślono, że mimo, iż sformułowanie "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania może wywoływać trudności interpretacyjne to wypowiedzi piśmiennictwa i orzecznictwa wskazują, że chodzi w nim o przyczyny natury formalnej. Jak wskazał NSA w wyroku z 6 września 2018 r., I OSK 449/18 "zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie".
Nie budzi wątpliwości, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, brak podstaw do prowadzenia postępowania. (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13).
Mając powyższe na uwadze, sąd po przeprowadzonej analizie załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki do wydania, w oparciu o przepis art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz wstrzymania robót budowlanych dotyczącego inwestycji, przy ul. A 37/39/41 w Ł.
Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika bowiem, że objęte przedmiotowym postępowaniem sądowoadministracyjnym postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z [...] r. było kolejnym postanowieniem wydanym w sprawie, zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 15 maja 2020 r..
Jak już bowiem wcześniej wskazano, po wpłynięciu przedmiotowego żądania strony, PINB postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. [...]WINB po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z [...] r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, iż nie zostały spełnione przesłanki wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 61a § 1 k.p.a., w sytuacji w której organ szczebla powiatowego w dniach 22 maja 2020 r. i 24 czerwca 2020 r, przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. A 37/39/41.
Powyższe wskazuje zatem, że już w okresie pomiędzy datą wpływu wniosku skarżącej, a datą wydania pierwszego postanowienia przez organ szczebla powiatowego organy administracji prowadziły w sprawie postępowanie polegające na przeprowadzeniu kontroli terenu inwestycji, w dniu 22 maja 2020 r., co zostało udokumentowane na kartach 104-116 akt administracyjnych. Kolejną kontrolę PINB przeprowadził 24 czerwca 2020 r.. a jej wyniki znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli budowy (karty 189-201 akt administracyjnych). Poza tym na wezwanie organu pierwszej instancji inwestor przedłożył kopię dziennika budowy oraz dokumentację geodezyjną, dotyczącą budynku położonego w Ł., przy ul. A 41. (k. 127-170). Okoliczności te dostrzegł organ odwoławczy wydając postanowienie z [...] r..
Powyższe oznacza, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do oczywistego naruszenia przez organy obu instancji art. 61a § 1 k.p.a..
Podkreślić jeszcze raz należy, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest dla wstępnego etapu oceny wniosku. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy, prowadzenia ustaleń, co do treści, czy też zakresu żądania, czy tez gromadzenia dowodów, a istnienie braku podstawy do prowadzenia postępowania jest możliwe do stwierdzenia "na pierwszy rzut oka", po wstępnej analizie wniosku. Tym samym w ocenie sądu, mając na uwadze zakres i charakter czynności procesowych przeprowadzonych przez organy w niniejszej sprawie uznać należy, że wniesienie przez skarżącą wniosku z 14 maja 2020 r. skutkowało de facto wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości realizacji inwestycji przy ul A. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, iż postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane po prawie 6 miesiącach od wydania decyzji z [...] r., a kwestionowane postanowienie drugiej instancji po 8 miesiącach od złożenia wniosku.
Nie zmienia tego argumentacja zawarta zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji.
Jak trafnie zauważono w skardze organy "innych uzasadnionych przyczyn" odmowy wszczęcia postępowania, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. upatrywały . odpowiednio w tym, że wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, oraz, że toczy się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (PINB) oraz, że istnieje tożsamość pomiędzy przedmiotem żądania D.M., a sprawą rozstrzygniętą decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z 2016 roku ([...]WINB).
W ocenie sądu zarówno okoliczność wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., nr [...] o pozwoleniu na budowę, jak i okoliczność udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, a następnie prowadzenie w trybie wznowieniowym postępowania w przedmiocie tegoż pozwolenia nie uprawniały do odmowy wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 k.p.a., i to zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji.
Fundamentalne znaczenie ma w niniejszej sprawie wskazana przez organ pierwszej instancji decyzja z [...] r. nr [...], wydana przed ponownym rozpoznaniem przez ten organ wniosku skarżącej z 18 maja 2020 r..
Ową decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym z zewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz fragmentem przebudowanej sieci ciepłowniczej na nieruchomości położonej, przy ul. A 37/39/41 w Ł.
Wydanie owej decyzji poprzedzone zostało sporządzeniem protokołu z obowiązkowej kontroli budowy budynku ,mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym przeprowadzonej 21 lipca 2020 r.. W treści protokołu stwierdzono: zgodność obiektu budowlanego w projektem zagospodarowania działki lub terenu; zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno - budowlanym w zakresie: charakterystycznych parametrów technicznych obiektu budowlanego, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego, geometrii dachu, wykonania urządzeń budowlanych, wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne. Ponadto, stwierdzono, że wykonane zostały roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym umożliwiające oddanie obiektu do użytkowania. Pozostały do wykonania roboty wykończeniowe w lokalach mieszkalnych i usługowych wg indywidualnych aranżacji. Nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzono projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Teren budowy został uporządkowany i właściwie zagospodarowany.
W ocenie sądu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń zawartych we wskazanym protokole kontroli.
Przypomnieć zatem należy, że zawarte we wniosku z 18 maja 2020 r. żądania skarżącej wprost odnosiły się do zweryfikowania zgodności wykonanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym, a stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości winno w jej ocenie skutkować wydaniem postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych, i w efekcie niewydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Taka weryfikacja zgodności wykonanych robót z projektem budowlanym została dokonana przez organ nadzoru budowlanego 21 lipca 2020 r., a jej efektem jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana [...] r..
Jak już wskazano odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w realiach niniejszej sprawy stwierdzenie prawidłowości wykonanych robót budowlanych i wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a więc ustalenie przez organ określonego stanu faktycznego, winno skutkować decyzją o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego, bowiem żądania skarżącej zawarte we wniosku zostały rozstrzygnięte w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] r..
Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania wznowieniowego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, które ze swej istoty mogło zostać wszczęte dopiero w momencie, w którym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r..
Jednocześnie stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowania administracyjne w sprawie wniosku D.M. z 14 maja 2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 37/39/41 z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Powyżej powołany przepis stanowi przeniesienie na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Orzeczenie sądu wydane na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. zastępuje zatem rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w związku w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz.1800) w sprawie opłat za czynności adwokackie.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło