II SA/Łd 520/04

Dnia 25 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi U. G. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na nieczystości oddala skargę II SA/Łd 520/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał U. G. wykonanie rozbiórki zbiornika na nieczystości wraz z lokalnym przyłączem kanalizacyjnym, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 33 w Ł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego I instancji wskazał, iż U. G. w kwietniu 2003 roku wybudowała na ww. posesji zbiornik na nieczystości z kręgów betonowych wraz z przyłączem kanalizacyjnym do istniejącego budynku mieszkalnego. Zbiornik ten wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta Ł. Postanowieniem z dnia [...] zobowiązano U. G. do przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę do podjęcia dalszych rozstrzygnięć w sprawie dokonanej samowoli, w tym jej ewentualnej legalizacji. Z uwagi na niewykonanie obowiązku nałożonego ww. postanowieniem, w oparciu o art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), orzeczono o nakazie rozbiórki. Od decyzji z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołanie złożyła U. G. Poinformowała, iż podjęła czynności związane z uzyskaniem wymaganych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości. Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż budowa zbiornika na nieczystości płynne wymaga uzyskania pozwolenia na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem niespełniając w wyznaczonym terminie nałożonego postanowieniem z dnia [...] obowiązku przedłożenia zaświadczenia w sprawie zgodności lokalizacji zbiornika z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ I instancji zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki. Organ odwoławczy stwierdził, iż argument, że dokumenty są w trakcie załatwiania, nie może być uwzględniony. Strona nie wystąpiła we właściwym czasie o prolongowanie wyznaczonego terminu. Ponadto organ I instancji podjął zaskarżoną decyzję po upływie ponad pięciu miesięcy od bezskutecznego upływu terminu na wykonanie nałożonego obowiązku. Na decyzję z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła U. G. Przytaczając okoliczności, które spowodowały, iż zmuszona była zrealizować inwestycję, skarżąca poinformowała, że wydana została już decyzja lokalizacyjna na budowę zbiornika. Ponadto wszystkie wymagane opinie w sprawie są pozytywne, zarówno pod względem technicznym, jak i merytorycznym. Powołała się również na fakt, iż poniosła znaczne koszty realizując niezbędną jej inwestycję. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym, wymienione w powołanym wyżej przepisie wady w toku postępowania administracyjnego nie wystąpiły. Przedmiotem niniejszego postępowania i rozważań sądu jest legalność decyzji z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Wymienione wyżej decyzje, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazywały inwestorowi rozbiórkę zbiornika na nieczystości wraz z lokalnym przyłączem kanalizacyjnym, wykonanego na nieruchomości przy ul. A 33 w Ł. Będący podstawą rozstrzygnięcia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). Z kolei ust. 3 art. 48 określa, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Innymi słowy, w przypadku, gdy inwestor zobowiązany do przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, nałożonego obowiązku nie wykona (w myśl ust. 3 art. 48), organ nadzoru budowlanego zobligowany jest, stosownie do treści art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1, do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Tak też postąpił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wydając decyzję z dnia 1 kwietnia 2004 r. Co więcej, organ nadzoru budowlanego I instancji, po bezskutecznym upływie terminu do przedstawienia zaświadczenia o zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym, podjął próbę uzyskania takiego zaświadczenia od inwestorki i pismem z dnia 24 listopada 2003 r. wezwał stronę do wykonania nałożonego obowiązku. Mimo podjętej próby, kolejnej korespondencji i upływu pięciu miesięcy, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, a tym samym nie pozostawiła organowi swobody w zakresie podjętego rozstrzygnięcia. Kwestią zasadniczą pozostaje zatem ustalenie, czy zbiornik na nieczystości wraz z przyłączem kanalizacyjnym jest obiektem budowlanym, wymagającym pozwolenia na budowę, a zatem czy można taki obiekt objąć normą art. 48 Prawa budowlanego. W zasługujących na pełną aprobatę wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 825/98, z dnia sądy uznawały, iż obiekty takie podlegają regulacji art. 48 Prawa budowlanego. W myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Jak wynika z materiałów załączonych do akt przedmiotowy zbiornik wybudowany został przez U. G. w kwietniu 2003 r., na działce stanowiącej własność Gminy Miasta Ł. Zbiornik miał służyć do gromadzenia ścieków odprowadzanych z mieszkania inwestorki przy ul. A 33 w Ł. W świetle art. 3 pkt 1 lit. a) w zw. z pkt 9 obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, przez które należy rozumieć urządzenia zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, takie, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym do oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z mocy art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) Prawa budowlanego nie wymagają pozwolenia, lecz zgłoszenia jedynie szczelne zbiorniki na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3 i obiekty do neutralizacji ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę - o które w sprawie nie chodzi. Tak więc zasadnie przyjęto, że zbiornik na nieczystości, jako urządzenie zapewniające możliwość użytkowania budynku mieszkalnego, stanowi obiekt wymagający pozwolenia na budowę. Rozpoczęcie robót i wybudowanie takiego obiektu bez pozwolenia obligowało zatem organy nadzoru budowlanego, po uprzednim podjęciu bezskutecznych działań zmierzających do ewentualnej legalizacji samowoli, do wydania kwestionowanych decyzji. Nie bez znaczenia dla pozytywnej oceny rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego pozostaje fakt, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż właścicielem nieruchomości, na której wybudowano zbiornik, jest Gmina Miasto Ł., w imieniu której zarządza nieruchomością Administracja Nieruchomościami Ł.-G. "A". U. G. najmuje jedynie od Gminy mieszkanie, znajdujące się na tej nieruchomości. W zgromadzonych dokumentach brakuje jakiejkolwiek informacji o tym, czy działający w imieniu właściciela gruntu podmiot wyrażał zgodę na budowę szamba. Co więcej, z protokołu z oględzin z dnia 11 sierpnia 2003 r. wynika, iż o fakcie jego wybudowania Administracja Nieruchomościami Ł.-G. "A" dowiedziała się z pisma inwestorki z dnia 26 maja 2003 r., czyli już po zrealizowaniu inwestycji. Tak więc przedmiotowy zbiornik na nieczystości nie dość, że wybudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, to jeszcze na cudzym gruncie. W zaistniałej sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają podnoszone przez U. G. okoliczności, które zmusiły ją do podjęcia inwestycji i znacznego wysiłku finansowego. Także późniejsze uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, wobec niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem możliwości zalegalizowania spornego zbiornika, zakładając nawet, że został wybudowany zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, prawa nie naruszają, skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.